Lập lại trật tự vỉa hè: Cần làm nghiêm để xóa hoài nghi
Lực lượng chức năng đang tháo dỡ một biển hiệu Lấn chiếm vỉa hè, lòng, lề đường không phải là chuyện mới. Lập lại trật tự, xử lý nghiêm vấn đề vi phạm trật tự giao thông là việc làm cần thiết của cơ quan chức năng, các cấp chính quyền và không bao giờ là muộn. Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ vấn đề cần phải nhìn từ nhiều khía cạnh khác nhau.
làm đua ra vỉa hè phố Hàng Buồm. Nguồn: baoxaydung.com.vn.
Không chỉ là những tuyến phố chính ở trung tâm của các đô thị lớn như: TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh mới diễn ra các hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng, lề đường. Ngay cả những con hẻm, ngõ ngách ở các đô thị, tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng, lề đường là khá phổ biến với những quán cóc trà đá, hàng ăn vặt cho đến các quán nhậu, cơm, phở... đủ loại.
Những vi phạm về trật tự giao thông như thế này, một phần là do thói quen của người dân sinh sống ở đô thị; do môi trường, điều kiện, cơ sở hạ tầng, cũng như phương tiện trong xã hội tồn tại lâu nay; một phần là do sự quản lý lỏng lẻo của các cấp chính quyền, nhất là chính quyền cơ sở.
Chính quyền cơ sở không thể nói là họ không biết về những vi phạm trật tự giao thông, hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng, lề đường trên địa bàn họ quản lý. Nhưng tại sao những vi phạm này vẫn ngang nhiên tồn tại? Để giải quyết triệt để những vấn đề này đối với các cấp chính quyền, có thể nói là khá khó.
Tại sao nói khó? Trước hết, nói về tình, xã hội ta vốn dĩ coi trọng chữ tình, “một trăm cái lý không bằng một tí cái tình”. Cũng vì cuộc sống mưu sinh, kế sinh nhai của nhiều gia đình có khi chỉ trông chờ vào một gánh hàng rong, một quán nước chè…, cái nghèo đã xô đẩy họ đến vi phạm trật tự giao thông, lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, lề phố…
Cái khó nữa, đó là “thói quen” mà thói quen lâu dần sẽ ảnh hưởng tới văn hóa, thứ văn hóa kinh doanh; kiểu như: trà đá gốc cây, quán nhậu đầu phố, bia hơi vỉa hè … Cho dù là chủ ý hay vô tình, những hành vi vi phạm trật tự giao thông này từ lâu đã diễn ra như một thói quen, thậm chí nó đã được thừa nhận sự tồn tại khách quan không chỉ trong con mắt người dân mà trong cả cái nhìn của chính quyền các cấp.
Thứ đến, nói về lý, nếu các cấp cán bộ thực hiện nghiêm kỷ cương pháp luật trong thực thi nhiệm vụ, người vi phạm trật tự giao thông khó mà có cơ hội, thậm chí không dám vi phạm. Tuy nhiên việc này, đâu có dễ. Dư luận cho rằng, lâu nay để tồn tại những vi phạm này, nhất là việc lấn chiếm vỉ hè, lòng, lề đường để bán hàng, quán. Dư luận không phải là không có lý, bởi nếu không được cho phép, hoặc làm ngơ của cơ quan quản lý thì không thể tồn tại vi phạm một cách ngang nhiên, lâu dài.
Mới đây, chính quyền TP Hà nội và TP Hồ Chí Minh đã mạnh tay xử lý những trường hợp vi phạm lấn chiếm vỉa hè, lòng lề đường trên các tuyến phố. Nhiều công trình vi phạm đã được tháo dỡ và xử phạt. Lập lại trật tự vỉa hè phải gắn liền với kỷ cương phép nước, đây là việc làm được nhân dân đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên, việc lấn chiếm vỉa hè, lòng, lề đường dùng để đỗ, đậu các phương tiện cá nhân (ô tô, xe máy, xe đạp...) đã diễn ra từ lâu và ngày càng phổ biến. Đây cũng là bài toán nan giải đối với cơ quan chức năng để giải quyết căn cơ về điểm dừng đỗ xe, bến bãi dành cho các phương tiện của người dân, nếu chưa có được giải pháp phù hợp thì sẽ khó có được lời giải thỏa đáng.
Tại kỳ họp Chính phủ thường kỳ tháng 2, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh việc tăng cường kỷ cương phép nước phải được nâng cao hơn nữa , Thủ tướng cũng bày tỏ hài lòng với nhiều cách làm tích cực, tinh thần quyết tâm của một số Bộ, ngành, địa phương thời gian qua trong công tác quản lý Nhà nước, điển hình như việc thiết lập lại trật tự giao thông, vỉa hè.., của Thành phố Hồ Chí Minh và Hà nội. Trước đó, ngày 28/2/2017, Thượng tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Công an, chỉ đạo các Tổng cục, Bộ Tư lệnh, đơn vị trực thuộc Bộ, công an, cảnh sát phòng cháy chữa cháy các tỉnh thành tập trung vào nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, giữ gìn trật tự đô thị.
Đã có sự chuyển biến tích cực ở những nơi mà cơ quan chức năng tiến hành thực thi nhiệm vụ. Tuy nhiên những nơi khác hầu như chưa có động thái gì, hoặc người dân chưa thấy có sự vào cuộc của các cấp chính quyền cơ sở. Nếu tình trạng này kéo dài, việc thiết lập lại trật tự giao thông có nguy cơ “đâu lại vào đấy” ngay sau những đợt vào cuộc rầm rộ của cơ quan chức năng, nó rất dễ trở thành một phong trào “đầu voi, đuôi chuột”.
Để các biện pháp thiết lập trật tự giao thông lần này tạo được chuyển biến tích cực và bền vững, cần thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục thông qua các đoàn thể ở cơ sở như hội cựu chiến binh, thanh niên, phụ nữ…,cần nhân rộng các mô hình tự quản. Quan trọng hơn là ý thức của mỗi cá nhân, tổ chức cần nhận thức về những lợi ích của việc tuân thủ trật tự giao thông, không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh và phục vụ lợi ích cá nhân, cần thay đổi thói quen từ những hành vi nhỏ, hướng tới môi trường sống đô thị văn minh, hiện đại...
Thiết nghĩ, để đạt được hiệu quả cao trong việc thiết lập lại trật tự giao thông cần phải có những giải pháp đồng bộ, tuy nhiên, trước mắt, rất cần sự ủng hộ của người dân, sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền, nhất là chính quyền cơ sở để thiết lập lại trật tự giao thông, xử lý dứt điểm việc lấn chiếm vỉa hè, lòng, lề đường…, cũng như xóa bỏ sự hoài nghi của dư luận có hay không việc "bảo kê" cho những vi phạm này tồn tại./.
