Nghĩ về đề xuất dừng Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận

Năm 2009, Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận được thông qua, với tổng mức đầu tư  200.000 tỷ đồng. Nếu tiếp tục thực hiện dự án này, dự kiến tổng mức đầu tư sẽ là gần 400.000 tỉ đồng.

7 năm sau, ngày 10/11/2016, tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết về việc dừng thực hiện Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Việc Chính phủ đề xuất dừng Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận được nhiều đại biểu Quốc hội, nhà khoa học... đồng tình, coi đó là quyết định dũng cảm, sáng suốt và có trách nhiệm với tương lai.

Sau hàng loạt sự cố môi trường gần đây, mọi người càng lo ngại hơn nếu tiếp tục thực hiện Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận. Việc sử dụng năng lượng hạt nhân để sản xuất điện, nhiều quốc gia phát triển đã nói không. Đơn giản là khó có sự cam kết, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lò phản ứng và kỹ thuật xử lý chất thải. Sự cố Fukushima ở Nhật Bản là lời cảnh báo nguy cơ  thiếu an toàn khi phát triển điện hạt nhân. Ngoài ra, điện hạt nhân rất đắt, đắt hơn điện than và gas.

Ở thời điểm này, nợ công của nước ta sắp chạm trần, nếu tiếp tục đầu tư vào “siêu dự án” điện hạt nhân 400.000 tỷ đồng, sẽ đẩy nợ công tăng cao, gây khó khăn cho nền kinh tế cả ngắn hạn và dài hạn.

Chưa cần “mổ xẻ” nhiều rào cản khác, chỉ nhìn vào mối quan ngại về chỉ số kinh tế và môi trường, cũng đủ thấy Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận lúc này cần thiết hay không?

Điều dư luận quan tâm, nếu dừng thực hiện Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận có ảnh hưởng đến sự phát triển của tỉnh Ninh Thuận không? Trao đổi với báo chí, Phó Bí thư Tỉnh ủy Ninh Thuận Nguyễn Bắc Việt cho biết: Để chuẩn bị cho dự án điện hạt nhân thì Quốc hội, Chính phủ đã quyết định đầu tư tuyến đường ven biển Ninh Thuận, rồi tái khởi động Dự án hồ Tân Mỹ (trên 200 triệu m3) để phục vụ dự án. Nay nếu không làm dự án hạt nhân nữa thì những dự án này vẫn phát huy rất tốt cho Ninh Thuận. Đường ven biển sẽ kết nối các xã ven biển, phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng tốt hơn. Còn hồ Tân Mỹ thì giải quyết vấn đề khô hạn của tỉnh.

Công bằng mà xét, nếu dừng thực hiện “siêu dự án” đã khởi động 7 năm, ít nhiều cũng có ý khiến băn khoăn. Tuy nhiên, nếu tính toán tổng thể, với tầm nhìn dài hạn, thì việc dừng thực hiện “siêu dự án” này, đất nước và người dân được lợi nhiều hơn!