Khó khăn tìm đầu ra cho cá chạch quế
Hơn chục hộ dân ở ấp Lao Vên, xã Liêu Tú, TP Cần Thơ, đang đối mặt với nguy cơ thua lỗ khi hơn 600 tấn cá chạch quế đến lứa bán, quá lứa chật vật tìm đầu ra.
Nông dân tại ấp Lao Vên, xã Liêu Tú, đang gặp khó khăn vì cá chạch quế "bí" đầu ra.
Tại khu nuôi cá chạch quế khoảng 15ha của ông Trương Thanh Hoàng ở ấp Lao Vên, 30 ao nuôi với gần 300 tấn cá đã quá lứa vẫn còn đang nằm chờ tiêu thụ. Cá chưa bán được, vẫn phải cho cá ăn cầm chừng với lượng thức ăn mỗi ngày khoảng 7 tấn. Ước tính, mỗi ngày ông Hoàng tốn khoảng 150 triệu đồng tiền thức ăn cho cá. Ông Hoàng ngậm ngùi chỉ cho chúng tôi xem những con cá phơi bụng trên mặt ao: “Các vụ nuôi trước, khi cá được 6, 7 tháng là xuất bán. Nhưng vụ này, cá đã hơn 9 tháng mà vẫn còn nằm chờ đầu ra. Mỗi ngày cá chết hơn trăm ký. Tôi đem cá chết làm thức ăn cho cá trê, cá tra, nhưng số lượng cá chết nhiều, đàn cá trê ăn không hết”.
Ở Lao Vên, hộ ông Hoàng có diện tích nuôi cá chạch quế lớn nhất vùng. Gần 10 năm gắn bó với con cá chạch quế, ông Hoàng vừa nuôi cá thương phẩm, vừa thu mua cá của các hộ nuôi xung quanh. Tuy nhiên, thời điểm hiện nay, do số lượng cá của gia đình tồn đọng quá nhiều nên ông ngưng việc thu mua. Ông Hoàng tự vận chuyển cá lên chợ Bình Điền (TP Hồ Chí Minh) giao cho các người bán lẻ mong vớt vát lại tiền vốn.
“Vụ cá năm trước, giá thu mua tại ao khoảng 62.000-65.000 đồng/kg. Năm nay, từ tháng 2 giá cá sụt còn 55.000 và hiện tại chỉ khoảng 49.000 đồng/kg mà phải giao hàng tận nơi. Với giá bán hiện tại, tính hết các chi phí, vụ cá năm nay có nguy cơ lỗ vốn” - ông Hoàng chia sẻ thêm.
Để giải quyết hơn 40 tấn cá chạch quế quá lứa chưa bán được, ông Phan Hữu Thọ, một hộ dân ở Lao Vên, chấp nhận bán với giá 45.000 đồng/kg. Dù vậy, gần 1 tháng rao bán vẫn chưa có người thu mua. “Cá chưa bán được, mỗi ngày vẫn phải tốn chi phí thức ăn cho 6 ao nuôi hơn 30 triệu đồng. Giờ tôi chỉ mong có lái đến mua cá, giá lỗ tôi cũng bán” - ông Thọ khẳng định. Trong tình cảnh tương tự, hộ bà Trần Thị Phượng cũng đang mong thương lái đến “trả giá” cho gần 40 tấn cá chạch quế đến lứa bán đang nằm chờ dưới ao.
Ấp Lao Vên hiện có 15 hộ nuôi cá chạch quế và đầu mối thu mua cá chủ yếu ở tỉnh Nam Định, TP Hà Nội và chợ Bình Điền (TP Hồ Chí Minh). Vụ cá năm nay, các đầu mối này không thu mua dẫn đến tồn đọng cá. Theo các hộ dân, thời điểm thu hoạch cá ngay lúc giá xăng, dầu tăng mạnh, e ngại chi phí vận chuyển cao nên các đầu mối không vào thu mua cá. Ngoài ra, trước đây các hộ ở Lao Vên mua cá giống ở nơi khác về thả nuôi, năm nay bà con tự ương cá giống nên lượng cá thả nuôi tăng hơn 1,5 lần so với vụ trước, trong khi thị trường tiêu thụ có giới hạn. Đây cũng là nguyên nhân khiến các hộ nuôi cá chạch quế rơi vào khó khăn.
Theo ông Phan Hữu Ngân, Trưởng Ban nhân dân ấp Lao Vên, nghề nuôi cá chạch quế ở địa phương có từ năm 2016. Lúc đầu chỉ một vài hộ nuôi, sau đó do nhu cầu thị trường nên các hộ dân trong khu vực bắt đầu tập trung nuôi loại cá này. Trong vùng, hộ có diện tích nuôi lớn nhất là 15ha, các hộ còn lại từ 0,9-3 ha.
“Mấy năm nay, con cá chạch quế đã mang lại cho người dân cuộc sống ổn định, có hộ vươn lên khấm khá. Năm nay, các hộ nuôi ương cá thành công, đạt sản lượng cao nhưng lại gặp khó ở thị trường tiêu thụ, nhiều hộ có khả năng thua lỗ. Theo thống kê từ các hộ nuôi, hiện có khoảng 600 tấn cá chưa có đầu ra” - ông Ngân cho biết.
Trước tình hình khó khăn của các hộ dân nuôi cá chạch quế ở Lao Vên, Đảng ủy và UBND xã Liêu Tú trực tiếp đến các khu nuôi để nắm bắt tình hình, đồng thời chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn về đầu ra cho người dân. Giải pháp được đề ra là tăng cường kết nối thị trường thông qua các doanh nghiệp thu mua, các đầu mối tiêu thụ lớn tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và các tỉnh phía Bắc; đồng thời tìm kiếm thêm các kênh tiêu thụ mới như hệ thống siêu thị, chợ đầu mối và các sàn thương mại điện tử.
Theo ông Nguyễn Thành Duy, Bí thư Đảng ủy xã Liêu Tú, cần định hướng người dân tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã nhằm nâng cao tính liên kết, tạo sản lượng hàng hóa lớn, đồng đều về chất lượng để đáp ứng yêu cầu của thị trường. UBND xã cần phối hợp với ngành chuyên môn hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm cá chạch quế Lao Vên, hướng đến tiêu thụ bền vững và mở rộng thị trường. Người dân cũng nên tìm hiểu để đa dạng hóa phương thức tiêu thụ như làm cá sơ chế, cá đông lạnh, bán hàng qua nền tảng số, livestream bán hàng, giảm phụ thuộc vào thương lái truyền thống.
"Khó khăn về đầu ra cho cá chạch quế tại Lao Vên không chỉ là vấn đề riêng của từng hộ dân mà còn là bài toán chung về tổ chức sản xuất và phát triển thị trường trong nông nghiệp. Về lâu dài, việc xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sẽ là hướng đi tất yếu, giúp nghề nuôi cá chạch quế phát triển ổn định, mang lại thu nhập bền vững cho người dân" - ông Nguyễn Thành Duy cho biết thêm.
Bài, ảnh: XUÂN NGUYÊN
