Bổ sung đủ đạm trong “giai đoạn vàng” đầu đời 

1.000 ngày đầu đời được Tổ chức Y tế Thế giới xác định là giai đoạn “vàng” để đặt nền móng cho sức khỏe, trí tuệ và tầm vóc của trẻ. Trong hành trình này, đạm (protein) là những “viên gạch” cốt lõi, nên phụ huynh cần hiểu đúng về đạm và lựa chọn nguồn đạm phù hợp để trẻ hấp thu tối ưu.

Chuyên gia khuyến cáo phụ huynh chú ý bổ sung đủ lượng đạm cần thiết cho sự phát triển đầu đời của trẻ. Ảnh minh họa

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết trẻ bắt buộc phải được sử dụng đạm động vật những năm tháng đầu đời. “Ở nhiều quốc gia có truyền thống ăn chay trường như Ấn Độ, trẻ em vẫn không được phép ăn chay hoàn toàn mà phải bổ sung đạm động vật cho đến ít nhất 2 tuổi, thậm chí là 4 tuổi mới bắt đầu ăn chay theo bố mẹ. Bởi trong đạm động vật chứa các axit amin thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp được. Giai đoạn dưới 2 tuổi là lúc hệ thần kinh và não bộ phát triển vượt bậc, các sợi thần kinh bắt đầu hoàn thiện cấu trúc tương tự người lớn. Thiếu hụt đạm động vật có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường về thể chất và trí tuệ của trẻ”, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo.

Dù đạm có mặt trong nhiều nguồn thực phẩm như cá, tôm, hải sản hay các loại hạt, nhưng đạm sữa bò vẫn đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh: “Đạm sữa có ưu điểm vượt trội là khả năng hòa tan và hấp thu rất tốt. Đây là nguồn thức ăn không thể thiếu, đặc biệt là với trẻ ở độ tuổi càng nhỏ khi hệ tiêu hóa chưa đủ sức xử lý các loại thức ăn thô phức tạp”.

Khi trẻ thường bị đầy bụng, nôn ói hoặc chậm tăng trưởng dù uống sữa đều đặn, nhiều phụ huynh coi đó là rối loạn tiêu hóa thông thường mà không biết có thể trẻ bị mẫn cảm với đạm sữa bò.

Chị Đỗ Ngọc Diệp (Hà Nội) chia sẻ: “Bé nhà tôi từng có giai đoạn cứ uống sữa vào là ọc ói, bụng chướng, ngủ không yên giấc. Lúc ấy, tôi chỉ nghĩ là hệ tiêu hóa của con còn yếu, cho đến khi thấy bé nổi mẩn đỏ thường xuyên, gia đình đưa đi khám mới biết con bị mẫn cảm với đạm sữa bò”.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng lưu ý các dấu hiệu nhận biết trẻ mẫn cảm với đạm sữa bò qua hai cấp độ. Phản ứng nhanh sau 15-30 phút uống sữa: trẻ có biểu hiện ậm ạch khó chịu, quấy khóc hoặc nôn trớ ngay lập tức. Phản ứng chậm, sau 30 phút đến vài giờ: trẻ bắt đầu nổi mẩn trên da, hoặc sau 2-4 giờ có thể xuất hiện tình trạng tiêu chảy, phân có vấn đề. Nếu không được nhận diện đúng và điều chỉnh nguồn đạm kịp thời, trẻ sẽ rơi vào vòng lặp: ăn nhiều nhưng không hấp thu được, dẫn đến suy giảm sức đề kháng và chậm phát triển tầm vóc.

Khi trẻ bị mẫn cảm, giải pháp không phải là cắt sữa, mà là thay đổi cấu trúc đạm. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng giải thích: Đạm sữa bò nguyên vẹn thường là những chuỗi protein rất dài và lớn, mang tính kháng nguyên mạnh khiến hệ miễn dịch của trẻ phản ứng lại. Cơ chế của đạm thủy phân là dùng công nghệ cao để “cắt” những chuỗi protein dài này thành các đoạn ngắn hoặc các axit amin đơn lẻ. Khi đó, chúng không còn tính kháng nguyên, cơ thể trẻ dễ dàng chấp nhận và hấp thu mà không sinh ra phản ứng dị ứng. Đây là một thành tựu lớn giúp trẻ mẫn cảm vẫn nhận đủ giá trị dinh dưỡng.

Bên cạnh đó, các dòng sữa hiện đại còn được bổ sung thêm các lợi khuẩn, giúp sản phẩm sữa tiến gần hơn đến tiêu chuẩn của sữa mẹ, cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó nâng cao hệ miễn dịch tự nhiên cho trẻ. Để lựa chọn sản phẩm dinh dưỡng phù hợp cho con, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo phụ huynh cần dựa trên các tiêu chí: Ưu tiên các thương hiệu có bề dày lịch sử và uy tín lâu đời; sản phẩm phải có bằng chứng từ các nghiên cứu lâm sàng khoa học rõ ràng; bảng thành phần công bố minh bạch trên bao bì.

THU SƯƠNG