Ông Trump muốn Ukraine, Nga “đổi đất lấy hòa bình”
Theo đánh giá của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cả Nga lẫn Ukraine sẽ phải nhượng bộ về vấn đề lãnh thổ để chấm dứt chiến tranh.
Tổng thống Trump trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng.
Trong nỗ lực làm trung gian chấm dứt xung đột, Tổng thống Trump có kế hoạch hội đàm người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại Alaska vào ngày 16-8. Đây cũng là buổi “thăm dò” để đánh giá thiện chí hòa bình của Mát-xcơ-va, trong đó ông Trump kỳ vọng sẽ có cuộc đối thoại mang tính xây dựng với nhà lãnh đạo Nga.
Theo lời ông Trump, mục tiêu của Mỹ là nhanh chóng đạt được lệnh ngừng bắn, hướng tới thỏa thuận hòa bình chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 3 năm qua. Đặt nền móng cho nỗ lực này, Tổng thống Trump có thể đề cập một số vấn đề về trao đổi lãnh thổ để “cải thiện lợi ích của cả 2 nước”.
Hiện Nhà Trắng chưa tiết lộ đề xuất trao đổi lãnh thổ hoặc cách thức đảm bảo Nga tuân thủ lệnh ngừng bắn. Nhưng trước đó, đặc phái viên của Tổng thống Trump về vấn đề Ukraine, Keith Kellogg, từng đề xuất “lực lượng phục hồi” gồm một số đơn vị của các nước châu Âu thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) để bảo vệ tiền tuyến và khu vực phi quân sự rộng khoảng 17km ở miền Đông Ukraine.
Trước đó, 3 vòng đàm phán giữa Nga và Ukraine không mang lại kết quả và chưa rõ liệu hội nghị thượng đỉnh Trump - Putin có thể mang lại hòa bình hay không. Nhưng trong cảnh báo mới, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky dẫn báo cáo từ cơ quan tình báo và chỉ huy quân sự Ukraine cảnh báo Nga đang chuẩn bị tiến hành các hoạt động tấn công mới và không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Mát-xcơ-va chuẩn bị cho tình hình hậu chiến.
Hiện chưa có thông tin Tổng thống Zelensky góp mặt tại hội nghị thượng đỉnh ở Alaska. Tuy nhiên, khả năng này vẫn được để ngỏ trong bối cảnh châu Âu gây sức ép buộc Washington chấp nhận sự hiện diện của Ukraine trên bàn đàm phán.
Trong tuyên bố chung, các nước Liên minh châu Âu (EU) khẳng định “con đường dẫn đến hòa bình” ở Ukraine không thể được quyết định nếu thiếu Kiev. Cảnh báo các động thái nhượng bộ lớn với Nga có thể kích hoạt rủi ro an ninh lâu dài cho phương Tây, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rõ châu Âu trong bất kỳ trường hợp nào cũng không thể chấp nhận việc Nga - Mỹ bỏ qua châu Âu và Ukraine để thảo luận thậm chí ký kết các vấn đề liên quan lãnh thổ.
Theo hãng tin Bloomberg, nhiều hoạt động ngoại giao dự kiến sẽ diễn ra trước sự kiện ở Alaska trong bối cảnh giới chức châu Âu lo ngại thượng đỉnh Trump - Putin có thể làm suy yếu an ninh Ukraine. Trước mắt, Đức sẽ tổ chức cuộc họp trực tuyến giữa các nhà lãnh đạo khu vực cùng sự tham gia của Tổng thống Zelensky và giới chức NATO. Để đảm bảo lệnh ngừng bắn vô điều kiện với hệ thống giám sát chặt chẽ và các đảm bảo an ninh vững chắc, người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas cho biết liên minh sẽ đẩy mạnh hỗ trợ quân sự và ngân sách cho Ukraine; đồng thời soạn thảo gói trừng phạt thứ 19 như biện pháp tăng áp lực lên Nga.
Trong thông điệp gửi tới Tổng thống Trump, các nhà lãnh đạo của 8 quốc gia Bắc Âu - Baltic một mặt hoan nghênh những nỗ lực ngoại giao của Washington hướng tới nền hòa bình công bằng và lâu dài cho Ukraine cũng như châu Âu. Mặt khác, các đồng minh của Kiev khẳng định nguyên tắc biên giới quốc tế không được thay đổi bằng vũ lực, rằng hòa bình ở Đông Âu chỉ có thể đạt được thông qua sự kết hợp giữa ngoại giao kiên quyết, thái độ ủng hộ vững chắc dành cho Ukraine trong khi duy trì sức ép đối với Nga.
MAI QUYÊN (Theo Guardian, Hill)
