Ứng dụng công nghệ cao, phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững
Để nâng cao hiệu quả nuôi trồng thủy sản, TP Cần Thơ đang đẩy mạnh hỗ trợ người dân đa dạng hóa đối tượng nuôi, ứng dụng công nghệ cao và thắt chặt liên kết chuỗi, đảm bảo đầu ra bền vững.
Thu hoạch tôm nuôi nước lợ tại xã Trần Đề.
Đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và đa dạng hóa đối tượng nuôi theo nhu cầu thị trường, ngành Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Cần Thơ đã giúp người dân khai thác hiệu quả tiềm năng thủy sản. Nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản tại địa phương ghi nhận năng suất vượt trội, mang lại giá trị kinh tế cao hơn rõ rệt so với các loại cây trồng, vật nuôi khác.
Theo ông Đào Trọng Ngữ, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư TP Cần Thơ, từ đầu năm 2026 đến nay, hoạt động nuôi trồng thủy sản trên địa bàn duy trì đà phát triển ổn định. Các chỉ tiêu sản xuất cơ bản bảo đảm tiến độ, diện tích thả nuôi và sản lượng thu hoạch đều ghi nhận mức tăng trưởng tốt so với cùng kỳ năm trước.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, diện tích thả nuôi thủy sản toàn thành phố ước đạt 80.547ha (đạt 83,5% kế hoạch, tăng 5,7% so với cùng kỳ). Trong đó, nuôi tôm nước lợ chiếm hơn 42.653ha (gồm 33.990ha tôm thẻ chân trắng, 8.663ha tôm sú); cá tra 824ha; cá nước ngọt và thủy sản khác 37.070ha cùng 270 bè cá. Tổng sản lượng thủy sản thu hoạch đạt 456.741 tấn (đạt 61,3% kế hoạch, tăng 7,7% so với cùng kỳ). Bên cạnh đó, sản lượng khai thác đạt 56.755 tấn (đạt 77,2% kế hoạch), riêng khai thác hải sản đạt 44.183 tấn (đạt 75,1% kế hoạch).
Các cơ quan chức năng TP Cần Thơ, đi đầu là Sở NN&MT đang đẩy mạnh hỗ trợ người dân phát triển thủy sản toàn diện. Thành phố tập trung định hướng sản xuất theo thị trường, nhân rộng các mô hình hiệu quả và chuyển giao kỹ thuật tiên tiến nhằm giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, ngành chức năng liên tục cập nhật dữ liệu quan trắc, cảnh báo dịch bệnh để người dân chủ động phòng tránh thiệt hại; thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị giữa nông dân và doanh nghiệp nhằm đảm bảo đầu ra bền vững.
Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở NN&MT TP Cần Thơ, cho biết: “Để tăng năng suất, tăng chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và giảm phát thải, ngành Nông nghiệp và Môi trường thành phố tích cực khuyến khích, hỗ trợ người dân áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới. Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong lĩnh vực thủy sản”.
Với sự hỗ trợ của ngành chức năng, nhiều mô hình nuôi thủy sản ứng dụng công nghệ cao, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững đã được xây dựng thí điểm và nhân rộng ở Cần Thơ. Điển hình như mô hình “Ứng dụng hệ thống nuôi tuần hoàn khép kín (RAS) trong nuôi tôm thâm canh”. Mô hình áp dụng giải pháp thủy sản thông minh và hệ thống (IoT) giúp điều khiển, giám sát, vận hành trang trại nuôi tôm từ xa, thông qua thiết bị thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI). Mô hình nuôi thủy sản đặc sản trong hệ thống tuần hoàn nước. Mô hình Biogaz - tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì môi trường bền vững ở ĐBSCL. Mô hình nuôi tôm nước lợ trên ao lót bạt nhiều giai đoạn và nuôi tôm theo hướng cân bằng sinh học. Mô hình tôm - lúa, nuôi thủy sản dưới tán rừng và nuôi kết hợp đa đối tượng phát triển bền vững, cân bằng hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo bà Quách Thị Thanh Bình, thời gian tới, ngành thủy sản Cần Thơ tiếp tục hợp tác với các viện, trường và doanh nghiệp chuyển giao công nghệ phù hợp; trọng tâm là quản lý môi trường thông minh, tuần hoàn nước, cảnh báo dịch bệnh và tối ưu chi phí nuôi. Địa phương sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải. Đây là điều kiện then chốt để thủy sản Cần Thơ nâng cao sức cạnh tranh. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách và kết nối, còn doanh nghiệp cùng người dân là chủ thể trực tiếp đầu tư, đổi mới sản xuất.
Với lợi thế về quy mô sản xuất, nguồn nguyên liệu, lực lượng doanh nghiệp chế biến và thị trường xuất khẩu, Cần Thơ hội đủ điều kiện để phát triển thủy sản theo hướng hiện đại, xanh và có giá trị gia tăng cao. Mục tiêu của ngành trong thời gian tới không chỉ duy trì tăng sản lượng, mà quan trọng hơn là tạo ra một dòng giá trị sản xuất thủy sản có chất lượng cao hơn, chi phí thấp hơn và phát triển bền vững hơn.
Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG
