Minh bạch tài sản công và tài chính nhà nước!

Báo cáo quý II năm 2016 của Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương cho biết, Việt Nam có tỉ lệ nợ công/GDP cao gấp đôi nhiều nước ASEAN, gấp rưỡi Thái Lan và là nước duy nhất có mức nợ công dự báo chiếm 68% GDP vào năm 2020.

Tài sản công của nước ta hiện nay là bao nhiêu? Đó là vấn đề người dân cần, đồng nghĩa với việc cơ quan có thẩm quyền phải công khai, minh bạch. Trả lời báo chí về vấn đề này, ông Trần Đức Thắng - Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho biết: “Ngoài tài sản công đã được hiến định, còn rất nhiều loại tài sản khác như tài sản của các dự án sử dụng vốn nhà nước, kết cấu hạ tầng, dự trữ quốc gia... cũng là tài sản công. Nếu cộng tất cả các loại tài sản này thì trị giá tài sản công gấp ít nhất 5 - 6 lần GDP, với GDP năm nay ước tính trên 200 tỷ USD, tính ra trị giá tài sản công của nước ta trị giá trên 1.000 tỷ USD và càng ngày càng tăng”.

Chúng ta có nhiều luật (Luật Ngân sách nhà nước; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước; Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp...) để thắt chặt việc quản lý, sử dụng tài sản công, nhưng thực tế tài sản công vẫn chưa được sử dụng một cách có hiệu quả như kỳ vọng, không ít nơi vẫn xảy ra tình trạng lãng phí, thất thoát, tham nhũng tài sản công.

Có rất nhiều luật, nhưng vì sao việc quản lý, sử dụng tài sản công chưa hiệu quả? Vì lòng tham, sự tha hóa, biến chất của một bộ phận không nhỏ có chức quyền, hay vì luật vẫn còn khoảng trống?...

Muốn biết tài sản công tăng hay giảm hằng năm, thì phải công khai nhiều vấn đề, trong đó có báo cáo tài chính nhà nước hằng năm.

Công khai báo cáo tài chính nhà nước hằng năm là phải công khai tài sản nhà nước cả ngắn hạn và dài hạn; nợ và các khoản phải trả khác của nhà nước; nguồn vốn của nhà nước bao gồm các quỹ; thặng dư thâm hụt lũy kế từ hoạt động tài chính nhà nước; các khoản chênh lệch được ghi nhận trực tiếp vào nguồn vốn nhà nước.

Theo Dự thảo Nghị định về Báo cáo tài chính nhà nước do Bộ Tài chính đề xuất; UBND tỉnh công khai các thông tin chủ yếu trong báo cáo tài chính nhà nước tỉnh, bao gồm: tình hình tài sản nhà nước; nợ chính quyền địa phương, các khoản phải trả khác của nhà nước; nguồn vốn của nhà nước; tình hình thu nhập, chi phí và kết quả hoạt động tài chính nhà nước; tình hình lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính nhà nước. Bộ Tài chính công khai các thông tin chủ yếu trong báo cáo tài chính nhà nước toàn quốc, bao gồm: tình hình tài sản nhà nước; nợ công và các khoản phải trả khác của nhà nước; nguồn vốn của nhà nước; tình hình thu nhập, chi phí và kết quả hoạt động tài chính nhà nước; tình hình lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính nhà nước.

Hình thức công khai báo cáo tài chính được thực hiện trên cổng thông tin điện tử của tỉnh và Bộ Tài chính. Việc công khai sẽ được thực hiện từ năm  2018.

Khi Nghị định về Báo cáo tài chính nhà nước có hiệu lực, nhà nước có thêm công cụ để quản lý, người dân có thêm cơ hội để giám sát và biết sự thật về tài chính quốc gia.

Nợ công của Việt Nam gần chạm trần, sức dân vốn hữu hạn, đầu tư công lại có xu hướng tăng. Đó là sự cấp báo, nếu không quản lý chặt chẽ tài sản công, không tiết kiệm chi tiêu ngân sách, rất có thể người dân vẫn là người mắc nợ?