Trung Quốc: Hệ thống chăm sóc sức khỏe “chạy đua” với tốc độ già hóa dân số 

Trung Quốc đang già hóa dân số nhanh chưa từng có. Số liệu chính thức cho thấy người từ 60 tuổi trở lên hiện chiếm khoảng 23% dân số. Đến năm 2035, tỷ lệ này dự kiến tăng lên 30% - tương đương hơn 400 triệu người. Sự tăng nhanh của "thế hệ bạc" đang định hình lại hệ thống chăm sóc sức khỏe của quốc gia đông dân thứ hai thế giới. 

Người lớn tuổi tập thể dục tại một công viên ở Bắc Kinh. Ảnh: CNA

Mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình lên 80 và những thách thức trong chăm sóc người cao tuổi 

Theo Tân Hoa Xã, Trung Quốc đặt mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình của người dân lên khoảng 80 tuổi trong giai đoạn 2026-2030. Để thực thi kế hoạch cho 5 năm tới, ông Lei Haichao, người đứng đầu Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, cam kết nước này sẽ cải thiện công tác chăm sóc người cao tuổi bằng cách tối ưu hóa các dịch vụ chăm sóc cơ bản, thúc đẩy bảo hiểm chăm sóc dài hạn, nâng cấp hỗ trợ cho người cao tuổi khuyết tật hoặc sa sút trí tuệ, và mở rộng các dịch vụ phục hồi chức năng và chăm sóc giảm nhẹ.

Theo số liệu thống kê do Bộ Dân chính công bố, nước này có hơn 406.000 cơ sở và viện dưỡng lão với gần 8 triệu giường, trong khi các khoản trợ cấp tài chính khác nhau đã mang lại lợi ích cho 49,45 triệu người cao tuổi.

Các chuyên gia cho rằng khi tuổi thọ tăng lên, nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trở nên phức tạp hơn. Các bệnh mãn tính, ung thư và bệnh liên quan đến tuổi tác đang gia tăng, thúc đẩy nhu cầu đối với các dịch vụ chuyên khoa như chăm sóc người cao tuổi và chăm sóc giảm nhẹ. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận dịch vụ vẫn còn hạn chế.

Các báo cáo cho thấy chưa đến 3% bệnh nhân ở Trung Quốc cần chăm sóc giảm nhẹ có thể nhận được dịch vụ này. Những người trong ngành cho rằng thiếu hụt nhân lực có đủ chuyên môn là một trong những nguyên nhân chính.

Hợp tác quốc tế về đào tạo chuyên khoa và mời gọi đầu tư

Qin Yuan, Trưởng khoa chăm sóc giảm nhẹ tại Bệnh viện Hải Điền Bắc Kinh, cho biết việc phát triển lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ gặp nhiều thách thức vì đây chưa phải là một chuyên ngành y tế được đào tạo bài bản ở Trung Quốc đại lục. Để bù đắp khoảng trống này, bệnh viện của ông đã hợp tác với Bệnh viện Tan Tock Seng (TTSH) của Singapore và Quỹ từ thiện Lien trong một chương trình hợp tác kéo dài 3 năm. 

Theo sáng kiến ​​Hợp tác về Chăm sóc Giảm nhẹ Lien, công bố hồi đầu tháng 2, hơn 1.000 chuyên gia chăm sóc sức khỏe Trung Quốc từ ít nhất 18 cơ sở y tế sẽ được TTSH đào tạo. Đây là chương trình chiến lược nhằm cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, đặc biệt tại các nước đang phát triển, tập trung vào đào tạo nhân lực, xây dựng hệ thống chăm sóc giảm nhẹ toàn diện, tích hợp giảm nhẹ triệu chứng và hỗ trợ tâm lý - xã hội. Neo Han Yee, Trưởng khoa chăm sóc giảm nhẹ tại TTSH, cho biết thông qua các buổi trao đổi trực tiếp và hội thảo trực tuyến, chương trình giảng dạy tập trung vào các lĩnh vực như quản lý triệu chứng và phương pháp điều trị. 

Bên cạnh hợp tác đào tạo về chuyên môn, áp lực dân số già hóa cũng thúc đẩy Trung Quốc tìm kiếm đầu tư từ bên ngoài để nâng cấp hệ thống chăm sóc sức khỏe. Giới chức nước này đã phát tín hiệu sẵn sàng mở cửa lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cho các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là về chăm sóc người cao tuổi, phục hồi chức năng và các dịch vụ y tế chuyên khoa. 

Y tế là một trong những lĩnh vực trọng điểm mà các nhà đầu tư nước ngoài đang theo dõi sát sao, cùng với viễn thông và giáo dục. 

Mặc dù dân số rất đông, chi tiêu y tế bình quân đầu người ở Trung Quốc vẫn còn khiêm tốn. Năm ngoái, mức chi của mỗi người đạt khoảng 2.500 NDT (365 USD, hơn 9,5 triệu đồng). Trong khi đó, chi tiêu y tế bình quân đầu người tại các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vào năm 2024 đã đạt gần 6.000 USD. Khoảng cách này cho thấy thị trường chăm sóc sức khỏe của Trung Quốc còn tiềm năng tăng trưởng và đầu tư rất lớn.

Nở rộ dịch vụ tháp tùng người cao tuổi đi khám bệnh

Dịch vụ này ra đời trong bối cảnh ngày càng có nhiều người già sống một mình, thủ tục khám chữa bệnh được số hóa và thị trường việc làm khan hiếm tại Trung Quốc. Những người trẻ tuổi và trung niên, chỉ với chiếc điện thoại thông minh và sự kiên nhẫn, có thể kiếm sống bằng cách đưa đón bệnh nhân lớn tuổi thăm khám tại các bệnh viện đông đúc. Họ giúp các bệnh nhân lớn tuổi vượt qua "mê cung" của các loại giấy tờ và các khoa, phòng. Họ cũng thay người già đứng xếp hàng, đặt lịch hẹn, lấy kết quả xét nghiệm và đôi khi chỉ đơn giản là bầu bạn.

Theo báo New York Times, đây là một phần của "nền kinh tế người đồng hành" mới nổi lên từ dân số già hóa nhanh chóng của Trung Quốc. 

LÊ THƯ (Theo CNA, Xinhua, Business Standard)