Lễ hội Tiên La được công nhận di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
Lễ hội Tiên La là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thứ 3 của tỉnh Thái Bình, sau Lễ hội đền Trần (xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà) và Lễ hội đền A Sào (xã An Thái, huyện Quỳnh Phụ).
Theo ông Nguyễn Công Khanh, Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Hưng Hà (tỉnh Thái Bình): Lễ hội Tiên La gắn với việc phụng thờ Bát nạn tướng quân (tướng quân phá nạn cho dân) Vũ Thị Thục (thường gọi là Thục Nương), một nữ tướng của Hai Bà Trưng đã có công đánh quân xâm lược phương Bắc, được tấn phong là Đông Nhung Đại tướng quân. Năm 43 sau Công nguyên, bà mất trong trận chiến với quân Tây Hán.
Cảm kích trước công đức và chí khí oai hùng của nữ tướng, dân các thôn, làng Tiên La, Đôn Nông, Lương Xá, An Nhân và Hồng An (huyện Hưng Hà) lập đền thờ bà. Hằng năm cứ vào dịp tháng 3 âm lịch tổ chức lễ hội để nhớ ngày bà mất.
Lễ hội Tiên La xưa được tổ chức mỗi năm 3 lần vào tháng 3, tháng 8 và tháng 11, âm lịch. Nét độc đáo trong lễ hội Tiên La là Lễ rước nước gồm hai đoàn rước thủy và rước bộ từ cửa đền Tiên La (xã Đoan Hùng) đến ngã ba sông Luộc. Sau lễ rước nước là đến các phần tế lễ, mở đầu là đội tế nữ quan của làng Tiên La, sau đến các đội tế của các làng trên địa bàn. Ngày nay, lễ hội tháng 3 (từ 10/3 đến 17/3 âm lịch) là lễ hội chính với việc tái hiện nhiều trò chơi dân gian như múa rối nước, thi giã bánh dầy, thi pháo đất, thi vật, thi tổ tôm điếm… Trong lễ hội còn bảo tồn hai loại hình nghệ thuật mang tính quần chúng là hát ca trù và hát văn (kèm hầu bóng).
Điều đặc sắc nữa của Lễ hội Tiên La là không gian văn hóa, văn nghệ của lễ hội này bao trùm trên địa bàn toàn huyện và các vùng phụ cận, nhưng “kinh đô” văn hóa, văn nghệ của lễ hội thể hiện rõ nét nhất tại hai xã Đoan Hùng và Tân Tiến, thuộc huyện Hưng Hà. Tại 2 xã này hiện có 4 di tích cấp Quốc gia gồm: đền Tiên La, chùa Tiên La (xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1986), đền Rẫy và đền Buộm (xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1990). Các di tích này đều gắn liền với việc phụng thờ Bát nạn tướng quân Vũ Thị Thục. Đền Tiên La được xây dựng từ thời Lê, đến thời Nguyễn xây dựng lại bằng đá trên một gò đất rộng gần 4.000 m2 mặt tiền hướng ra sông Tiên Hưng. Đền còn lưu giữ được nhiều đồ tế khí có giá trị lịch sử và thẩm mỹ cao như đôi chóe chất liệu gốm thời Lê, các thần tích và sắc phong thần thời Lê đến thời Nguyễn…/.
