"Sóng gió" gói 30 nghìn tỷ đồng!

Theo quy định tại Nghị quyết số 02 ngày 07/01/2013 của Chính phủ, gói tín dụng hỗ trợ nhà ở 30 nghìn tỷ đồng với mục tiêu chủ yếu nhằm bảo đảm an sinh xã hội, tăng khả năng thanh toán cho nhóm người có thu nhập thấp, gặp khó khăn về chỗ ở, đồng thời góp phần tăng nguồn cung về nhà ở xã hội, kể cả trường hợp chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại thực hiện việc chuyển đổi sang nhà ở xã hội.

Ngoài ra, gói tín dụng này một phần hỗ trợ cho các đối tượng khách hàng có nhu cầu mua nhà ở thương mại với quy mô diện tích vừa và nhỏ (giá trị hợp đồng dưới 1,05 tỷ đồng), từ đó sẽ có tác dụng lan tỏa để góp phần giảm tồn kho sản phẩm nhà ở thương mại.

Thực hiện Nghị quyết số 02 của Chính phủ, ngày 15/05/2013 Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 11/2013 quy định việc giải ngân gói 30 nghìn tỷ đồng có hiệu lực kể từ ngày 1/6/2013 và hết thời hạn sau 36 tháng.

Sau khi Thông tư số 11 được ban hành, đã có ý kiến phản biện: Nghị quyết 02 của Chính phủ không đặt ra thời hạn cụ thể phải hoàn thành việc triển khai gói 30.000 tỷ, nhưng tại Thông tư số 11 ngày 15/5/2013 của Ngân hàng Nhà nước đã quy định thời hạn thực hiện tối đa là 36 tháng kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực? Tuy nhiên, Thông tư này không được sửa đổi hoặc bổ sung, và đương nhiên vẫn có hiệu lực thi hành.

Hơn 2 năm thực hiện gói 30 nghìn tỷ đồng, người dân và báo chí liên tục than phiền là việc giải ngân chậm, không đúng như sự kỳ vọng. Được biết, tính đến thời điểm tháng 3/2016, các ngân hàng thương mại đã cam kết cho vay 28.884 tỷ đồng (đạt 96,28%) và đã giải ngân hơn 20.000 tỷ đồng (đạt 66,6%).

Còn 3 tháng nữa gói tín dụng 30 nghìn tỷ đồng sẽ chấm dứt việc giải ngân, và những ngày này dư luận lại “nóng” với quy định về thời điểm chấm dứt việc giải ngân!

Như muốn dư luận “hạ nhiệt” về gói 30 nghìn tỷ đồng, Ngân hàng Nhà nước vừa có thông tin giải thích: “Trong quá trình triển khai, Ngân hàng Nhà nước cũng đã đẩy mạnh công tác truyền thông về chương trình gói tín dụng 30.000 tỷ đồng để  doanh nghiệp, người dân hiểu rõ về các quy định của chương trình, trong đó có nội dung về thời hạn kết thúc giải ngân tái cấp vốn cho vay, thời hạn áp dụng mức lãi suất cho vay ưu đãi”. Theo giải thích này, có thể coi đây là chuyện không quá mới mà bỗng dưng lại... “nóng”?

Nhìn nhận khách quan, gói tín dụng 30 nghìn tỷ đồng giải ngân rất chậm, và những người mua nhà đã ký hợp đồng vay vốn đang chờ giải ngân hoặc được giải ngân một phần lo sau ngày 1/6/2016 không được hưởng lãi suất ưu đãi là chuyện có thật. Tuy nhiên, việc mà Ngân hàng Nhà nước phải làm ngay là tiến hành kiểm tra, thanh tra những  hợp đồng tín dụng của một số ngân hàng còn mập mờ, có dấu hiệu lợi dụng thời điểm kết thúc giải ngân để ép khách hàng phải trả lãi suất cao...

Minh bạch việc giải ngân gói 30 nghìn tỷ đồng là việc cần làm, nhưng cũng phải thông tin đầy đủ, chính xác để những người đã và sẽ mua nhà ở xã hội yên tâm về chính sách lớn của Nhà nước.

Để thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội ổn định và lâu dài, Luật Nhà ở 2014 (có hiệu thi hành từ ngày 1/7/2015) đã quy định cụ thể về nguồn vốn do Nhà nước hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội; vốn do Nhà nước cho vay ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội, tổ chức tín dụng do Nhà nước chỉ định (tương tự như cơ chế cho vay của gói 30.000 tỷ).

Chính sách hỗ trợ tín dụng cho nhà ở xã hội đã có, vấn đề còn lại phụ thuộc vào hành động quyết liệt và sự tận tâm của “công bộc”. Người nghèo, người thu nhập thấp không tự mình lo được chỗ an cư, nên sự hỗ trợ càng sớm... càng tốt!