Nữ quyền chiếm lĩnh Man Booker 2018 

Man Booker, giải thưởng văn học tầm cỡ quốc tế, đang ở giai đoạn nước rút khi qua vòng sơ khảo và bắt đầu lựa chọn ứng cử viên gần ngôi vị quán quân nhất. 6 tác phẩm tiêu biểu đã được chọn ra ở vòng cuối và trong 6 tác giả đã có 4 nhà văn nữ, chiếm hơn 66,7%.

6 tác giả của vòng chung kết Man Booker 2018 (từ bên trái qua và theo chiều kim đồng hồ) Rachel Kushner, Esi Edugyan, Robin Robertson, Daisy Johnson, Richard Powers và Anna Burns.

Man Booker năm nay có 171 tác phẩm dự tranh, là năm có nhiều tác phẩm cạnh tranh nhất trong lịch sử 50 năm của giải văn học danh tiếng này. 13 tác phẩm đã vượt qua vòng sơ khảo và hiện chỉ có 6 tác phẩm ở vòng chung kết của các tác giả: Anna Burns, Esi Edugyan, Daisy Johnson, Rachel Kushner, Richard Powers và Robin Robertson. Trong đó, Daisy Johnson (27 tuổi) là nhà văn trẻ nhất lịch sử vào vòng chung khảo của giải thưởng. Trước Daisy Johnson thì Eleanor Catton là người trẻ nhất với tác phẩm “The Luminaries” và cô thắng giải Man Booker 2013 ở độ tuổi 28. “Everything Under”, tác phẩm giúp Daisy Johnson vượt qua nhiều tên tuổi lớn như Michael Ondaatje, Sally Rooney để vào vòng chung khảo Man Booker năm nay, cũng là tác phẩm đầu tay trong sự nghiệp viết văn của cô gái trẻ. Sách kể về hành trình tìm kiếm người mẹ của một nhà từ điển học. Val McDermid, một trong những vị giám khảo của Man Booker năm nay, đánh giá “Everything Under” là: Biến thể hiện đại của tác phẩm “Oedipus” của Sophocles, trong đó Daisy Johnson đã thể hiện “thế giới tự nhiên hiện lên với vẻ nhạy bén đầy hiểm nguy”.

Ngoài Daisy Johnson, vòng chung khảo năm nay còn có sự góp mặt của ba nhà văn nữ khác. Đó là tác giả Bắc Ireland Anna Burns với tác phẩm “Milkman”, lấy bối cảnh những năm 1970, xoay quanh cuộc chiến sắc tộc và dân quyền qua góc nhìn của một phụ nữ trẻ. Trong khi đó, nhà văn người Canada Esi Edugyan dự tranh với tác phẩm “Washington Black”, dựa trên câu chuyện có thật về một nữ nô lệ 11 tuổi,  trốn khỏi đồn điền mía của người Anh tại Barbados. Còn nữ nhà văn Mỹ Rachel Kushner khai thác đời sống tù nhân của các cô gái trẻ trong “The Mars Room”. Chủ đề của bốn nhà văn nữ trên đều xoay quanh cuộc sống của người phụ nữ, thể hiện những góc nhìn đa chiều về các vấn đề bình đẳng giới, sắc tộc, giai cấp… mang đến cho giải thưởng góc nhìn thú vị về nữ quyền trong lịch sử phát triển của xã hội. 

Richard Powers và Robin Robertson là hai nhà văn nam có mặt trong vòng chung khảo. Tác giả người Mỹ Richard Powers với tác phẩm “The Overstory” mang đến câu chuyện đầy cảm xúc về nỗi đau chiến tranh và những tổn thương tinh thần của người lính khi sống sót trở về. Trong khi đó, nhà văn người Scotland Robin Robertson cũng khai thác đề tài về chiến tranh với những nỗi đau tinh thần, nhưng được thể hiện qua những vần thơ “The Long Take”. Đây cũng là lần đầu trong lịch sử, một tập thơ được đề cử giải Man Booker.

Kwame Anthony Appiah, Chủ tịch Ban giám khảo, khẳng định 6 cuốn sách được chọn là: Những phép màu về phong cách sáng tạo, lột tả nhiều vấn đề nhức nhối, đa dạng về phong cách, chủ đề, không gian và thời gian.

Người chiến thắng giải Man Booker 2018 sẽ được công bố vào ngày 16-10 tại Guildhall, Thủ đô London, Vương quốc Anh.

BẢO LAM (Theo Themanbookerprize, Guardian)