'Cú hích' kinh tế từ hồ Dầu Tiếng
Những bờ kênh đầy ắp nước ngọt len lỏi giữa những đồng ruộng
Xanh hóa vùng đất khô cằn
Trước khi có công trình Kênh chính và Khu tưới Đức Hòa thuộc hệ thống thủy lợi Phước Hòa từ hồ Dầu Tiếng, nhiều vùng đất nông nghiệp tại huyện Đức Hòa, tỉnh Long An (cũ) vào mùa khô thường bị cằn cỗi, khó canh tác. Từ khi hệ thống kênh Phước Hòa đưa vào hoạt động tháng 12/2015, với hơn 182km kênh dẫn nước, tình trạng thiếu nước sản xuất trong mùa khô đã được giải quyết.
Các kênh được xây dựng chắc chắn và rộng rãi, giúp duy trì dòng chảy đều đặn, tạo nên hệ thống thủy lợi cung cấp nước cho hàng ngàn hécta đất nông nghiệp. Dọc theo các tuyến kênh là những ruộng lúa xanh tươi và diện tích hoa màu phát triển xanh tốt, thay thế những mảnh ruộng khô cằn trước đây. Nhờ đó, nông dân không chỉ trồng được 3 vụ lúa mỗi năm mà năng suất cũng tăng, từ 3-3,5 tấn/ha lên đến 7-7,5 tấn/ha.
Ông Nguyễn Văn Hà (ngụ xã Hiệp Hòa) cho biết: “Trước đây, nông dân chủ yếu trồng cây công nghiệp nhưng vì thiếu nước tưới nên năng suất rất thấp. Từ khi hệ thống kênh Phước Hòa được đưa vào sử dụng, sản xuất thuận lợi hơn rất nhiều. Đặc biệt, sản lượng lúa tăng lên gấp đôi, đời sống người dân cải thiện hơn. Còn rau màu, trước đây vào mùa khô hầu như không thể trồng, bây giờ xanh tốt quanh năm”.
Ngoài cung cấp nước tưới, hồ Dầu Tiếng còn hạn chế tác động của xâm nhập mặn đến khu vực sản xuất. Từ năm 2023 đến tháng 7/2025, hồ Dầu Tiếng xả hơn 500 triệu m³ nước ngọt vào hệ thống thủy lợi tỉnh Long An (cũ), giúp giảm thiểu thiệt hại do xâm nhập mặn gây ra, bảo vệ mùa màng cho nông dân.
Giám đốc Trung tâm Thủy lợi và Nước sạch tỉnh Trang Tấn Tài cho biết: “Đơn vị tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kế hoạch cấp nước cho nông nghiệp và công nghiệp từ năm 2026-2028. Kế hoạch này đã gửi cho Công ty TNHH Một thành viên Khai thác Thủy lợi Miền Nam để phối hợp điều chỉnh và triển khai cấp nước phù hợp với tình hình thực tế sau khi tỉnh Tây Ninh và Long An hợp nhất.
Theo dự báo, diện tích đất nông nghiệp được cung cấp nước từ hồ Dầu Tiếng sẽ đạt 213.476ha vào năm 2025, trong đó khoảng 139.940ha sẽ được tưới trực tiếp và 73.537ha được cấp nước tạo nguồn. Từ năm 2026-2028, diện tích cấp nước sẽ duy trì ở mức 213.642ha mỗi năm, trong đó khoảng 137.187ha tưới trực tiếp và 76.455ha tưới tạo nguồn.
“Để bảo vệ sản xuất nông nghiệp trong mùa khô, Trung tâm sẽ xả nước qua hệ thống kênh tiêu Phước Hội - Bến Đình với lưu lượng 5m³/s, hỗ trợ tạo nguồn và duy trì dòng chảy, đồng thời đẩy mặn và giữ ngọt trên sông Vàm Cỏ Đông” - ông Trang Tấn Tài nhấn mạnh.
Thu hút các nhà đầu tư lớn
Hồ Dầu Tiếng đóng vai trò đặc biệt Hồ Dầu Tiếng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp quan trọng trong việc cung cấp nguồn nước cho nông nghiệp
Với nguồn nước ổn định từ hồ Dầu Tiếng, tỉnh Tây Ninh không chỉ phát triển nông nghiệp truyền thống mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Trong đó, các tập đoàn lớn như Tập đoàn De Heus (Hà Lan) và Tập đoàn Hùng Nhơn đã chọn Tây Ninh làm nơi triển khai chuỗi tổ hợp nông nghiệp công nghệ cao DHN Tây Ninh với quy mô hàng đầu khu vực.
Ngoài ra, Dự án tưới tiêu khu vực phía Tây sông Vàm Cỏ Đông - giai đoạn 1 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng từ cuối năm 2022, góp phần thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh thông qua cấp nước phục vụ các doanh nghiệp như Công ty TNHH Hưng Thịnh, Công ty TNHH Một thành viên Bò sữa Việt Nam (Vinamilk) - Trang trại Bò sữa Tây Ninh (khoảng 250ha), Công ty Thành Thành Công (TTC) Tây Ninh - Nông trường TTC Bến Cầu (khoảng 150ha).
Bà Nguyễn Thị Yến Phương (chủ trang trại rau sạch tại phường Tân Ninh) cho biết: "Trang trại rau sạch cần nguồn nước tưới bảo đảm chất lượngvà không bị ô nhiễm. Hồ Dầu Tiếng với trữ lượng nước dồi dào đã cung cấp nguồn nước tưới phù hợp cho mô hình nông nghiệp công nghệ cao của trang trại. Nhờ hệ thống tưới nhỏ giọt và phun sương tự động, nguồn nước từ hồ không chỉ duy trì độ ẩm cho cây trồng mà còn hạn chế sâu, bệnh. Với nguồn nước sạch và ổn định, chúng tôi tự tin sản xuất rau đạt chuẩn VietGAP, được người tiêu dùng tin tưởng, góp phần xây dựng thương hiệu nông sản sạch của Tây Ninh”.
Hệ thống thủy lợi Phước Hòa dẫn nước ngọt từ hồ Dầu Tiếng tưới mát đồng ruộng vào mùa khô
Nhận thấy tiềm năng của nguồn nước hồ Dầu Tiếng, anh Nguyễn Thanh Tuấn (chủ mô hình kinh tế tuần hoàn tại xã Dương Minh Châu) đã lên ý tưởng nuôi cá nước ngọt kết hợp trồng cây ăn trái. “Mô hình kinh tế tuần hoàn của tôi bền vững là nhờ nguồn nước từ hồ Dầu Tiếng. Nhờ có nguồn nước này, tôi tiết kiệm được nhiều chi phí vận hành, từ đó lợi nhuận cao hơn. Tôi nghĩ, nếu tận dụng tốt thì nguồn nước từ hồ Dầu Tiếng sẽ là cơ hội lớn của những người muốn gắn bó với nông nghiệp” - anh Tuấn nói.
Với nguồn nước dồi dào từ hồ Dầu Tiếng, tỉnh Tây Ninh có cơ hội lớn trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao của Đông Nam Bộ. Việc khai thác hiệu quả nguồn nước từ hồ Dầu Tiếng không chỉ giúp giải quyết các vấn đề hạn, xâm nhập mặn mà còn thúc đẩy sản xuất nông nghiệp bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và đóng góp vào sự phát triển kinh tế bền vững của khu vực./.
| Với diện tích mặt nước lên đến 270km² và dung tích chứa hơn 1,58 tỉ m³ nước ngọt, hồ Dầu Tiếng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp. Hệ thống kênh, rạch dài hơn 2.000km, dẫn nước từ hồ đến các vùng đất nông nghiệp, giúp tưới tiêu cho hơn 100.000ha đất canh tác mỗi năm |
Yến Nhi - Nhất Mai
