Tài sản của giới siêu giàu tăng mạnh và hậu quả chính trị
Báo cáo nói trên được Oxfam công bố trùng với thời điểm diễn ra cuộc họp thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở thành phố Davos (Thụy Sĩ) với sự tham dự của khoảng 65 nguyên thủ quốc gia và 850 CEO.
Elon Musk sở hữu khối tài sản “nhiều hơn tài sản của một nửa dân số nghèo nhất thế giới”. Ảnh: AFP
Theo Oxfam, các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump nói riêng đã giúp tài sản của các tỉ phú tăng 16,2%, đạt con số 18.300 tỉ USD trong năm đầu tiên nhiệm kỳ thứ hai của ông. “Các hành động của chính quyền Tổng thống Trump, gồm ủng hộ việc bãi bỏ quy định và làm suy yếu các thỏa thuận tăng thuế doanh nghiệp, đã mang lại lợi ích cho những người giàu nhất trên thế giới” - Oxfam cho biết. Theo tổ chức này, quyết định miễn thuế suất tối thiểu 15% đối với các tập đoàn đa quốc gia của Mỹ là ví dụ rõ rằng về việc Washington ngày càng phớt lờ tình trạng bất bình đẳng.
Theo Oxfam, lần đầu tiên thế giới có hơn 3.000 tỉ phú, gồm 12 người giàu nhất. Trong đó, Elon Musk, ông chủ của hãng sản xuất xe điện Tesla và tập đoàn công nghệ SpaceX, sở hữu khối tài sản “nhiều hơn tài sản của một nửa dân số nghèo nhất thế giới, tức hơn 4 tỉ người”. Tạp chí kinh doanh Forbes (Mỹ) cho hay Elon Musk đang tiến rất gần cột mốc trở thành người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản ròng 800 tỉ USD, sau vòng gọi vốn mới nhất của xAI Holdings - công ty hợp nhất giữa startup trí tuệ nhân tạo xAI và mạng xã hội X. Mới đây, xAI Holdings huy động thành công 20 tỉ USD từ các nhà đầu tư tư nhân, qua đó nâng mức định giá lên 250 tỉ USD, tăng mạnh so với con số 113 tỉ USD khi ông Musk sáp nhập 2 công ty vào tháng 3 năm ngoái. Forbes ước tính, thương vụ này giúp nâng tài sản ròng của ông lên tới 780 tỉ USD.
Kể từ năm 2020, tài sản của các tỉ phú đã tăng tới 81%, tương đương 8.200 tỉ USD mà theo Oxfam “dư sức” để xóa đói giảm nghèo toàn cầu. Đáng lo ngại, ngày càng nhiều tỉ phú dùng tiền mua quyền lực chính trị cũng như quyền sở hữu truyền thông. Chẳng hạn, ông Musk thâu tóm mạng xã hội X, tham gia vào chính quyền Mỹ vào đầu năm 2025; nhà sáng lập hãng thương mại điện tử Amazon Jeff Bezos mua lại tờ Bưu điện Washington; trong khi tỉ phú Vincent Bollore mua lại trang tin tức CNews của Pháp.
“Khoảng cách ngày càng lớn giữa những người giàu và phần còn lại đang tạo ra những hậu quả chính trị vô cùng nguy hiểm và không bền vững. Ở hết quốc gia này đến quốc gia khác, giới siêu giàu không chỉ tích lũy khối tài sản khổng lồ mà còn sử dụng nó để nắm giữ quyền lực chính trị, định hình các quy tắc chi phối nền kinh tế quốc gia, qua đó nắm giữ tương lai, làm suy yếu tự do chính trị và xói mòn quyền lợi của số đông” - Giám đốc điều hành (CEO) của Oxfam Amitabh Behar cho hay.
Theo ông Behar, ảnh hưởng quá lớn của giới siêu giàu đối với các chính trị gia, nền kinh tế và truyền thông đã làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng và khiến việc giải quyết vấn đề nghèo đói bị lệch hướng.
Cùng quan điểm, Max Lawson, đồng tác giả của báo cáo, cho biết: “Những người giàu có về kinh tế trên toàn thế giới đang trở nên giàu có về chính trị, có khả năng định hình và gây ảnh hưởng đến chính trị, xã hội và nền kinh tế. Trước đây, người giàu có lẽ kín đáo hơn trong việc sử dụng quyền lực nhưng giờ đây, sự kết hợp giữa tiền bạc và chính trị ngày càng trở nên phổ biến hơn”.
Một nghiên cứu của Oxfam ước tính, các tỉ phú có khả năng nắm giữ chức vụ chính trị cao gấp 4.000 lần so với người bình thường, trong khi hơn một nửa số công ty truyền thông và 9 trong số 10 nền tảng mạng xã hội hàng đầu thế giới thuộc sở hữu của các tỉ phú. Nghiên cứu cho thấy nếu người giàu ủng hộ một chính sách thì chính sách đó có 45% khả năng được thông qua.
TRÍ VĂN (Tổng hợp)
