Giấc mơ nội địa hóa tiêm kích thế hệ 5 của Ấn Độ 

Dự án Tiêm kích Chiến đấu Hạng trung Tiên tiến (AMCA) không chỉ là dòng tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 của Ấn Độ, mà còn là biểu tượng của chủ quyền công nghệ và tự chủ chiến lược của quốc gia đông dân nhất thế giới này.

Mô hình tiêm kích 2 động cơ thuộc dự án AMCA của Ấn Độ. Ảnh: Economic Times

Tiến gần hơn tới giấc mơ tự chủ 

Hãng sản xuất động cơ hàng không của Anh Rolls-Royce muốn biến Ấn Độ thành “thị trường nội địa” trọng điểm bằng cách xây dựng, thiết kế và phát triển động cơ máy bay ngay tại nước này. Cuối năm ngoái, Rolls-Royce đã khánh thành Trung tâm Đổi mới và Năng lực Toàn cầu tại Ấn Độ, với nhiệm vụ tập trung phát triển năng lực số, dịch vụ doanh nghiệp và kỹ thuật hỗ trợ các mảng hàng không dân dụng, quốc phòng và hệ thống điện.

Sự chuyển hướng này có thể tạo cú hích đáng kể cho nỗ lực phát triển tiêm kích tàng hình thế hệ 5 theo chương trình AMCA của New Delhi. Hồi tháng trước, Phó Chủ tịch điều hành Rolls-Royce Ấn Độ, ông Sashi Mukandan cho biết chế tạo động cơ thế hệ mới tại nước này là ưu tiên cung cấp sức đẩy cho các máy bay chiến đấu tương lai, bao gồm cả AMCA.

Năm ngoái, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã phê duyệt kế hoạch phát triển nguyên mẫu đầu tiên của tiêm kích AMCA, nhằm tăng cường năng lực tấn công sâu trong lãnh thổ đối phương của Không quân nước này (IAF). Chương trình AMCA, với tổng mức đầu tư ước tính khoảng 24 tỉ USD và kế hoạch chế tạo hơn 125 máy bay, dự kiến được biên chế cho IAF sớm nhất vào năm 2035.

Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) đã xác nhận các mốc thời gian cụ thể cho dự án chiến đấu cơ tham vọng nhất của nước này từ trước đến nay. Theo đó, nguyên mẫu đầu tiên của tiêm kích AMCA dự kiến sẽ ra mắt cuối năm 2028 và thực hiện chuyến bay thử đầu tiên vào đầu năm 2029.

Sự tự tin của DRDO vào mốc thời gian trên chủ yếu xuất phát từ hệ sinh thái đã được xây dựng trong quá trình triển khai chương trình chiến đấu cơ hạng nhẹ (LCA) Tejas. Mặc dù ban đầu gặp nhiều khó khăn, LCA Tejas đã giúp Ấn Độ thiết lập chuỗi cung ứng nội địa vững mạnh, cơ sở hạ tầng thử nghiệm bay hiện đại cùng đội ngũ nhân lực có tay nghề cao.

Tháng 11 vừa qua, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã khánh thành trung tâm Bảo trì, sửa chữa và đại tu của tập đoàn Safran (Pháp) tại thành phố Hyderabad thuộc bang Telangana.

Sự kiện này đánh dấu bước tiến mang tính quyết định trong việc củng cố năng lực tự chủ máy bay chiến đấu của New Delhi, đặc biệt là phát triển tiêm kích tiên tiến. Safran đang bắt tay với các đối tác Ấn Độ để phát triển động cơ cho tiêm kích thế hệ 5.

Nhu cầu cấp bách

Ấn Độ đã phải đối mặt với những thách thức lớn và dai dẳng trong kế hoạch phát triển động cơ cho tiêm kích tiên tiến, với hàng chục năm trì trệ do độ phức tạp kỹ thuật cao cũng như khan hiếm về hệ sinh thái công nghiệp và chuyên môn, qua đó hạn chế năng lực tự chủ trong nước.

Nhu cầu sở hữu máy bay thế hệ mới càng cấp bách khi  họ đang thiếu hụt năng lực tác chiến trên không. Quốc gia Nam Á này hiện chỉ có 31 phi đội tiêm kích sẵn sàng chiến đấu, so với yêu cầu 42 phi đội đã được chính phủ phê duyệt đến năm 2035 (tức thiếu khoảng 200 tiêm kích).

Trong số hơn 1.700 máy bay thuộc biên chế Ấn Độ, tiêm kích chiếm 31,6%, trực thăng 29% và 21,8% là máy bay huấn luyện. Phần lớn tiêm kích hiện nay của Ấn Độ có xuất xứ từ Nga, bên cạnh 36 chiến đấu cơ Rafale của Pháp.

Ấn Độ chú trọng mô hình hợp tác sản xuất với các đối tác bên ngoài, đồng thời xây dựng năng lực công nghiệp quốc phòng tự chủ nhằm tránh nguy cơ gián đoạn giữa bối cảnh căng thẳng toàn cầu gia tăng. Dù vậy, quốc gia đông dân nhất thế giới vẫn sẵn sàng bù đắp những khoảng trống năng lực thông qua nhập khẩu các loại vũ khí và công nghệ hiện đại.

Đầu năm ngoái, New Delhi đã ký thỏa thuận trị giá 7 tỉ USD với Paris để mua 26 phiên bản hải quân của Rafale, dự kiến được bàn giao đến năm 2030.

Riêng Chương trình AMCA sẽ đưa Ấn Độ trở thành quốc gia thứ tư sở hữu tiêm kích thế hệ 5, sau Mỹ với F-35, Nga có Su-57 và Trung Quốc với J-20.

HẠNH NGUYÊN (Theo SCMP, Zee News)