Ông Trump và loạt dự án tái thiết gây tranh cãi
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang theo đuổi kế hoạch chỉnh trang đô thị quy mô lớn nhằm cải tạo diện mạo Nhà Trắng cùng nhiều công trình phụ trợ trên khắp thủ đô Washington, làm dấy lên tranh cãi pháp lý và chỉ trích từ những tổ chức bảo tồn lịch sử.
Công trình xây dựng sân trực thăng và phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. Ảnh: Reuters
Giống như cuộc đại tu khu National Mall của Tổng thống Theodore Roosevelt vào đầu những năm 1900 hay tái thiết Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Harry Truman những năm 1948-1952, các dự án của ông Trump trong nhiệm kỳ 2 phản ánh tham vọng tái định hình diện mạo thủ đô và để lại dấu ấn di sản cá nhân đậm nét.
Với tư cách tổng thống, ông Trump thích thú với quyền được hồi sinh, khôi phục và tân trang tài sản chính phủ cùng bất động sản công. Gần như các dự án nhỏ đều được hoan nghênh, chẳng hạn như làm sạch và sửa chữa tượng và đài phun nước, lát lại đường và trồng lại cây trong công viên.
Nhưng một số công trình lớn lại không được lòng công chúng, chẳng hạn cải tạo Phòng Bầu dục theo phong cách “mạ vàng” và lắp thêm biển hiệu trang trí như khách sạn; hay xây sân trực thăng lát đá hoa cương trị giá 5-6 triệu USD trên bãi cỏ phía Nam.
Trước thềm sự kiện kỷ niệm 250 năm Ngày Quốc khánh Mỹ hồi tháng 7, dư luận được phen “dậy sóng” khi dự án làm đẹp Hồ phản chiếu Đài tưởng niệm Lincoln trị giá hơn 16 triệu USD hoàn thành nhưng nhanh chóng bị tróc sơn và mọc rêu khiến nước hồ chuyển sang màu xanh đục ngầu như đầm lầy.
Công trình nổi tiếng toàn cầu là nơi Martin Luther King Jr. đọc bài diễn văn “Tôi có một giấc mơ” năm 1963 nhưng liên tục gặp vấn đề sụt lún, rò rỉ nước, tảo phát triển và hệ thống cấp thoát nước kém từ khi hoàn thành năm 1923. Dưới thời Tổng thống Barack Obama, đợt cải tạo khoảng 34 triệu USD cũng không cải thiện tình hình. Nhưng “thảm họa” dưới chính quyền Tổng thống Trump lại gây chú ý. Theo giới quan sát, mỗi lần ông Trump phô trương kế hoạch nâng cấp hồ bơi đều là thời điểm Nhà Trắng “bất lực” trước khủng hoảng kinh tế do cuộc chiến với Iran.
Sau đó, dư luận chuyển chú ý sang kế hoạch xây phòng khiêu vũ Nhà Trắng rộng 8.360m2 với sức chứa 1.000 khách. Dự án đang vấp trở ngại pháp lý khi tòa phúc thẩm ra phán quyết ông Trump thi công mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Ban đầu, ông Trump khẳng định mình và các nhà tài trợ sẽ trả kinh phí 400 triệu USD. Phe Cộng hòa sau đó tìm cách lồng ghép khoản ngân sách an ninh và xây dựng khổng lồ này vào gói đề xuất 1 tỉ USD để nâng cấp hầm trú bom, cơ sở y tế, hệ thống phòng thủ chống máy bay không người lái và tên lửa nhưng không thành công.
Trước đó, những người bảo tồn chỉ trích ông Trump “vượt quyền” khi phá dỡ Cánh Đông - nơi đặt văn phòng của Đệ nhất phu nhân và rạp chiếu phim Nhà Trắng, để nhường chỗ cho phòng khiêu vũ. Cách đó vài tháng, ông Trump còn san phẳng Vườn Hồng và Vườn Jacqueline Kennedy để xây sân hiên theo phong cách khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago.
Hiện cuộc đối đầu pháp lý kéo dài tại thủ đô Washington còn liên quan việc ông Trump đổi mới cấu trúc Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy, sau chuỗi động thái can thiệp bị xem là thâu tóm quyền lực và định hướng văn hóa chưa từng có tiền lệ từ năm ngoái. Động cơ trở nên rõ ràng khi ông Trump ra sắc lệnh thêm tên mình vào công trình văn hóa nói trên. Phần tên bị gỡ bỏ vào tháng 6 theo lệnh của tòa, nhưng hội đồng quản trị do Tổng thống Trump hậu thuẫn tiếp tục tìm kẽ hở pháp lý để khắc dòng chữ ghi nhận công lao trùng tu của ông dưới biển hiệu chính.
Một dự án khác cũng bị hoãn khai trương là công viên điêu khắc ngoài trời trị giá 40 triệu USD do Tổng thống Trump khởi xướng nhằm tôn vinh các nhân vật lịch sử, văn hóa và nghệ thuật vĩ đại của nước Mỹ. Ngoài ra, công trình xây dựng “Khải hoàn môn” ngay bên kia sông Potomac đang bị kiện tụng từ các hội cựu chiến binh cùng nhà bảo tồn. Với chiều cao 76m, không rõ cổng vòm có thể hoàn thành không vì nằm gần đường bay của Sân bay Quốc gia Ronald Reagan Washington.
Dự kiến vào tháng 9, Tổng thống Trump tiếp tục khởi công cải tạo sân golf East Potomac Golf Links ở Washington có tuổi đời hàng trăm năm, dù dự án vấp phải sự giám sát chặt chẽ và các vụ kiện pháp lý liên quan môi trường và bảo tồn.
MAI QUYÊN (Theo Reuters, Conversation)
