Không để Formosa Hà Tĩnh chỉ xin lỗi là xong!

Lãnh đạo Formosa Hà Tĩnh cúi đầu xin lỗi Chính phủ và nhân dân Việt Nam. Ảnh: vnexpress.net

Ngày 7/4/2016, tại ven biển 4 tỉnh miền Trung (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên- Huế) xảy ra sự cố môi trường nghiêm trọng, làm hải sản chết bất thường, gây thiệt hại lớn về kinh tế - xã hội, môi trường biển...

Ngay sau khi sự cố xảy ra, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt  với Bộ, ngành và chính quyền địa phương nhằm hỗ trợ ngư dân và nhanh chóng tìm ra nguyên nhân để xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Đây là sự cố môi trường rất nghiêm trọng xảy ra tại Việt Nam, việc tìm ra nguyên nhân và thủ phạm chính phải tuân thủ luật pháp, phải dựa vào các căn cứ khoa học khách quan và chính xác. Với sự vào cuộc của 100 chuyên gia, nhà khoa học  trong nước, sự phản biện độc lập của các chuyên gia quốc tế, đã xác định có nguồn thải lớn xuất phát từ khu vực Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh, chứa độc tố như phenol, xyanua,… kết hợp với hydroxit sắt, tạo thành một dạng phức hỗn hợp (Mixel), có tỷ trọng lớn hơn nước biển, theo dòng hải lưu di chuyển theo hướng Bắc-Nam từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên- Huế là nguyên nhân làm hải sản và sinh vật biển chết hàng loạt, nhất là ở tầng đáy.

Và lãnh đạo Formosa Hà Tĩnh đã cúi đầu xin lỗi, nhận trách nhiệm gây ra sự cố môi trường, làm hải sản chết bất thường tại ven biển 4 tỉnh miền Trung. Cũng với việc xin lỗi, Formosa Hà Tĩnh cam kết  bồi thường xử lý ô nhiễm và phục hồi môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung của Việt Nam với tổng số tiền tương đương trên 11.500 tỷ đồng (500 triệu USD).

Xin lỗi, bồi thường 500 triệu USD, là chuyện quá nhỏ so với sự tổn thất, sự giận dữ của ngư dân 4 tỉnh miền Trung hơn 2  tháng qua. Chấp nhận lời xin lỗi là vì sự nhân ái, độ lượng của người Việt Nam, chứ không phải là sự thỏa hiệp để Formosa Hà Tĩnh rũ bỏ trách nhiệm với sinh kế của người dân, với môi trường biển...

Thủ phạm đã được gọi đúng tên, vấn đề lớn hơn cả là xử lý hậu quả. Bồi thường cho ngư dân bị thiệt hại, làm sạch môi trường biển hiện là cam kết trên giấy mà Formosa Hà Tĩnh vừa phát đi. Để những cam kết thành hiện thực sớm nhất, các Bộ, ngành, địa phương liên quan phải có ngay giải pháp thực hiện bồi thường thiệt hại, hỗ trợ chuyển đổi nghề cho người dân theo đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, sát thực tế, có sự tham gia, giám sát của nhân dân. Cùng với đó, giải pháp làm sạch biển cũng phải làm ngay để biển thực sự là nguồn lực thúc đẩy kinh tế 4 tỉnh miền Trung cất cánh sau thời gian lỡ dịp vì Formosa Hà Tĩnh.

Sự cố môi trường, làm hải sản chết bất thường, là bài học lớn cho việc “trải thảm đỏ” thu hút đầu tư nước ngoài không chỉ đối với tỉnh Hà Tĩnh. Khi chọn nhà đầu tư nước ngoài, việc điều tra, thẩm định “lý lịch pháp nhân” có khi còn quan trọng hơn những cam kết về tổng mức đầu tư ở mỗi dự án. Formosa đầu tư ở nhiều quốc gia, nhưng thương hiệu này đã từng gây ra sự cố môi trường ở một số quốc gia.

Vào đầu tư tại Hà Tĩnh, dù đã nhận được nhiêu ưu đãi, nhưng Formosa Hà Tĩnh đã gây ra không ít sự cố về xây dựng, bây giờ lại thêm sự cố làm ô nhiễm môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung.

Formosa Hà Tĩnh, cái tên nhắc nhở mọi người từ nay hãy cảnh giác giám sát nhiều hơn kể cả với việc nhỏ! Formosa Hà Tĩnh phải phục thiện, nếu nghĩ mình là nhà đầu tư lớn, có đạo đức kinh doanh...