Đồng minh lo ngại Mỹ giảm khả năng răn đe tại châu Á 

Trong khi Trung Quốc tiếp tục gia tăng áp lực quân sự trên khắp khu vực, việc Mỹ tiêu hao lượng lớn vũ khí ở Trung Đông khiến nhiều đồng minh lo ngại; ngay chính các quan chức Lầu Năm Góc phụ trách Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng đang bất an trước nguy cơ suy yếu năng lực sẵn sàng chiến đấu, đe dọa vị thế răn đe của Washington.

Tình trạng thiếu vũ khí của Mỹ khiến các đồng minh đối đầu với Trung Quốc lo ngại. Ảnh: WP

Gần đây, Mỹ thông báo hủy cuộc tập trận đổ bộ quy mô lớn với Hàn Quốc dự kiến ​​diễn ra vào tháng 9, do khả năng bố trí lực lượng bị hạn chế bởi chiến sự Iran. Động thái này diễn ra không lâu sau lệnh của Tổng thống Mỹ Donald Trump thu hẹp cuộc tập trận thường niên giữa 2 nước mang tên “Lá chắn Tự do Ulchi - Ulchi Freedom Shield”.

Việc liên tiếp giảm quy mô tập trận khiến các đồng minh của Mỹ tại châu Á đặt câu hỏi về ưu tiên an ninh, mức độ gắn kết liên minh cũng như tốc độ hao hụt kho dự trữ vũ khí, đạn dược trọng yếu.

Nghi ngại về tình trạng kho vũ khí và khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trở nên rõ rệt kể từ cuộc chiến Ukraine. Chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden đã viện trợ quân sự hơn 65 tỉ USD cho Kiev, đồng thời trì hoãn chuyển giao vũ khí cho một số đối tác châu Á.

Dưới thời Tổng thống Trump, Mỹ tiếp tục xét lại các gói viện trợ/bán vũ khí thông qua chiến lược chuyển giao khí tài lấy nước Mỹ làm đầu; siết chặt hoặc đẩy nhanh các thương vụ tùy theo lợi ích chiến lược và mức đóng góp quốc phòng của đối tác.

Trong nhiều thập kỷ, Mỹ đóng vai trò nhà cung cấp vũ khí và thiết bị quân sự chính cho một số đồng minh thân cận ở châu Á bao gồm Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan. 

Trong cuộc chiến với Iran, ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ tiếp tục chịu sức ép bù đắp lượng lớn vũ khí tiêu hao trên chiến trường. Theo Taiwan Security Monitor, gần 30 tỉ USD vũ khí Mỹ phê duyệt bán cho Đài Loan vẫn chưa thể giao, bao gồm 882 triệu USD tên lửa Patriot. Washington cũng đình chỉ gói viện trợ vũ khí trị giá khoảng 14 tỉ USD cho hòn đảo. Ngoài ra, Lầu Năm Góc đã thông báo cho Nhật Bản về tiến độ bàn giao 400 tên lửa hành trình Tomahawk có thể trễ tới 2 năm.

Việc thiếu hụt vũ khí sau các chiến dịch quân sự cường độ cao là nguồn căng thẳng giữa Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Nó cũng khiến quan chức tại Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương thất vọng trước sự chuyển hướng đang tác động trực tiếp tới lập trường răn đe của Lầu Năm Góc tại châu Á.

Kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, hơn 30 tàu lẽ ra phải ở Thái Bình Dương đã được triển khai đến Trung Đông. Mới nhất là quyết định điều tàu sân bay USS George Washington đóng tại Nhật Bản để giảm áp lực cho tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Việc chiếc tàu sân bay cuối cùng trong khu vực rời đi cho thấy sự dịch chuyển của lực lượng Mỹ khỏi Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi Trung Quốc đang áp đảo về số lượng tàu chiến.

Lầu Năm Góc cũng rút bớt một số hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến, vốn đóng vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ khoảng 20 căn cứ và hàng chục ngàn binh sĩ Mỹ đồn trú tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

So với Iran, hệ thống phòng thủ gồm tên lửa đạn đạo, siêu thanh và chống hạm hiện đại của Trung Quốc làm tăng sự phụ thuộc của Mỹ vào tên lửa tầm xa. Trong trường hợp xảy ra xung đột, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính Mỹ sẽ sử dụng khoảng 5.000 tên lửa tầm xa chỉ trong 4 tuần, vượt quá kế hoạch cung ứng hiện tại của Lầu Năm Góc trong khi nhiều loại vũ khí quan trọng khác được cảnh báo cạn kiệt trong vòng vài tuần.

MAI QUYÊN (Theo Washington Post)