Mở rộng không gian cống hiến của cộng đồng người Việt tại Mỹ 

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2-8-2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ có ý nghĩa kế thừa các chủ trương nhất quán về đại đoàn kết dân tộc, mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới trong việc phát huy hiệu quả hơn nguồn lực kiều bào cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bà Lê Thị Kim Anh phát biểu tại sự kiện Tết Cộng đồng - Xuân Quê hương 2026 ở New York (Mỹ). 

Ngày 9-9, trao đổi với phóng viên TTXVN tại New York, bà Lê Thị Kim Anh, chuyên gia quốc tế về ngân sách tài chính và số hóa hệ thống quản trị đang làm việc tại New York (Mỹ), đánh giá Nghị quyết 23 là một bước phát triển rõ nét trong nhận thức và tư duy của Đảng, Nhà nước đối với cộng đồng hơn 6,5 triệu người Việt Nam sinh sống, học tập và làm việc tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Theo bà, Nghị quyết không chỉ tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, mà còn nhấn mạnh vị trí của cộng đồng này như một nguồn lực chiến lược quan trọng đối với sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây là một định hướng mới, có ý nghĩa nền tảng, bởi trong một thế giới mà tri thức, công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và mạng lưới liên kết quốc tế ngày càng trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, Việt Nam cần khai thác mạnh mẽ và hiệu quả hơn nữa sức mạnh tổng hợp của người Việt ở khắp năm châu. Nghị quyết 23 được ban hành sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.

Nghị quyết 36 đã đặt nền móng quan trọng cho công tác kiều bào, góp phần khẳng định và lan tỏa tinh thần đại đoàn kết dân tộc; chăm lo tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người Việt Nam ở nước ngoài; hỗ trợ cộng đồng hội nhập ổn định tại địa bàn cư trú; duy trì tiếng Việt, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và nuôi dưỡng tình cảm gắn bó với quê hương. Trong bối cảnh mới, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển có yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực khoa học - công nghệ và sức cạnh tranh quốc tế, Nghị quyết 23 cho thấy bước chuyển mạnh hơn về cách tiếp cận. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là tập hợp, vận động, chăm lo và củng cố sự gắn bó của cộng đồng, thì nay nhiệm vụ đặt ra là tạo lập các cơ chế để người Việt Nam ở nước ngoài có thể đồng hành, tham gia và trực tiếp đóng góp một cách thực chất, có tổ chức và hiệu quả hơn vào công cuộc phát triển của đất nước. Theo bà Kim Anh, đây chính là điểm mới mang tính đột phá của Nghị quyết 23, khẳng định kiều bào không đứng bên ngoài quá trình phát triển, mà là một phần của nguồn lực quốc gia, có điều kiện tham gia vào các mục tiêu chung nếu có cơ chế phù hợp.

Bà Lê Thị Kim Anh đánh giá việc ban hành Nghị quyết 23 vào thời điểm hiện nay vì thế mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thúc đẩy tăng trưởng xanh, tăng trưởng hai con số, xây dựng nền kinh tế số và nâng cao chất lượng hội nhập quốc tế. Những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, tài chính xanh, kinh tế tuần hoàn, y tế số và giáo dục chất lượng cao đều đòi hỏi nguồn nhân lực trình độ cao, kinh nghiệm quản trị hiện đại và năng lực liên kết với các hệ sinh thái quốc tế.

Trong khi đó, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt tại các quốc gia phát triển như Mỹ, sở hữu tiềm năng rất lớn. Nhiều trí thức, nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia công nghệ, bác sĩ, luật sư, chuyên gia tài chính, doanh nhân và nhà quản lý gốc Việt đang làm việc trong các trường đại học, viện nghiên cứu, tập đoàn công nghệ, định chế tài chính, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp hàng đầu thế giới. Họ không chỉ có chuyên môn sâu, mà còn có kinh nghiệm làm việc trong môi trường có tiêu chuẩn cao, am hiểu xu hướng công nghệ, mô hình quản trị và cách vận hành của các chuỗi cung ứng, thị trường quốc tế. Từ thực tế sinh sống và làm việc nhiều năm tại Mỹ, bà Kim Anh cho biết cộng đồng người Việt tại đây có sự hiện diện sâu rộng trong nhiều ngành nghề then chốt. Đây là một nguồn lực có tính đa dạng cao. Điều đáng quý là nhiều người vẫn dành sự quan tâm sâu sắc cho quê hương, mong muốn được tham gia đóng góp vào các chương trình phát triển của Việt Nam, đặc biệt là những lĩnh vực có ý nghĩa lâu dài đối với tương lai đất nước.

Bên cạnh đó, bà Kim Anh cũng cho rằng mong muốn đóng góp cho quê hương chỉ có thể trở thành kết quả cụ thể nếu được đặt trong những cơ chế rõ ràng, chuyên nghiệp và có khả năng vận hành bền vững. Theo bà, một trong những vấn đề thực tiễn mà nhiều chuyên gia kiều bào gặp phải là chưa biết bắt đầu từ đâu, liên hệ với cơ quan nào, đề xuất với ai, và dự án hay sáng kiến của mình sẽ được tiếp nhận, phản hồi, tổ chức thực hiện như thế nào. Trong một số trường hợp, sự kết nối mới chỉ dừng lại ở các cuộc gặp gỡ, trao đổi thông tin hoặc hội thảo, trong khi nhu cầu quan trọng hơn là phải biến thiện chí, ý tưởng và năng lực chuyên môn thành các dự án hợp tác có đầu ra cụ thể. Bà Kim Anh đánh giá để tinh thần của Nghị quyết 23 đi vào cuộc sống, điều then chốt là hình thành các kênh kết nối thực chất, minh bạch và có đầu mối chịu trách nhiệm. Cần có cơ sở dữ liệu cập nhật về chuyên gia, doanh nhân và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài theo lĩnh vực, địa bàn và thế mạnh chuyên môn. Khi nhu cầu được xác định rõ, được công khai và có cơ chế phối hợp cụ thể, năng lực của kiều bào sẽ được sử dụng đúng chỗ và tạo hiệu quả cao hơn. Đóng góp của kiều bào khi đó không chỉ dừng ở việc tư vấn, mà có thể trở thành một phần của các chương trình nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ quản trị, xúc tiến đầu tư, phát triển thị trường và hoàn thiện chính sách.

Bà Lê Thị Kim Anh nhấn mạnh Nghị quyết 23 vì vậy không chỉ là lời khẳng định về vị trí của kiều bào trong khối đại đoàn kết dân tộc, mà còn là lời mời gọi, là cam kết tạo điều kiện và là định hướng hành động để khai mở một không gian cống hiến mới. Khi mỗi chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học, người lao động hay thế hệ trẻ người Việt ở nước ngoài có thể tìm thấy một phương thức đóng góp phù hợp, nguồn lực kiều bào sẽ không còn là tiềm năng chưa được khai thác đầy đủ. Khi đó, tình cảm hướng về quê hương sẽ được chuyển hóa thành tri thức, công nghệ, đầu tư, sáng kiến, kết nối quốc tế và những giá trị phát triển cụ thể, góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh hơn, vững chắc hơn trong kỷ nguyên mới.

THANH TUẤN