Góc nhìn của các đạo diễn kỳ cựu về AI 

Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với ngành công nghiệp điện ảnh. Trước làn sóng ứng dụng công nghệ mới, nhiều đạo diễn hàng đầu Hollywood bày tỏ quan điểm thận trọng, khẳng định AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ chứ không thể thay thế vai trò sáng tạo của con người.

Đạo diễn Guillermo del Toro và tạo hình nhân vật trong 3D “Pan’s Labyrinth”.

Đạo diễn Christopher Nolan, người vừa ghi dấu ấn với bộ phim “The Odyssey”  đạt doanh thu hơn 640 triệu USD toàn cầu sau 2 tuần công chiếu, từ lâu được biết đến với phong cách ưu tiên các cảnh quay thực, hiệu ứng vật lý và kỹ thuật ghi hình trực tiếp thay vì phụ thuộc vào kỹ xảo vi tính (CGI). Theo ông, công nghệ có thể mang lại nhiều giá trị nhưng cần được tiếp cận với thái độ tỉnh táo. AI là một công cụ mới đáng khai thác, song không nên được tin tưởng một cách tuyệt đối. Christopher Nolan nhìn nhận: “Chúng ta nên hoài nghi về AI. Chỉ có vậy chúng ta mới tận dụng tốt một công nghệ mới cho công việc của mình”.

Cùng quan điểm, đạo diễn Steven Spielberg cho rằng AI không thể thay thế con người trong quá trình sáng tạo nghệ thuật. Với ông, mọi công đoạn từ ý tưởng đến sản xuất đều cần có sự tham gia và quyết định của con người. AI có thể hỗ trợ ở một số khâu kỹ thuật, nhưng sự sáng tạo luôn thuộc về người làm phim.

Đạo diễn James Cameron cũng phản đối việc sử dụng AI để tạo diễn viên hoặc tái tạo diễn xuất từ các câu lệnh. Theo ông, máy móc chỉ có thể tổng hợp dữ liệu từ quá khứ, không thể thay thế những trải nghiệm, cảm xúc và chiều sâu mà con người tích lũy trong cuộc sống. James Cameron nói: “Tôi không muốn máy tính làm thay những việc mà tôi tự hào mình có thể làm được với các diễn viên”.

Ở góc nhìn rộng hơn, đạo diễn Guillermo del Toro bày tỏ lo ngại AI có thể làm gián đoạn quá trình đào tạo và trưởng thành của các thế hệ làm phim tương lai. Sau khi thử nghiệm một số công cụ AI để tái tạo phong cách điện ảnh của mình, ông thừa nhận kết quả đạt được khá ấn tượng nhưng cũng khiến ông cảm thấy bất an khi một cỗ máy có thể sao chép dấu ấn nghệ thuật cá nhân. Guillermo del Toro, nói: “Điều đó giống như một con robot đang lấy đi nhân tính, linh hồn của bạn”.

Quan điểm đó được Guillermo del Toro thể hiện rõ qua quá trình thực hiện phiên bản 3D của “Pan’s Labyrinth”. Thay vì lựa chọn giải pháp tự động, ông sử dụng phương pháp chuyển đổi thủ công với sự tham gia của khoảng 1.000 họa sĩ rotoscoping (một kỹ thuật làm phim hoạt hình thủ công). Dù tốn nhiều thời gian và chi phí, ông xem đây là cách tạo cơ hội để các nghệ sĩ trẻ học nghề, tích lũy kinh nghiệm và gìn giữ giá trị của lao động sáng tạo. Theo ông, nghệ thuật không chỉ nằm ở thành phẩm cuối cùng mà còn được hình thành từ chính quá trình lao động, rèn luyện và sáng tạo của con người. Guillermo del Toro nhấn mạnh: “Chúng ta đang bảo vệ một dòng chảy nghệ thuật. Nếu chúng ta tước đoạt cơ hội học hỏi nghề nghiệp của một thế hệ, tương lai sẽ không có đội ngũ sáng tạo những giá trị mới”. 

Sự phát triển của AI đang mở ra nhiều cơ hội mới cho điện ảnh, song cũng đặt ra không ít thách thức đối với những giá trị cốt lõi của nghệ thuật. Với nhiều đạo diễn kỳ cựu, lựa chọn làm phim theo phương pháp truyền thống không đơn thuần là giữ gìn bản sắc trong quá trình sáng tạo, mà còn là cách bảo vệ tính nhân văn và truyền cảm hứng nghề nghiệp cho các thế hệ làm phim tiếp theo.

BẢO LAM (Tổng hợp)