Điện ảnh Hồng Kông chìm trong khó khăn 

Các nhà sản xuất và phát hành phim tại Hồng Kông tiếp tục đương đầu với doanh thu phim sụt giảm, rạp chiếu đóng cửa, nhà đầu tư không thiết tha với các dự án sản xuất mới… Tất cả đẩy ngành công nghiệp điện ảnh Hồng Kông rơi vào suy thoái.

Tổng doanh thu phòng vé từ phim Hồng Kông vào năm 2024 chỉ đạt 1,34 tỉ đôla Hồng Kông, mức thấp nhất trong gần 13 năm. 10 rạp chiếu đã đóng cửa vĩnh viễn, hiện còn 55 rạp hoạt động. Trong khi đó, điện ảnh Hồng Kông gần như vắng bóng ở các kỳ liên hoan phim quốc tế trong vài năm gần đây. Sản lượng sản xuất phim giảm nghiêm trọng, khi năm 2024, chỉ có 11 phim Hồng Kông được quay.

Các nhà chuyên môn cho rằng việc khán giả không còn thói quen đến rạp khiến ngành công nghiệp này gặp khó về doanh thu từ phòng vé. Viên Ngạn Văn, Tổng Giám đốc Emperor Cinemas Group, nhận định: “Nếu doanh thu phòng vé vẫn ở mức thấp như thế này, các nhà điều hành rạp chiếu sẽ chật vật, dẫn đến đóng cửa thêm nhiều rạp chiếu phim”.  

Điền Khải Văn, cựu Chủ tịch Liên đoàn các nhà làm phim Hồng Kông, cho rằng: “Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, các nhà đầu tư thận trọng lựa chọn dự án phù hợp, cũng giống như khán giả kén chọn xem gì ở rạp”. Thực tế, nhiều nguồn đầu tư cho phim ảnh Hồng Kông bị đứt gãy, kéo theo tình trạng sản xuất phim ảm đạm. Đạo diễn Lưu Quan Vỹ cho biết điện ảnh Hồng Kông đối mặt với nhiều khó khăn về tài chính trong những năm gần đây. Các phim Hồng Kông giờ chỉ có kinh phí khoảng 10 triệu đô-la Hồng Kông, rất khó cân bằng chi tiêu cho sản xuất. Phim vì thế chỉ có quy mô nhỏ, “thắt lưng buộc bụng” nhiều thứ nên chất lượng phim cũng ảnh hưởng. Đồng quan điểm, nhà sản xuất Đặng Tư Tuệ cho rằng: “Khi ngân sách hạn hẹp, chất lượng phim có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến khán giả đánh giá thấp và không có lợi nhuận. Khi phim không kiếm được tiền thì không ai muốn đầu tư. Điều đó tạo ra một vòng luẩn quẩn khó khăn trong ngành phim ảnh”.

“The Sparring Partner” từng mang về cho đạo diễn Hà Tước Thiên giải Kim Tượng năm 2023.

Trước hiện thực này, nhiều nhà làm phim kỳ cựu rời bỏ ngành, hay vất vả mưu sinh bằng các nghề khác để duy trì đam mê làm phim. Đạo diễn Hà Tước Thiên, người từng giành nhiều giải quốc tế cho phim ảnh Hồng Kông trong những năm gần đây, cũng đang gặp nhiều khó khăn khi sản xuất phim. Dự án phim mới của Hà Tước Thiên không thể sản xuất. Đạo diễn này cho biết sau đại dịch COVID-19, việc thuyết phục các nhà đầu tư thực hiện các khoản chi phí có rủi ro cao như sản xuất phim trong bối cảnh nền kinh tế trì trệ như hiện nay lại càng khó khăn. Để có kinh phí làm phim, Hà Tước Thiên phải chuyển từ vị trí đạo diễn sang làm diễn viên phim truyền hình, tham gia các chương trình thực tế. Trong khi đó, quay phim Hứa Kiện Hy đã chuyển từ sản xuất phim sang quay phim truyền hình, quảng cáo và video YouTube, thậm chí là tài xế Uber.

Nhà sản xuất Trần La Siêu, người sáng lập công ty chế tác Entertaining Power, cho rằng các nhà đầu tư thận trọng và tính toán hơn. Các phim cũng có những hạn mức quy định, như các phim Hồng Kông có kinh phí sản xuất cơ bản từ 8-25 triệu đô-la Hồng Kông, không quá 60 triệu đô-la Hồng Kông. Việc xét duyệt các dự án phim gắt gao hơn, đa phần lựa chọn từ danh sách những dự án được Chính phủ tài trợ theo Chương trình tài trợ sản xuất phim.

Để hỗ trợ sản lượng sản xuất, Hội đồng Phát triển điện ảnh Hồng Kông đóng vai trò trung tâm trong việc cấp tài trợ. Theo đó, chương trình tài trợ mới nhất là Sáng kiến ​​Phim truyện đầu tay (FFFI) gồm 6 dự án. Mỗi dự án nhận được hỗ trợ từ 5-8 triệu đô-la Hồng Kông. Tuy nhiên, theo các nhà làm phim và sản xuất, việc xét chọn hồ sơ phải mất từ 4-6 tháng. Do đó, nhiều nhà làm phim Hồng Kông bỏ nghề hoặc chuyển sang hợp tác làm phim với Trung Quốc, hoặc Hollywood. Dòng phim nội địa của Hồng Kông dần trở nên vắng bóng.

BẢO LAM (Tổng hợp từ Hongkong Free Press, Screen Daily)