Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể 

(CT) - Nghị định 93/2023/NÐ-CP của Chỉnh phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 15-2-2024, quy định về xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể.

Nghệ nhân Trường Út là Nghệ nhân nhân dân đầu tiên và duy nhất của TP Cần Thơ hiện nay. Trong ảnh: Nghệ nhân nhân dân Trường Út (người thắt caravat) trình diễn trong chương trình nghệ thuật kỷ niệm 20 năm thành lập TP Cần Thơ trực thuộc Trung ương.

Nghị định quy định cụ thể đối tượng, tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục xét tặng danh hiệu. Theo đó, việc xét tặng áp dụng đối với cá nhân là người Việt Nam đang nắm giữ, thực hành, truyền dạy và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể thuộc các loại hình: tiếng nói, chữ viết; ngữ văn dân gian; nghệ thuật trình diễn dân gian; tập quán xã hội và tín ngưỡng; lễ hội truyền thống; tri thức dân gian; nghề thủ công truyền thống.

Với danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân” hay “Nghệ nhân ưu tú”, Nghị định quy định từng tiêu chuẩn cụ thể, trong đó nhấn mạnh việc nắm vững di sản, thực hành di sản, truyền nghề... của nghệ nhân. Người được xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân” đảm bảo có thời gian hoạt động liên tục hoặc cộng dồn từ 20 năm trở lên liên quan đến việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể và đã được tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú”. Ðể được xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú”, nghệ nhân đảm bảo có thời gian hoạt động liên tục hoặc cộng dồn từ 15 năm trở lên liên quan đến việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.

UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức Lễ trao tặng danh hiệu cho các “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể đối với nghệ nhân cư trú tại địa phương. Nghệ nhân được phong tặng danh hiệu được nhận Huy hiệu, Bằng chứng nhận của Chủ tịch nước, tiền thưởng và được hưởng các quyền lợi khác theo quy định của pháp luật. Cá nhân có nghĩa vụ giữ gìn hiện vật khen thưởng; không ngừng hoàn thiện tri thức, kỹ năng; tích cực thực hành, truyền dạy và phổ biến tri thức, kỹ năng; tham gia vào hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.

Tin, ảnh: DUY KHÔI