Phí đường và giá xăng dầu
Để phù hợp với tình hình thực tế, nhất là phù hợp với mức giảm chỉ số trượt giá CPI, ngày 25/12/2015, Bộ Giao thông Vận tải ký văn bản gửi Bộ Tài Chính, các nhà đầu tư, doanh nghiệp đề nghị tạm thời lùi thời hạn tăng phí sử dụng đường bộ với 23 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) đến 01/6/2016.
Không đồng tình với việc lùi thời hạn tăng phí, Bộ Tài chính cho rằng, nếu lùi thời hạn tăng phí đến ngày 1/6 thì phải ban hành thông tư mới thay thế thông tư cũ.
Chưa ban hành được thông tư mới, có nghĩa là doanh nghiệp và người dân phải chấp nhận sự thật tăng phí sử dụng đường bộ chưa đúng với quy luật thị thị trường và mức giảm chỉ số trượt giá CPI.
Việc sửa đổi thông tư không khó, điều quan trọng là cơ quan quản lý nhà nước có thực sự đồng lòng quyết liệt cải cách thủ tục hành chính, cải thiệt môi trường đầu tư – kinh doanh hay không? Nếu muốn, thì việc lùi thời hạn tăng phí sử dụng đường bộ với các trạm BOT ở trong tầm tay.
Phí sử dụng đường bộ là đầu vào của nhiều ngành nghề, hàng hóa, dịch vụ, nên việc tăng phí rất có thể sẽ kéo theo hiệu ứng tăng giá dây chuyền, làm tăng CPI, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư - kinh doanh...
Nhằm thu hút các nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, chúng ta đã lựa chọn nhiều hình thức đầu tư, trong đó có BOT. Tuy nhiên, BOT không phải là “chìa khóa vạn năng”, khi vẫn phải trông đợi vào sự ưu đãi của Nhà nước, vào nguồn vốn vốn vay ưu đãi của ngân hàng, thì dự án mới “chạy nhanh” được.
Không ít chuyên gia kinh tế cho rằng, các dự án BOT phải được đầu tư bằng tiền của doanh nghiệp, chứ nếu tất cả phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng (tức là nguồn vốn trong dân), rồi sau đó ấn định mức phí cao là chưa phù hợp với bản chất thật của BOT.
Vẫn biết doanh nghiệp đầu tư vào dự án BOT phải có lợi nhuận, nhưng lợi nhuận phải phù hợp với “sức khỏe” của nền kinh tế, khả năng thanh toán của người dân...
Người dân không chỉ gồng mình “cõng” phí BOT, mà còn đang phải đối mặt với giá cước vận tải cao, dù xăng dầu đã giảm giá 13 lần ( tính từ năm 2015 đến 4/1/2016). Năm 2015, giá xăng dầu đã giảm 12 lần, nhưng giá cước vận tải chỉ giảm nhỏ giọt. Dù cơ quan quản lý đã nhiều lần đến nghị các doanh nghiệp vận tải giảm giá cước và công khai giá cước, nhưng không phải đa số doanh nghiệp đều thực hiện hoặc thực hiện theo kiểu lấy lệ, sau đó lợi dụng ngày Lễ, Tết lại tăng giá(?!).
Nay giá xăng dầu lại giảm tiếp, nhưng các doanh nghiệp vận tải vẫn chưa lên kế hoạch giảm giá cước. Việc giảm giá cước vận tải theo giá xăng dầu sẽ khó khăn hơn nếu doanh nghiệp vận tải lại “đổ lỗi” cho việc tăng phí sử dụng đường bộ tại các trạm BOT từ đầu năm 2016. Vòng luẩn quẩn “bám đuổi” nhau, cuối cùng là người dân... chịu thiệt!
Luật Giá, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nhiều văn bản pháp luật liên quan đã được thực thi từ lâu, nhưng quyền lợi của người tiêu dùng không phải lúc nào cũng được đảm bảo theo đúng các chuẩn mực và các nguyên lý của thị trường./.
Đăng Dương
