Nhà thơ, nhà báo Vũ Duy Thông đã thôi “xuôi bè sông La”

Nhà thơ, nhà báo Vũ Duy Thông (1944-2021).

Nhà thơ, nhà báo Vũ Duy Thông, sinh ngày 26/2/1944, quê gốc thôn Yên Bài, xã Tự Lập, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc, tốt nghiệp khóa 8 khoa Văn Đại học Tổng hợp Hà Nội, nguyên Vụ trưởng Vụ Báo chí – Xuất bản, Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo Trung ương), nguyên Phó Tổng Biên tập Website Đảng Cộng sản Việt Nam (nay là Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam), nguyên Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Văn nghệ. PGS.TS  Vũ Duy Thông vừa qua đời chiều 28/5 tại Hà Nội sau một thời gian dài bị bệnh nặng.

Ông đã xuất bản 10 tập thơ, 10 tập truyện cho thiếu nhi và 1 tập kịch. Nhà thơ Vũ Duy Thông từng được giải Ba Cuộc thi thơ Tuần báo Văn nghệ năm 1969 với hai bài thơ “Bè xuôi sông La” và “Ngọn đèn lò”, hai Giải thưởng sáng tác dành cho thiếu nhi do NXB Kim Đồng và Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức với các tập truyện “Ai là bạn tốt” (1978) và “Về thăm bà nội” (1988). Về sau, ông có nhiều tác phẩm báo chí xuất sắc, nhiều bài thơ ghi dấu ấn trong lòng độc giả. Và tuyển tập "Con bồ câu tha đi một cọng cỏ", được NXB Hội nhà văn ấn hành và ra mắt bạn đọc năm 2012 được xem là “nụ hoa thơ cuối cùng” của ông.

Là một nhà thơ, nhà báo, một cán bộ làm công tác tư tưởng, Bác cũng là một người đi nhiều với những trải nghiệm sâu sắc, vừa rất đời mà cũng rất tình, rất thơ. Qua mỗi chuyến đi, ông lại cho ra đời nhiều tác phẩm báo chí, nhiều áng văn thơ thật hay và ý nghĩa, in dấu trong trí nhớ người đọc.

Tranh chân dung nhà thơ, nhà báo Vũ Duy Thông của họa sỹ Tuấn Dũng.

Tôi là một phóng viên trẻ được chính Bác phỏng vấn tuyển dụng, cũng được chính Bác dìu dắt những dòng bình luận đầu tiên viết cho chuyên mục ”Diễn đàn”. Cũng chính Bác đã động viên tôi học thêm văn bằng 2 Đại học Luật để dù đã có kiến thức báo chí rồi thì có thêm kiến thức luật pháp, để viết báo vừa hay vừa đúng luật. “Viết báo để cứu người, giúp đời mới khó” – lời căn dặn của Bác luôn là động lực để tôi say mê và gắn bó với nghề đến nay.

Ngoài viết báo, làm thơ, tôi còn biết đến những bức tranh rất đẹp của Bác nhưng khi được hỏi, Bác chỉ cười xòa và nói “Bác vẽ linh tinh đấy, chủ yếu để rèn giũa sự tỉ mỉ, cẩn thận và lòng kiên nhẫn thôi”.

Khi nhắc đến Bác, không chỉ tôi mà hầu hết lứa cán bộ, phóng viên trẻ thời kỳ đầu của Báo đều nhớ đến những buổi họp sinh hoạt chuyên môn với những chia sẻ thông tin về nghề vô cùng bổ ích, nhớ đến Bác với nụ cười thật hiền luôn nở trên môi khi gặp phóng viên trẻ hỏi han nhiều chuyện thân tình, nhắc chúng tôi về cách làm nghề và cả cách làm người với thái độ vô cùng trân trọng, thân thương.

Có một hình ảnh mà chúng tôi ấn tượng mãi về Bác, là khi báo Báo mới thành lập, ở tuổi hơn 60, sử dụng máy vi tính với Bác còn khá mới mẻ. Thương đám phóng viên trẻ "chạy tin, chạy sự kiện" nhiều trong ngày mà lại ngồi gõ từng con chữ trong bản thảo của Bác thì vất vả quá, Bác liền quyết tâm học gõ thành thạo trên máy vi tính. Đặt mục tiêu, đưa ra mốc thời gian mỗi ngày phải thuộc bao nhiêu vị trí các ký tự trên bàn phím, sử dụng gõ bằng hai tay cho thành thạo, từ lúc gõ "mổ cò", chả mấy chốc bác đã có thể gõ thành thạo cả 10 ngón trên bàn phím và tự mình đánh máy các bài viết của mình. Tụi trẻ chúng tôi khi nhìn hình ảnh đó, thấy quyết tâm và sự chân thành đó thì vô cùng ngưỡng mộ, coi đó là động lực về nỗ lực không ngừng vươn lên và làm chủ trong công việc của bản thân. Sau này, khi đã nghỉ hưu, thi thoảng có dịp quay về Báo, Bác vẫn truyền lửa nghề cho đám trẻ chúng tôi.

Bẵng đi một thời gian, nhịp sống hối hả bận rộn và guồng quay công việc mướt mải khiến chúng tôi cũng ít được gặp gỡ với Bác hơn. Hôm nay, nghe tin Bác mất, bao hình ảnh rất đỗi thân thương, bao kỷ niệm quá đỗi ngọt ngào lại ùa về...

Xin mượn những câu thơ của chính Bác, người mà tôi luôn coi như người thân trong gia đình “Con ve khô vỏ vườn già/Đầm sen gắng nở nụ hoa cuối cùng" tiễn đưa Bác về nơi an nghỉ cuối cùng, đầy thanh thản và tiếp tục tinh độ với thơ, với tranh và cái đẹp.

Bác đã vĩnh biệt chúng ta, trong đó có tôi cùng nhiều anh chị em đồng nghiệp khác của Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam khi còn là trang tin phát thử nghiệm rồi chuyển sang phát hành chính thức tại địa chỉ 275 Đội Cấn thân yêu.

Bác đã vĩnh biệt chúng ta như cách tác giả Anh Vũ, trong bài báo viết trên vov.vn đã chia sẻ rằng: “Ông đã vĩnh biệt chúng ta trong những ngày giữa hạ, không kịp đón thêm một mùa thu sắp tới, nhưng những câu thơ, bài thơ của ông vẫn còn đây trong tâm trí chúng ta, để nhớ mãi về một thi sĩ tài hoa, một con người hiền lành thân thiện và yêu thương tha thiết cuộc đời: "Mai sau trên những bãi cồn/ Đừng tìm tôi dưới cỏ non xanh dày/ Bởi tôi đã có phút giây/ Từng theo đàn sếu xoải bay trong mù..."

Bác đã vĩnh biệt chúng ta, vĩnh biệt cõi tạm như lời tâm sự đầy thân thương của PGS.TS Lê Thị Bích Hồng, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương: “Vĩnh biệt anh - một đồng nghiệp, một người anh, một nhà thơ quý mến. Mong hương hồn anh siêu linh tịnh độ và ở nơi đó anh vẫn tiếp tục làm thơ... “Cây đông tận cùng giản ước/Ngong ngóng mùa xanh giữa đời”…/.