Hành trình khám phá văn hóa qua "Sắc màu dân tộc"
Không chỉ là hành trình tìm hiểu đơn giản, “Sắc màu dân tộc” còn mang đến người xem nhiều câu chuyện về nếp sống, phong tục tập quán của người dân bản địa. Chương trình phát sóng lúc 19 giờ 30 phút thứ sáu hằng tuần trên SCTV12.
Sắc màu chợ phiên trong chương trình. Ảnh: Chụp màn hình
“Sắc màu dân tộc” là chương trình giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc Việt Nam ở dọc miền đất nước. Mỗi chương trình khoảng 20 phút, mang đến người xem những câu chuyện thú vị khi đi tìm và khám phá nét văn hóa độc đáo trong nếp sống, sinh hoạt của người bản địa.
Ví như tập “Bí ẩn Ka Đong” kể về chiếc mặt nạ mang đậm dấu ấn văn hóa cộng đồng của đồng bào dân tộc Sán Chỉ vùng Tây Bắc. Với đồng bào Sán Chỉ, múa mặt nạ Ka Đong thường xuất hiện trong các nghi lễ đặc biệt trang trọng: từ lễ cấp sắc, ra đàn, ngã đàn, lễ cầu mùa đầu năm, cầu tự cho đến nghi thức chào đời của đứa trẻ đầu tiên trong gia đình, hay lễ cấp Tam Thanh - nghi thức đánh dấu sự trưởng thành của nam giới...
Trong truyền thuyết của đồng bào Sán Chỉ, Ka Đong là nhân vật được mời từ rừng sâu, nơi cư ngụ của thần linh, về tham gia vào những nghi lễ quan trọng nhất của đời người và bảo vệ họ trước những hiểm nguy. Vì thế, chiếc mặt nạ Ka Đong mang ý nghĩa xua trừ ma quỷ, giữ cuộc sống bình yên. Trong đời sống văn hóa của người Sán Chỉ, mặt nạ Ka Đong không chỉ xuất hiện trong nghi lễ, mà còn là linh vật mang hồn núi rừng được gìn giữ trang trọng trên gác bếp hoặc gần bàn thờ tổ tiên.
Việc chế tác mặt nạ cũng giữ vai trò đặc biệt. Đó là hành trình kết nối tri thức dân gian và sự tỉ mỉ, khéo léo của người thợ, bởi tất cả đều được làm thủ công từ các nguyên vật liệu từ rừng. Đi tìm bí ẩn về Ka Đong vừa mang màu sắc huyền bí vừa mang đến câu chuyện đậm giá trị văn hóa bản địa.
Trong “Sắc màu dân tộc”, các câu chuyện đều mang đến hành trình khám phá bất ngờ và thú vị. Như tập "Simacai: Nơi phiên chợ thức giấc giữa mây ngàn" không chỉ mang nét đẹp của vùng rẻo cao biên giới mà còn đa dạng văn hóa của các cộng đồng Mông, Dao, Giáy, Tày, Nùng... Điều này thể hiện rõ trong phiên chợ ở Simacai. Nơi đây không chỉ nhộn nhịp hoạt động mua bán những sản vật đặc trưng địa phương như thổ cẩm, nông sản, gia súc... mà còn có nếp sống, sinh hoạt đậm bản sắc của người dân. Đặc biệt, vùng đất còn nổi tiếng với phiên chợ trâu, bò đặc sắc vùng cao.
Trong “Sắc màu dân tộc” có rất nhiều câu chuyện để người xem khám phá. Không chỉ là hình ảnh sắc nét, sống động mà hành trình còn đi vào chiều sâu với những nội dung, thông tin được cung cấp ngắn gọn, súc tích. Như trong "Chuyện về người Dao Khâu", sắc màu văn hóa truyền thống được thể hiện đậm nét, từ việc xây dựng nhà trình tường đến kỹ thuật làm trang phục đặc trưng, ẩm thực kỳ công đến những bài thuốc lá dân gian quý báu.
Mỗi tập của chương trình mang đến người xem những tri thức dân gian, những giá trị truyền thống được lưu truyền để từ đó làm giàu thêm kiến thức về các dân tộc của Việt Nam.
BẢO LAM
