Kỳ vọng gì ở vòng đàm phán Nga - Mỹ - Ukraine?
Các quan chức Ukraine, Nga và Mỹ vừa bắt đầu vòng đàm phán mới tại Abu Dhabi, thủ đô Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nhằm có thể chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 5 năm giữa Mát-xcơ-va và Kiev. Tuy nhiên, các nhà phân tích không kỳ vọng sẽ đạt được nhiều tiến triển trong các cuộc thảo luận 3 bên lần này trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump có những động thái tiếp cận mềm dẻo hơn với Điện Kremlin.
Đây là vòng đàm phán 3 bên thứ tư giữa Nga - Mỹ - Ukraine. Các cuộc đàm phán trước đó đã không tạo được bước đột phá nào.
Ông Trump vội, Putin thì không
Dù vẫn là vòng đàm phán 3 bên, nhưng cuộc thương lượng tại Abu Dhabi lần này có sự tham gia bên lề của các cố vấn an ninh cấp cao đại diện cho Anh, Pháp, Đức, Ý, Ủy ban châu Âu và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Tổng thống Zelensky (bìa phải) gặp 2 đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tại Kiev ngày 6-9-2026. Ảnh: Reuters
Sự hiện diện đông đảo của các nước cường quốc châu Âu cho thấy họ thật sự lo ngại lợi ích của mình bị gạt bên lề trước những thông tin cho rằng chính quyền Trump đang thúc đẩy một “thỏa thuận trực tiếp và toàn diện” với Nga bao trùm toàn bộ khuôn khổ an ninh của châu Âu - vượt xa phạm vi chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine.
Vòng đàm phán mới có thể diễn ra sau khi Mỹ và Nga thực thi thỏa thuận mua bán dầu diesel, điều mà những người chỉ trích cho rằng sẽ mang lại cho Mát-xcơ-va nguồn thu nhập để duy trì cuộc chiến chống lại Kiev. Ngược lại, chính quyền Trump đã liên tục gây sức ép lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phải chấp nhận ngồi vào bàn thương lượng.
Theo tờ The Economist, Tổng thống Trump đang có lý do để vội vàng thúc đẩy tiến trình hòa đàm kết thúc cuộc xung đột Ukraine nhằm "ghi điểm" cho chương trình nghị sự đối ngoại sắp tới, trong tình cảnh các chính sách đối nội được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn do đảng Dân chủ chuẩn bị nắm quyền kiểm soát Quốc hội lưỡng viện Mỹ.
Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin lại không có lý do gì để vội vã đạt được thỏa thuận hòa bình với Ukraine mà không đạt được mục tiêu cốt lõi.
Vì thế, dù chấp nhận đàm phán, ông Putin vẫn chưa cho thấy bất kỳ sự nhượng bộ các yêu sách quan trọng nhất mà Kiev đã nhiều lần bác bỏ, bao gồm việc Nga kiểm soát khu vực Donbass ở miền Đông Ukraine và Ukraine phải công nhận chủ quyền của Nga đối với bán đảo Crimea, cắt giảm quy mô quân đội, đồng thời phải từ bỏ tham vọng gia nhập NATO.
Khó có đột phá tức thì
Trong phát biểu hôm 9-11, nhà đàm phán Mỹ Jared Kushner - con rể ông Trump - tuyên bố: “Chúng tôi đang nỗ lực tìm kiếm một giải pháp có thể mang lại hòa bình lâu dài và tạo tiền đề cho một Ukraine có chủ quyền, an toàn và thịnh vượng”. Tuy nhiên, chính Tổng thống Trump từng thúc giục Kiev phải nhượng bộ vấn đề lãnh thổ để đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến đẫm máu này.
Hiện tại, theo Phó Giám đốc Viện Kinh tế Chuyển đổi Stockholm Anders Olofsgard, Ukraine đã tỏ ra sẵn sàng hơn trong việc nhượng bộ vấn đề gia nhập NATO, cam kết không cho phép đặt các căn cứ nước ngoài trên lãnh thổ Ukraine, đồng thời không yêu cầu trao trả ngay lập tức bán đảo Crimea.
Thế nhưng, Ukraine sẽ rất khó chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ mà không cho phép nước này lựa chọn các liên minh, quyết định tương lai an ninh của chính mình, hoặc đặt ra các giới hạn đối với quân đội của họ.
Trong tình thế đó, hiếm có nhà phân tích nào tin rằng sẽ có đột phá tại vòng đàm phán 3 bên lần này. Một thỏa thuận khiêm tốn như trao đổi tù nhân có thể đạt được, nhưng để tiến tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài cần đáp ứng nhiều điều kiện bắt buộc không chỉ giữa Nga và Ukraine mà liên quan đến cấu trúc an ninh cho cả châu Âu.
KIẾN HÒA
