Vẫn còn nỗi lo chất lượng bánh trung thu

Để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) cho người tiêu dùng trong dịp Tết Trung thu 2016, từ ngày 22/8 đến ngày 22/9, Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn vệ sinh thực phẩm đã thành lập 6 đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành tại 18 tỉnh, thành phố. Đoàn liên ngành tập trung siết chặt kiểm tra đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm, thành phẩm bánh trung thu,  xử phạt tăng nặng đối với các vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm, nguyên liệu không rõ nguồn gốc, bảo quản không đúng quy định, bánh giả, bánh nhái… 

Tuy nhiên, theo thống kê chưa đầy đủ, hiện trên địa bàn TP.Hà Nội có 162 cơ sở sản xuất bánh trung thu niêm yết và hàng trăm cơ sở tự phát với nhiều mẫu mã chủng loại đa dạng, khiến người tiêu dùng khó phân biệt được chất lượng thật giả. Vấn đề chất lượng và ATVSTP đang ở mức báo động, nhất là sản phẩm của các cơ sở tư nhân tự phát. Với nguồn gốc nguyên liệu thường không rõ ràng, phần lớn được nhập lậu không kiểm soát được chất lượng. 

Điển hình, vừa qua tại Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội lực lượng chức năng đã phát hiện vụ nhập lậu nguyên liệu làm bánh trung thu với số lượng lớn. Qua kiểm tra, đã phát hiện và bắt giữ 50.000 quả trứng muối, 100 thùng (ước lượng khoảng 2 tấn) nhân làm bánh trung thu các loại không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn, nhãn mác, phiếu kiểm dịch vệ sinh an toàn thực phẩm. Theo các cơ quan chức năng còn nhiều vụ tương tự. 

Tình trạng ATVSTP đang ở mức báo động, khi hàng ngày số lượng nguyên liệu được chuyển lậu về các thành phố không thể cân đo đong đếm. Qua phù phép của các cơ sở sản xuất thủ công, các nguyên liệu kém chất lượng này sẽ thành bánh trung thu và được tung ra thị trường là sự nguy hiểm lớn đe dọa sức khỏe người tiêu dùng. 

Hay mới đây nhất, phóng viên của VTV cũng đã có một phóng sự điều tra một cơ sở tại Thanh Oai (Hà Nội) cho thấy vì lợi nhuận, một số cơ sở sản xuất bánh trung thu thủ công đã sử dụng những nguyên liệu không rõ nguồn gốc và cung cấp thông tin sai sự thật trên bao bì của sản phẩm. Để tiết kiệm diện tích, chủ cơ sở để bàn nhào trộn bột đặt ngay trước cửa nhà vệ sinh. Mặc dù chân đất, tay trần và người nhễ nhại mồ hôi, những công nhân sản xuất bánh trung thu vẫn liên tục nhào nặn bánh bằng các dụng cụ cáu bẩn trong khu nhà xưởng bừa bộn chất đầy các loại nguyên liệu. Không chỉ phần vỏ bánh được nhào nặn trong môi trường không hợp vệ sinh, nhân bánh thập cẩm làm sẵn cũng không được bảo quản mà để bừa bãi khắp nơi. Nhiều can, thùng chứa các dung dịch không tên, không nhãn mác, xuất xứ cũng được sử dụng trong quá trình làm bánh. Qua phóng sự cũng cho thấy, trong căn phòng rộng khoảng 30 m2, mọi đồ đạc sinh hoạt đã được dọn dẹp để nhường chỗ cho việc làm bánh. Khó có thể tìm được một chỗ đặt chân khi hàng trăm chiếc bánh xếp đầy trên nền nhà chờ được đóng gói. 

Cơ sở có đủ loại tem, nhãn được in rõ ngày sản xuất, thời hạn sử dụng để khẳng định chất lượng của thứ bánh "gia truyền" này. Những chiếc tem in hàng loạt như vậy thể hiện rõ sự gian dối của chủ cơ sở. Ngoài ra, cơ sở cũng có đủ loại vỏ hộp với những hình ảnh nhận diện gần như giống hệt các thương hiệu sản xuất bánh Trung thu có tiếng. Mặc dù không có địa chỉ sản xuất và tên thương hiệu, nhưng trên vỏ hộp vẫn in dòng chữ khẳng định cơ sở đạt chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. 

Lo sợ trước chất lượng các loại bánh trung thu bán đại trà, vài năm trở lại đây ngoài việc lựa chọn bánh trung thu của những thương hiệu có uy tín, chất lượng, người tiêu dùng còn tìm đến sản phẩm homemade được bày bán online. Bánh do các cá nhân tự làm có ưu điểm là tiện lợi, người mua có thể yêu cầu về màu sắc, kích cỡ và nhân bánh. Ngoài ra, có người cầu kỳ còn đặt bánh “xách tay”, như bánh trung thu Lava của Hong kong (Trung Quốc) có nhân trứng muối chảy, ăn nóng nên lạ miệng được nhiều người thích. Tuy nhiên, được biết loại bánh này mua ở Hong kong cũng phải xếp hàng vậy mà Lava lại được bán khá phổ biến ở Việt Nam với giá rẻ hơn cả giá gốc mua tại Hong kong, giá bán chỉ khoảng 780.000 đồng/hộp, trong khi giá gốc của hộp bánh này tính ra tiền Việt cũng xấp xỉ 800.000 đồng… 

Theo đại diện cơ quan chức năng, bánh trung thu tự làm bán online cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn vì là thức ăn trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Ngoài ra, việc sử dụng các nguyên liệu không rõ xuất xứ để làm bánh cũng dẫn tới nhiễm hóa chất không nằm trong danh mục Bộ Y tế cho phép, hoặc có dư lượng chì, thuốc bảo vệ thực vật. Còn với bánh ngoại nhập thì thực tế cũng chưa kiểm soát hết được nguồn hàng. Vì vậy, tốt nhất người tiêu dùng nên chọn mua bánh trung thu của những thương hiệu có uy tín, chất lượng, bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm. Cùng với đó, phải kiểm tra kỹ nhãn mác, ngày sản xuất và hạn sử dụng, không sử dụng bánh đã hỏng, không nên mua các loại bánh không rõ nguồn gốc, nhãn mác không rõ ràng./.