Thượng tôn pháp luật – Giá trị vững bền

Tinh thần của người đứng đầu Chính phủ ngay lập tức được báo chí truyền tải và đã nhận được sự đồng thuận của đông đảo cử tri và nhân dân cả nước.

Thực tế cho thấy, quan điểm về Nhà nước gắn liền với pháp luật không phải bây giờ mới được nhắc đến. Cách đây hàng trăm năm, từ thế kỷ thứ XV, với việc ban hành Bộ luật Hồng Đức, Vua Lê Thánh Tông đã đặt nền móng cho việc hình thành hệ thống pháp luật ở nước ta. Trải qua chiều dài của lịch sử dân tộc, năm 1919, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cũng đã viết: “Bảy xin Hiến pháp ban hành/ Trăm điều phải có thần linh pháp quyền”.

Tư tưởng về một Hiến pháp dân chủ làm nền tảng cho một nhà nước dân chủ và thượng tôn pháp luật đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẩn trương thực hiện ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công. Với sự ra đời của Hiến pháp năm 1946, tư tưởng Hồ Chí Minh về một nhà nước dân chủ và pháp quyền, về một nền pháp luật của dân, do dân và vì dân đã trở thành hiện thực. Sau đó, trong Thư gửi Hội nghị công tác Tư pháp, tháng 2/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “các bạn là những người phụ trách thi hành luật pháp, lẽ tất nhiên các bạn phải nêu cao tấm gương “phụng công thủ pháp, chí công vô tư” cho nhân dân noi theo”. Và, chính Người cũng đã yêu cầu “pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào, làm nghề nghiệp gì”. Với việc Chủ tịch Hồ Chí Minh bác đơn xin tha tội chết của Trần Dụ Châu phạm tội “biển thủ công quỹ, nhận hối lộ, phá hoại công cuộc kháng chiến” là minh chứng điển hình về tính nghiêm minh của pháp luật.

Nguyên tắc “thượng tôn pháp luật” được tiền nhân đặt ra và nghiêm chỉnh thi hành đến nay vẫn có giá trị, vẫn là thông điệp đúng đắn trong quá trình quản lý và điều hành đất nước. Nhất là trong bối cảnh hiện nay, đất nước ta bên cạnh những thời cơ thuận lợi thì vấn đề “nội trị” vẫn còn nhiều bức xúc, như: Kỷ luật, kỷ cương trong bộ máy hành chính và trong xã hội chưa nghiêm; năng lực, phẩm chất của một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu, còn nhũng nhiễu người dân như vụ chính quyền xã của Thành phố Hải Phòng “om” sổ đỏ của dân 19 năm trời. Đó là tình trạng tổ chức, cá nhân cán bộ, công chức, đứng sau làm chỗ “tựa lưng” cho các hành vi vi phạm pháp luật như vụ phá rừng pơ mu ở Quảng Nam; hay làm “vệ tinh” cho các hành vi xả chất thải nguy hại ra môi trường, vi phạm nghiêm trọng pháp luật bảo vệ môi trường xảy ra tại Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh…

Cùng với đó, tình trạng tham nhũng còn nghiêm trọng, xảy ra nhiều vụ tham nhũng trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đầu tư, xây dựng, đất đai… Đại án tham nhũng Phạm Công Danh xảy ra tại Ngân hàng TMCP xây dựng Việt Nam gây thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng, cùng với nhiều vụ án tham nhũng khác đang làm nhức nhối lòng dân. Và, “trong khi ở nhiều nơi, đời sống nhân dân còn khó khăn, nhiều yêu cầu thiết yếu của quần chúng chưa được bảo đảm, thì có những cán bộ, đảng viên chỉ lo thu vén cá nhân, xoay xở làm giàu, ăn uống chè chén bê tha; thậm chí có người vô trách nhiệm với dân, vô cảm trước những khó khăn, đau khổ của quần chúng. Một số người còn lợi dụng chức quyền để đục khoét, vơ vét của cải của Nhà nước, của tập thể, trở thành những con sâu mọt tệ hại của xã hội” - (Lời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị của Ban Dân vận Trung ương, tháng 5/2016).

Cùng với đó, hiện tượng chạy chức, chạy quyền, chạy luân chuyển… râm ran trong dư luận xã hội, nay đang dần được “gọi mặt, chỉ tên”, với vụ việc điển hình nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang Trịnh Xuân Thanh leo lên nhiều chức vụ trong một thời gian ngắn, trong khi lãnh đạo một doanh nghiệp thua lỗ hàng ngàn tỷ đồng; hay vụ “bổ nhiệm vì người nhà, không vì người tài” - Vũ Quang Hải, con trai nguyên Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng.

Không chỉ có việc bất tuân pháp luật ở các cơ quan dân sự, các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế mà ngay cả trong các cơ quan bảo vệ pháp luật cũng để lại nhiều điều lo lắng cho người dân lương thiện. Vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang); người tù “hai thế kỷ” Huỳnh Văn Nén (Bình Thuận) chưa nguôi ngoai, thì mới đây lại phát hiện vụ án có dấu hiệu oan sai tới 23 năm xảy ra tại tỉnh Hà Nam…

Còn có thể kể ra nhiều vụ việc, nhiều lĩnh vực “điển hình” của việc không tuân thủ pháp luật, hoặc pháp luật bị "bẻ cong" đã tác động xấu đến tính nghiêm minh của nền pháp chế XHCN, gây xói mòn lòng tin của nhân dân. Song, điều đáng mừng là chúng ta đã nhận ra và đặt ra những quyết tâm mới để từng bước ngăn chặn, đẩy lùi những hành vi vi phạm pháp luật. Với quyết tâm của người đứng đầu cơ quan hành pháp, của Chính phủ nhiệm kỳ mới đã và đang bước đầu tạo dựng được sự hứng khởi trong đời sống xã hội. Cử tri và nhân dân đang kỳ vọng vào một Chính phủ minh bạch, liêm chính, kiến tạo, năng động và thực hiện giải pháp “nêu gương” tuân thủ pháp luật.

Vẫn biết, thông điệp từ lời nói đến việc làm và làm hiệu quả là cả một chặng đường cam go, có nhiều trở ngại. Nhưng, người dân tin rằng đó là con đường đúng đắn, cũng như tin rằng một nhà nước, một dân tộc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, trong đó “mọi người đều bình đẳng trước pháp luật”, quan sai cũng xét xử như dân thường, thì Nhà nước và dân tộc đó sẽ phát triển vững bền./. 

Hạnh Nguyên