Năng lượng và cuộc bầu cử Mỹ
Tổng thống Donald Trump vừa công bố 3 dự án năng lượng khổng lồ trị giá 200 tỉ USD do Hàn Quốc đầu tư trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang chịu sức ép trước bầu cử giữa kỳ khi cử tri Mỹ không hài lòng về năng lực quản lý kinh tế của chính phủ và giá nhiên liệu ở mức kỷ lục do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông.
Thượng nghị sĩ Alaska Dan Sullivan (phải) đứng cạnh ông Trump hôm 30-9.
Đảm bảo thế thống lĩnh năng lượng của Mỹ
Trong thông báo ngày 30-9 tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump cho biết ông vô cùng phấn khởi khi công bố một trong những khoản đầu tư lớn nhất vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong lịch sử Mỹ, bao gồm 1 nhà máy phát điện công suất 6 gigawatt tại bang Texas, 8 nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn mới và đường ống dẫn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại bang Alaska.
“Gói đầu tư quy mô khổng lồ mà chúng tôi công bố hôm nay là bước tiến quan trọng nhằm củng cố chuỗi cung ứng năng lượng thiết yếu, đảm bảo vị thế thống lĩnh năng lượng của Mỹ, đồng thời đưa quan hệ đối tác giữa chúng tôi với Hàn Quốc và toàn bộ khu vực Thái Bình Dương trở nên bền chặt hơn bao giờ hết”, ông Trump nhấn mạnh.
Báo chí Hàn Quốc và Mỹ cho biết 3 dự án trên gồm tổ hợp nhà máy điện khí công suất 6.472 megawatt trị giá 22,3 tỉ USD tại thành phố Encinal ở phía Nam bang Texas nhằm cung cấp điện trực tiếp cho các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) ở khu vực lân cận; 8 nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn trị giá 120 tỉ USD tại các bang Ohio, Tennessee, South Carolina và Kentucky; và đường ống dẫn LNG dài 1.250km cùng cơ sở hóa lỏng và xuất khẩu trị giá 54 tỉ USD tại Alaska
Các dự án trên nằm trong các cam kết theo thỏa thuận thương mại Mỹ - Hàn đạt được hồi tháng 10-2025. Theo thỏa thuận, Seoul cam kết đầu tư 350 tỉ USD vào Mỹ (bao gồm 150 tỉ USD cho ngành đóng tàu và 200 tỉ USD cho các khoản đầu tư chiến lược) để đổi lấy việc Washington giảm thuế đối với ô tô, linh kiện và một số hàng hóa khác của Hàn Quốc từ 25% xuống 15%.
Động cơ của ông Trump
Dù ông chủ Nhà Trắng công bố quy mô của các kế hoạch đầu tư, nhưng thời điểm Chính phủ Hàn Quốc phê duyệt vốn cho toàn bộ các dự án vẫn chưa rõ ràng. Phát biểu trước Quốc hội Hàn Quốc hôm 22-9, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Kim Jung Kwan tuyên bố chính phủ sẽ đặt tính hợp lý về mặt thương mại và lợi ích quốc gia lên hàng đầu, đồng thời xem xét kỹ lưỡng lợi nhuận và rủi ro của từng dự án, triển vọng thu hồi vốn cũng như các cơ hội dành cho các doanh nghiệp Hàn Quốc.
Vì thế, dư luận cho rằng quyết định công bố các dự án đầu tư lớn của Tổng thống Trump chủ yếu phục vụ cho động cơ chính trị. Cùng xuất hiện trong buổi thông báo các dự án năng lượng khổng lồ tại Nhà Trắng là Thượng nghị sĩ kỳ cựu Dan Sullivan của đảng Cộng hòa ở bang Alaska. Theo hãng tin AP, đây là lần thứ hai trong vòng 3 ngày, ông Trump dành sự ủng hộ đặc biệt cho các ứng viên thượng viện tại những bang mà ông từng giành chiến thắng áp đảo trong các kỳ bầu cử tổng thống trước đây, nhưng hiện lại chứng kiến các ứng viên Cộng hòa phải đối mặt với những cuộc đua đầy cam go, trong khi chỉ còn 5 tuần nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3-11.
Trước đó, hôm 28-9, ông Trump cũng thông báo kế hoạch xây dựng nhà máy thép trị giá 15 tỉ USD do doanh nghiệp Ấn Độ đầu tư tại bang Iowa, đồng thời giới thiệu ứng viên thượng viện mới của đảng Cộng hòa.
Ngay cả bản thân ông Trump cũng vừa thừa nhận rằng đảng Cộng hòa có thể sẽ gặp nhiều khó khăn trong nỗ lực duy trì quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội trong cuộc bầu cử tới. Về phần mình, đảng Dân chủ cần giành thêm 4 ghế tại Thượng viện 100 ghế để vượt qua đảng Cộng hòa và nắm quyền kiểm soát đa số.
Chính sách thuế quan mới của Tổng thống Trump đang tiếp tục đối mặt với thách thức pháp lý khi một nhóm doanh nghiệp nhỏ và liên minh 25 bang do đảng Dân chủ lãnh đạo yêu cầu Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) ngăn chặn các mức thuế áp dụng trên diện rộng theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Tại phiên tranh luận ngày 30-9, các nguyên đơn cho rằng chính quyền Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp mức thuế 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa từ hàng chục nền kinh tế, với phạm vi bao phủ khoảng 99,4% tổng kim ngạch nhập khẩu của Mỹ.
ĐỨC TRUNG
