Venezuela trước thách thức chủ quyền quốc gia 

Chính phủ Venezuela hôm 13-5 đã khởi động một cuộc tái cấu trúc toàn diện nợ công và nghĩa vụ tài chính của công ty dầu khí quốc doanh PDVSA nhằm giảm bớt gánh nặng nợ nần khổng lồ của quốc gia Nam Mỹ giàu dầu mỏ này.

Quyền Tổng thống Venezuela Rodríguez trả lời báo chí hôm 12-5. Ảnh: AFP

Venezuela là một trong những nước có khoản nợ công lớn nhất thế giới, với tổng số trái phiếu vỡ nợ của chính phủ và PDVSA lên tới khoảng 60 tỉ USD. Quốc gia này đã phá sản và không thanh toán được các khoản nợ nước ngoài kể từ năm 2017.

Các nhà phân tích ước tính tổng nợ phải trả, bao gồm cả tiền phạt và lãi suất tích lũy, có thể vượt quá 150 tỉ USD, trong khi GDP của Venezuela năm 2025 chưa đầy 100 tỉ USD và ngân sách chính phủ năm 2026 chỉ khoảng 20 tỉ USD.

Chính quyền của Tổng thống tạm quyền Delcy Rodríguez tự tin có thể đàm phán tái cơ cấu khoản nợ công khổng lồ trong bối cảnh xuất khẩu dầu mỏ của nước này tăng mạnh trở lại nhờ thị trường Mỹ, Ấn Độ và châu Âu. Xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela trong tháng 4 tăng 14% so với tháng 3, qua đó đạt 1,23 triệu thùng/ngày, cao nhất kể từ năm 2018.

Caracas cũng đã tái thiết lập quan hệ với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), giúp nước này có thể tiếp cận quyền rút vốn đặc biệt của IMF trị giá khoảng 5 tỉ USD nhằm giải quyết nhu cầu cấp bách cho cơ sở hạ tầng và các dịch vụ công ích. Bà Rodríguez tuyên bố Venezuela không cần và chưa có kế hoạch vay vốn của IMF.

Để tái cấu trúc nợ công, Venezuela cần phải trình bày rõ kế hoạch kinh tế vĩ mô và phân tích nguồn tiền đảm bảo chi trả. Bộ Tài chính Mỹ đã cho phép các doanh nghiệp nước này tham gia vào tiến trình trên như biện pháp hỗ trợ Venezuela.

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump vừa cho thấy Nhà Trắng muốn biến Venezuela thành bang thứ 51 của Mỹ. Trong cuộc trả lời phỏng vấn với đài Fox News hôm 11-5, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đang “nghiêm túc xem xét” kế hoạch này bởi Venezuela có trữ lượng dầu mỏ ước tính giá trị lên đến 40.000 tỉ USD và người dân nước này cũng “yêu mến” ông. Chỉ một ngày sau, ông Trump tiếp tục đăng tải hình ảnh bản đồ Venezuela kèm lá cờ Mỹ và dòng chữ “bang thứ 51” trên mạng xã hội Truth Social.

Đáp trả lại tuyên bố của ông Trump, bà Rodríguez nhấn mạnh Venezuela sẽ tiếp tục bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, độc lập.

ĐỨC TRUNG