Quy trách nhiệm, không thể “bắn chỉ thiên”!
(ĐCSVN) - Việc “đá bóng trách nhiệm” thời gian qua diễn ra khá phổ biến ở nhiều cấp, nhiều ngành, thậm chí đạt tới trình độ “siêu đẳng”. Đã đến lúc không thể để tình trạng này tái diễn, như chỉ đạo mới đây của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc là không thể “bắn chỉ thiên” nữa!. 
Ngày 4/8, đồng chí Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã tiếp xúc cử tri ở TP.Đà Nẵng. Tại buổi tiếp xúc này, nhiều ý kiến của cử tri TP Đà Nẵng mong muốn Quốc hội, Chính phủ phải làm rõ trách nhiệm quản lý của tập thể, cá nhân trong việc để xảy ra vụ Nhà máy Formosa Hà Tĩnh xả chất độc ra biển. Đồng chí Đinh Thế Huynh khẳng định: “Không thể có chuyện ông Cự (ông Võ Kim Cự - Nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh) lên báo nói vài câu rồi là qua chuyện. Việc vì sao cấp phép 70 năm và 12 bộ, ngành đều đồng ý, thanh tra sẽ làm rõ và sẽ có kết luận cụ thể. Nói phải có căn cứ, chứ không phải anh lên báo nói cho xong chuyện”.
Thực tế, chuyện đùn đẩy trách nhiệm ở các cấp, ngành, cán bộ …không phải bây giờ mới khiến dư luận bức xúc. Trên diễn đàn Quốc hội, đã có đại biểu phải thốt lên rằng: “Thành tích thì xét từ trên xuống, khuyết điểm xét từ dưới lên”...
Điều này minh chứng trong các báo cáo thành tích để nhận huân, huy chương, bằng khen thì hiếm lãnh đạo nào vắng mặt, nhưng nếu không may có sự cố xảy ra thì kiểu gì cũng tìm “trăm phương, ngàn kế” để “né” hay đẩy quả bóng trách nhiệm.
Lâu nay chúng ta hay nói đến trách nhiệm người đứng đầu, song cho đến nay việc quy định trách nhiệm và chế tài đối với người đứng đầu còn rất chung chung, cuối cùng lỗi là do “tập thể”. Vô hình trung tính tập thể được áp dụng không đúng, tràn lan dẫn tới giảm hiệu lực, hiệu quả trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và các cấp chính quyền địa phương.
Để xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo, hành động, phục vụ người dân và doanh nghiệp, thì lời nói của người đứng đầu và cán bộ, công chức trước hết phải nói đi đôi với việc làm, có chính kiến rõ ràng; đấu tranh, phê phán trước các hành vi sai trái, vi phạm đạo đức, nghiệp vụ; dám làm, dám chịu; đồng thời cần quy định trách nhiệm cụ thể từng cấp, từng ngành, đúng người, đúng việc, để không thể tái diễn tình trạng “cha chung không ai khóc” hay trong các cuộc họp cứ ra rả phản ánh: “dư luận cho rằng” nhưng lại không chỉ ra được địa chỉ cụ thể, sai phạm ở cấp nào, đơn vị nào, cá nhân nào?!.
Đại biểu Vũ Tiến Lộc (Thái Bình), Chủ tịch VCCI đã từng phát biểu: “Con đường dài nhất Việt Nam không phải từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau mà là từ lời nói đến việc làm của nhiều cấp chính quyền và cán bộ công chức”.
Rõ ràng, ở đây các vị tư lệnh ngành hay người đứng đầu địa phương, cơ quan phải là người chịu trách nhiệm toàn diện, cao nhất, cuối cùng về tất cả các hoạt động, việc triển khai thực hiện nhiệm vụ của đơn vị mình quản lý. Không phải để đến khi dư luận, báo chí phản ánh, bức xúc mới chạy theo xử lý, khắc phục hậu quả cốt chỉ lo “đánh bóng tên tuổi”, “giữ ghế” mà thờ ơ, vô trách nhiệm trước nhân dân.
Mặt khác, sự tham gia giám sát của người dân, của xã hội là công cụ quan trọng giúp cho Chính phủ kịp thời phát hiện được lỗ hổng trong quản lý điều hành bộ máy, chính sách, cũng như phát hiện những “con sâu” có hành vi vi phạm, nhũng nhiễu người dân, doanh nghiệp, để xây dựng Chính phủ thực sự vì người dân. Điều này cần được đẩy mạnh hơn nữa!
Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 7, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành cần thẳng thắn nhìn nhận những bất cập, tồn tại, hạn chế trong ngành, lĩnh vực mình quản lý. Đồng thời, yêu cầu các thành viên Chính phủ phải nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước, nhân dân, hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm; không được đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ; …
Thông điệp của Thủ tướng Chính phủ đã rất cụ thể và rõ ràng!. Tuy nhiên, điều quan trọng là việc thực thi ở các cấp ra sao?!. Người dân mong đợi sự dũng cảm và quyết tâm chính trị cao để không xảy ra tình trạng “bắn chỉ thiên” như Thủ tướng đã lên án. Chỉ khi cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì nhân dân mới thêm tin tưởng vào bộ máy nhà nước. Và cũng chỉ có như vậy, Chính phủ mới thực sự là Chính phủ hành động, liêm chính, kiến tạo, phục vụ người dân!.
Cũng cần phải nhắc lại rằng, tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 7 mới đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đặt ra hàng loạt câu hỏi. Từ cơ chế thực hiện an toàn thực phẩm đến đâu, đến việc thực hiện chỉ đạo dừng khai thác gỗ từ rừng tự nhiên như thế nào?. Rồi vụ chặt gỗ rừng Pơ mu ở Quảng Nam đã khởi tố được cá nhân, tổ chức nào chưa?. Tòa nhà 8B Lê Trực Hà Nội, giữa Thủ đô Hà Nội, hai nhiệm kỳ Chính phủ không lẽ xử lý không được? Tại sao? Ai là người theo dõi những vấn đề này? … Thẳng thắn, Thủ tướng Chính phủ phê bình: “Ta đã bắn chỉ thiên quá nhiều, không trúng vào ai cả, bây giờ phải bắn có địa chỉ, không thể nói xong là xong việc!”.
Thủ tướng Chính phủ : “Ta đã bắn chỉ thiên quá nhiều, không trúng vào ai cả, bây giờ phải
bắn có địa chỉ, không thể nói xong là xong việc!”. (Ảnh: Quang Hiếu/VGP).
Ngày 4/8, đồng chí Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã tiếp xúc cử tri ở TP.Đà Nẵng. Tại buổi tiếp xúc này, nhiều ý kiến của cử tri TP Đà Nẵng mong muốn Quốc hội, Chính phủ phải làm rõ trách nhiệm quản lý của tập thể, cá nhân trong việc để xảy ra vụ Nhà máy Formosa Hà Tĩnh xả chất độc ra biển. Đồng chí Đinh Thế Huynh khẳng định: “Không thể có chuyện ông Cự (ông Võ Kim Cự - Nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh) lên báo nói vài câu rồi là qua chuyện. Việc vì sao cấp phép 70 năm và 12 bộ, ngành đều đồng ý, thanh tra sẽ làm rõ và sẽ có kết luận cụ thể. Nói phải có căn cứ, chứ không phải anh lên báo nói cho xong chuyện”.
Thực tế, chuyện đùn đẩy trách nhiệm ở các cấp, ngành, cán bộ …không phải bây giờ mới khiến dư luận bức xúc. Trên diễn đàn Quốc hội, đã có đại biểu phải thốt lên rằng: “Thành tích thì xét từ trên xuống, khuyết điểm xét từ dưới lên”...
Điều này minh chứng trong các báo cáo thành tích để nhận huân, huy chương, bằng khen thì hiếm lãnh đạo nào vắng mặt, nhưng nếu không may có sự cố xảy ra thì kiểu gì cũng tìm “trăm phương, ngàn kế” để “né” hay đẩy quả bóng trách nhiệm.
Lâu nay chúng ta hay nói đến trách nhiệm người đứng đầu, song cho đến nay việc quy định trách nhiệm và chế tài đối với người đứng đầu còn rất chung chung, cuối cùng lỗi là do “tập thể”. Vô hình trung tính tập thể được áp dụng không đúng, tràn lan dẫn tới giảm hiệu lực, hiệu quả trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và các cấp chính quyền địa phương.
Để xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo, hành động, phục vụ người dân và doanh nghiệp, thì lời nói của người đứng đầu và cán bộ, công chức trước hết phải nói đi đôi với việc làm, có chính kiến rõ ràng; đấu tranh, phê phán trước các hành vi sai trái, vi phạm đạo đức, nghiệp vụ; dám làm, dám chịu; đồng thời cần quy định trách nhiệm cụ thể từng cấp, từng ngành, đúng người, đúng việc, để không thể tái diễn tình trạng “cha chung không ai khóc” hay trong các cuộc họp cứ ra rả phản ánh: “dư luận cho rằng” nhưng lại không chỉ ra được địa chỉ cụ thể, sai phạm ở cấp nào, đơn vị nào, cá nhân nào?!.
Đại biểu Vũ Tiến Lộc (Thái Bình), Chủ tịch VCCI đã từng phát biểu: “Con đường dài nhất Việt Nam không phải từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau mà là từ lời nói đến việc làm của nhiều cấp chính quyền và cán bộ công chức”.
Rõ ràng, ở đây các vị tư lệnh ngành hay người đứng đầu địa phương, cơ quan phải là người chịu trách nhiệm toàn diện, cao nhất, cuối cùng về tất cả các hoạt động, việc triển khai thực hiện nhiệm vụ của đơn vị mình quản lý. Không phải để đến khi dư luận, báo chí phản ánh, bức xúc mới chạy theo xử lý, khắc phục hậu quả cốt chỉ lo “đánh bóng tên tuổi”, “giữ ghế” mà thờ ơ, vô trách nhiệm trước nhân dân.
Mặt khác, sự tham gia giám sát của người dân, của xã hội là công cụ quan trọng giúp cho Chính phủ kịp thời phát hiện được lỗ hổng trong quản lý điều hành bộ máy, chính sách, cũng như phát hiện những “con sâu” có hành vi vi phạm, nhũng nhiễu người dân, doanh nghiệp, để xây dựng Chính phủ thực sự vì người dân. Điều này cần được đẩy mạnh hơn nữa!
Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 7, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành cần thẳng thắn nhìn nhận những bất cập, tồn tại, hạn chế trong ngành, lĩnh vực mình quản lý. Đồng thời, yêu cầu các thành viên Chính phủ phải nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước, nhân dân, hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm; không được đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ; …
Thông điệp của Thủ tướng Chính phủ đã rất cụ thể và rõ ràng!. Tuy nhiên, điều quan trọng là việc thực thi ở các cấp ra sao?!. Người dân mong đợi sự dũng cảm và quyết tâm chính trị cao để không xảy ra tình trạng “bắn chỉ thiên” như Thủ tướng đã lên án. Chỉ khi cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì nhân dân mới thêm tin tưởng vào bộ máy nhà nước. Và cũng chỉ có như vậy, Chính phủ mới thực sự là Chính phủ hành động, liêm chính, kiến tạo, phục vụ người dân!.
Thu Hằng
