Trào lưu "gia đình độc thân"
Những ngày gần đây, truyền thông đưa tin ứng dụng “Sile Me” (tiếng Hoa) hay Are You Dead? (tiếng Anh, tạm dịch: “Bạn đã chết chưa?”) đã trở thành ứng dụng trả phí được tải xuống nhiều nhất trên kho ứng dụng Apple Store tại Trung Quốc. Ra mắt giữa năm 2025 và chỉ có giá 8NDT (khoảng 30.000 đồng), Sile Me chỉ cung cấp một chức năng duy nhất: nút bấm để người dùng nhấn xác nhận rằng họ vẫn còn sống. Nếu họ không làm như vậy trong 2 ngày liên tiếp, ứng dụng sẽ liên hệ với người liên lạc khẩn cấp được chỉ định.
Nhiều người trẻ ở Hàn Quốc đang sống một mình. Ảnh: Yonhap
Sự nổi tiếng bất ngờ của Sile Me, hiện được đổi tên thành “Demumu” để tránh đề cập trực tiếp đến cái chết, đang gây chú ý đối với những người sống một mình, nhóm nhân khẩu đang ngày càng tăng ở nhiều nước.
Báo The Economist cuối năm 2025 cho biết tỷ lệ người sống một mình đã tăng lên ở 26 trong số 30 quốc gia giàu nhất thế giới. Theo ước tính của tổ chức Global Issues, đến năm 2050, tỷ lệ hộ gia đình một người trên toàn cầu dự kiến sẽ chiếm 35% trong các loại hình hộ gia đình. Ở các nước như Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển, Đức và Nga, tỷ lệ này từ lâu đã vượt quá 40%.
Số hộ độc thân tăng kỷ lục ở Mỹ, Trung Quốc
Dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ cho thấy năm 2025, số hộ gia đình một người ở nước này đã tăng 1,3 triệu so với năm trước, lên mức cao kỷ lục gần 40 triệu hộ.
Cũng giống như nhiều quốc gia phát triển khác, tỷ lệ kết hôn ở Mỹ tiếp tục giảm mạnh và sự gia tăng số người sống độc thân chủ yếu đến từ nhóm người từ 65 tuổi trở lên. Nhóm nhân khẩu này có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất so với các nhóm còn lại, từ 62,7 triệu người (chiếm 18,6% dân số) vào năm 2025 và dự báo sẽ đạt 71,6 triệu người (20,7% dân số) vào năm 2030.
Theo thống kê của Chính phủ Trung Quốc, số hộ gia đình một người hiện chiếm khoảng 20% tổng số hộ gia đình. Dự báo đến năm 2030, nước này có thể có tới 200 triệu hộ độc thân, chiếm hơn 30% tổng số hộ gia đình.
Bên cạnh nguyên nhân dân số già hóa, sự gia tăng này có phần là do giới trẻ ngày càng ưa chuộng cuộc sống độc thân, người từ 20-39 tuổi chiếm 1/3 số hộ độc thân. “Đây là xu hướng mà chúng tôi đã nghiên cứu trong gần một thập kỷ”, Jean Yeung Wei-Jun, nhà nhân khẩu học tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS), cho biết. Bà chỉ ra 3 yếu tố chính thúc đẩy xu hướng sống độc thân ngày càng tăng.
Thứ nhất là yếu tố nhân khẩu học, khi các thế hệ được hình thành bởi chính sách một con của Trung Quốc thường thiếu anh chị em ruột, cũng như anh em họ hàng, cô dì chú bác. Thứ hai, trình độ giáo dục ngày càng cao cũng ảnh hưởng tỷ lệ kết hôn, khi nhiều người coi trọng sự độc lập, ưu tiên phát triển bản thân hơn kết hôn. Thứ ba, nhà ở cũng đóng vai trò quan trọng. Việc dư thừa nguồn cung căn hộ nhỏ đã khiến việc sống độc thân trở nên khả thi về mặt tài chính hơn bao giờ hết.
Tự do nhưng cô đơn
Xiao Hui, một giáo viên trung học 26 tuổi người Trung Quốc, nói rằng sống một mình rất tự do. “Không ai can thiệp vào cuộc sống hay cảm xúc của bạn. Nhưng tự do cũng có cái giá của nó. Bạn sẽ trải qua một mức độ cô đơn nhất định”, Xiao thừa nhận sau khi trải nghiệm áp lực khi sống một mình thường gặp - lúc ốm đau, những kỳ nghỉ, mất việc hoặc đơn giản là ở nhà một mình sau giờ làm.
Tại Hàn Quốc, gần 49% những người sống một mình cho biết họ thường xuyên hoặc đôi khi cảm thấy cô đơn, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 38,2% của toàn bộ hộ gia đình.
Các chuyên gia cho rằng thực trạng trên nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải điều chỉnh các chính sách xã hội cho phù hợp với sự thay đổi nhân khẩu học hiện nay, từ việc mở rộng chăm sóc người cao tuổi và hỗ trợ hộ gia đình một người đến xem xét lại các khuôn khổ chăm sóc trẻ em và giáo dục trong bối cảnh tỷ lệ sinh giảm.
LÊ THƯ (Tổng hợp)
