Tăng cường phòng, tránh khô hạn, đảm bảo an toàn vụ lúa đông xuân 

Trước những diễn biến phức tạp của thời tiết và dịch hại trong vụ lúa đông xuân 2026-2027, ngành Nông nghiệp TP Cần Thơ khuyến cáo nông dân tuyệt đối không chủ quan, cần tuân thủ nghiêm lịch thời vụ và quy trình chăm sóc để bảo vệ vững chắc năng suất mùa vụ quan trọng này.

Người dân làm đất sau khi thu hoạch lúa để chuẩn bị mùa vụ kế tiếp.

Tuân thủ theo khuyến cáo

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, vụ lúa thu đông 2026, toàn thành phố xuống giống 99.764ha, đạt 102% kế hoạch, bắt đầu thu hoạch từ giữa tháng 10 và dứt điểm vào giữa tháng 12-2026. Ông Nguyễn Văn Tâm ở xã Vĩnh Trinh, TP Cần Thơ, cho biết: “Đến thời điểm này, ruộng lúa thu đông tại địa phương được thu hoạch và gặp thuận lợi về thời tiết. Gia đình tôi canh tác 10 công lúa giống Jasmine 85. Nhờ canh tác theo kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, hạn chế phun thuốc, bón phân nên ít tốn chi phí, cho thu nhập khá. Vụ đông xuân tới, gia đình tôi tiếp tục sản xuất lúa chất lượng cao, tuân thủ theo khuyến cáo của ngành Nông nghiệp để hạn chế ảnh hưởng do khô hạn, thiếu nước”.

Trước dự báo thời tiết và dịch hại phức tạp, ngành Nông nghiệp TP Cần Thơ yêu cầu các địa phương và nông dân khẩn trương bảo vệ diện tích lúa thu đông chưa thu hoạch. Thường xuyên thăm đồng để phát hiện và xử lý kịp thời sâu bệnh, đồng thời thu hoạch nhanh gọn những diện tích lúa đã chín nhằm tránh mưa bão; gia cố bờ bao, chuẩn bị máy móc tiêu thoát nước chống ngập úng. Đối với giai đoạn lúa trổ và đòng, tuyệt đối tránh bón thừa phân đạm, thay vào đó cần tăng cường Kali, Canxi và Silic giúp cây cứng cáp, hạn chế đổ ngã. Các địa phương cần liên tục cập nhật và truyền tải bản tin thời tiết, khí tượng thủy văn qua hệ thống loa phát thanh, mạng xã hội để người dân nắm bắt kịp thời.

Theo Đài Khí tượng thủy văn Nam Bộ, từ tháng 12-2026, dòng chảy trên nhiều hệ thống sông lớn thuộc các địa phương vùng ĐBSCL dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Tình trạng thiếu hụt nguồn nước có khả năng xuất hiện tại các sông, kênh, rạch và nội đồng trên địa bàn TP Cần Thơ trong mùa khô 2026-2027. Trong tháng 1 đến tháng 5-2027, nguy cơ hạn hán, thiếu nước được dự báo ở mức cao tại TP Cần Thơ, đồng thời có khả năng ảnh hưởng đến sản xuất vụ đông xuân 2026-2027.

Xuống giống lúa đông xuân đồng loạt, hiệu quả

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đã triển khai kế hoạch sản xuất lúa vụ đông xuân 2026-2027 với tổng diện tích gieo sạ trên 291.300ha. Theo đó, ngành Nông nghiệp khuyến cáo nông dân bố trí lịch thời vụ theo hướng “xuống giống né rầy, đồng loạt, tập trung” nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thời tiết và dịch hại gây ra. Các địa phương bố trí mùa vụ trên cơ sở khung thời vụ của thành phố kết hợp với biện pháp “Xuống giống né rầy, đồng loạt, tập trung cho từng vùng, từng cánh đồng, lưu ý tình hình hạn đầu vụ”, chỉ đạo không xuống giống kéo dài, không để trên cùng một cánh đồng có nhiều trà lúa đan xen.

Lịch thời vụ gieo sạ lúa đông xuân 2026-2027 từ ngày 13 đến 20-11-2026 (ngày 5 đến 12-10 âm lịch). Đợt tiếp theo từ ngày 8 đến 15-12-2026 (ngày 30-10 đến 7-11 âm lịch). Các địa phương cần theo dõi chặt chẽ rầy nâu tại chỗ và tình hình rầy di trú kết hợp với chế độ thủy văn xây dựng lịch thời vụ cụ thể cho từng khu vực.

Theo kế hoạch, thời vụ đông xuân xuống giống vào tháng 11, 12-2026 và 1-2027; thu hoạch tháng 2, 3 và tháng 4-2027. Cơ cấu giống lúa cho vụ đông xuân 2026-2027 đảm bảo yêu cầu cân đối, phù hợp với thực tế sản xuất và thị trường; tập trung các nhóm giống lúa chất lượng cao như OM 18, OM 5451, OM 429, OM 380... Nhóm giống lúa thơm - đặc sản gồm các giống ST, Đài Thơm 8, RVT, Tài Nguyên mùa... Nhóm giống lúa chống chịu phèn, mặn trung bình, khá như OM 4900, OM 6976, OM 9577, OM 576, nhóm ST...

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ cho biết: Vụ lúa đông xuân tới, ngành tiếp tục kết hợp địa phương đẩy mạnh các mô hình canh tác thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu theo Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030”, điển hình như các dự án canh tác lúa phát thải thấp, sản xuất xanh, tuần hoàn được triển khai tại các xã, phường thuộc địa bàn TP Cần Thơ. Các địa phương như xã Thạnh Xuân, Vĩnh Trinh, Cờ Đỏ… đã tiến hành hỗ trợ lúa giống, phân bón và tập huấn kỹ thuật cho nông dân trong tổ hợp tác và hợp tác xã về quy trình sản xuất tiến bộ, phòng tránh khô hạn, thiếu nước.

Bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, nhấn mạnh: “Để chuẩn bị sản xuất tốt vụ lúa đông xuân 2026-2027, ngành Nông nghiệp thành phố thực hiện tốt công tác điều tra phát hiện, dự báo kịp thời tình hình phát sinh sâu bệnh gây hại để các địa phương, nông dân chủ động ứng phó, có kế hoạch quản lý, hạn chế thiệt hại do sâu bệnh gây ra ở mức thấp nhất. Đối với việc xuống giống cần bố trí thời vụ sớm (kết thúc vào cuối tháng 12) để tránh mặn, hạn cuối vụ ở những vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng cao, nhất là các khu vực thuộc dự án Long Phú - Tiếp Nhựt. Khuyến cáo nông dân áp dụng các gói kỹ thuật 3 giảm - 3 tăng, 1 phải - 5 giảm nhằm giảm chi phí đầu vào như giảm lượng giống gieo sạ, sử dụng phân bón hợp lý, tiết kiệm, tăng cường sử dụng phân hữu cơ và chỉ tiến hành phòng trừ dịch hại khi đến ngưỡng phòng trừ theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn. Thời điểm này, các địa phương cần đầu tư nạo vét một số kênh trục chính, đặc biệt hệ thống thủy lợi nội đồng ở các khu vực chưa đáp ứng nhu cầu tưới tiêu khi có diễn biến bất thường của thời tiết…”.

Bài, ảnh: HÀ VĂN