Thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ lúa chất lượng cao và phát thải thấp 

(CTO) - Ngày 10-9, tại TP Cần Thơ, Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn phối hợp Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo thúc đẩy liên kết sản xuất tiêu thụ theo chuỗi giá trị trong thực hiện Đề án 1 triệu héc-ta lúa, thu hút nguồn vốn và doanh nghiệp đầu tư.

Đại biểu tham dự hội thảo.

Sau 2 năm triển khai, Đề án 1 triệu héc-ta lúa đạt những kết quả bước đầu khá rõ nét. Các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp giúp lượng giống gieo sạ giảm 30-50%, lượng phân bón hóa học giảm 20-30%, lượng nước tưới giảm 20-40%. Năng suất lúa tăng 5-12%, lợi nhuận của nông dân tăng khoảng 1,5-9,3 triệu đồng/ha/vụ và mức giảm phát thải bước đầu phổ biến khoảng 3-4 tấn CO₂e/ha/vụ. Diện tích áp dụng toàn bộ hoặc một phần quy trình canh tác bền vững đạt hơn 420.000ha, với sự tham gia của 1.129 hợp tác xã, tổ hợp tác và 210 doanh nghiệp.

Các đại biểu tìm hiểu các sản phẩm lúa gạo, máy móc, công nghệ trưng bày, giới thiệu tại hội thảo.

Theo Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, trong giai đoạn đầu, Đề án 1 triệu héc-ta lúa đã giải quyết khá tốt bài toán hình thành và mở rộng vùng sản xuất. Giai đoạn 2026-2030 cần tập trung nhiều hơn vào bài toán tổ chức vùng sản xuất thành nguyên liệu có thị trường, có tổ chức sản xuất, có hợp đồng, có dữ liệu, có hạ tầng và khả năng huy động nguồn lực đầu tư. Đây là yêu cầu chuyển từ tư duy phát triển diện tích sang tổ chức chuỗi giá trị.

Qua thực tế cho thấy, các yếu tố cấu thành chuỗi giá trị lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp từng bước được hình thành. Các địa phương chủ động rà soát, hình thành vùng sản xuất tập trung, chuẩn hóa quy trình sản xuất và huy động sự tham gia của các bên có liên quan. Tuy nhiên, liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất ở một số nơi vẫn thiên về giao dịch mua bán hoặc hợp đồng ngắn hạn, chưa hình thành đầy đủ quan hệ hợp tác dài hạn trong toàn bộ chuỗi.

Đại biểu thảo luận tại hội thảo.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng, để thực hiện tốt Đề án 1 triệu héc-ta lúa, cần tăng cường liên kết sản xuất tiêu thụ theo chuỗi giá trị để đảm bảo khâu tiêu thụ sản phẩm, mang lại lợi nhuận cho người trồng lúa và tác nhân tham gia chuỗi. Các cơ quan chức năng cần tiếp tục hỗ trợ nâng cao năng lực và giúp các tổ hợp tác, hợp tác xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để minh bạch sản xuất và liên kết với doanh nghiệp theo hợp đồng tiêu thụ sản phẩm ngay đầu vụ một cách chặt chẽ. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các doanh nghiệp tham gia Đề án 1 triệu héc-ta lúa tiếp cận vốn, thực hiện bao tiêu sản phẩm cho nông dân.

Tin, ảnh: KHÁNH TRUNG