Cách dùng đường có lợi cho sức khỏe 

Đường là gia vị quen thuộc trong bữa ăn, thức uống của người Việt. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều đường đang trở thành một trong những nguyên nhân làm gia tăng các bệnh không lây nhiễm, như: béo phì, đái tháo đường, tim mạch và sâu răng. Vì vậy, sử dụng đường hợp lý là một trong những giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe.

Nhân viên y tế test đường huyết cho người dân. 

Đường là nguồn cung cấp năng lượng nhanh cho cơ thể. Sau khi được hấp thu, đường chuyển thành glucose - nhiên liệu chính giúp não bộ, cơ bắp và các cơ quan hoạt động hiệu quả. Với người lao động nặng hoặc vận động cường độ cao, đường góp phần bổ sung năng lượng, hạn chế tình trạng mệt mỏi. Ngoài ra, đường còn được sử dụng trong chế biến thực phẩm, giúp bảo quản, tạo màu và tăng hương vị cho nhiều món ăn. Điều cần lưu ý là cơ thể chỉ cần một lượng đường vừa đủ.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, tiêu thụ nhiều đường trong thời gian dài làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, gan nhiễm mỡ không do rượu và sâu răng. Đối với trẻ em, ăn quá nhiều đồ ngọt còn ảnh hưởng đến khẩu vị, làm giảm khả năng hấp thu các thực phẩm giàu dinh dưỡng và gia tăng nguy cơ béo phì từ sớm.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người trưởng thành và trẻ em nên hạn chế lượng đường tự do xuống dưới 10% tổng năng lượng khẩu phần mỗi ngày; nếu giảm xuống dưới 5% sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho sức khỏe. Với người trưởng thành có nhu cầu khoảng 2.000 kcal/ngày, lượng đường tự do nên dưới 50 gram và lý tưởng chỉ khoảng 25 gram (tương đương khoảng 5 muỗng cà phê). Theo tháp dinh dưỡng mới nhất từ Viện Dinh dưỡng quốc gia, đường được xếp vào nhóm hạn chế. Theo đó, trẻ từ 3-11 tuổi, dùng dưới 15 gram đường/ngày; trẻ từ 12 tuổi trở lên, người trưởng thành, người cao tuổi dùng dưới 25 gram đường/ngày. Riêng phụ nữ có thai và bà mẹ đang cho con bú, dùng dưới 5 gram đường/ngày. Viện Dinh dưỡng Quốc gia cũng khuyến cáo hạn chế lượng đường trong khẩu phần ăn hằng ngày của trẻ em nhất có thể, ưu tiên uống nước lọc.

Đường không phải là “thủ phạm” của mọi bệnh tật nếu được sử dụng đúng mức. Điều quan trọng là mỗi người cần hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, kiểm soát lượng đường tiêu thụ hằng ngày để bảo vệ sức khỏe lâu dài. PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho rằng đường không phải là thực phẩm có hại nếu được sử dụng với lượng phù hợp. Điều đáng lo ngại hiện nay là lượng “đường tự do” trong khẩu phần ăn của người dân ngày càng gia tăng do tiêu thụ nhiều nước giải khát có đường, trà sữa, bánh kẹo và các thực phẩm chế biến sẵn. Theo chuyên gia, đường tự do thường “ẩn” trong nhiều loại thực phẩm, đồ uống nên người tiêu dùng rất dễ sử dụng vượt quá nhu cầu hằng ngày mà không nhận ra. Một lon nước ngọt có thể chứa khoảng 35-40 gram đường; một ly trà sữa hoặc cà phê nhiều sữa, nhiều đường cũng có thể cung cấp từ 25-50 gram đường. Điều này đồng nghĩa chỉ với một hoặc hai loại đồ uống trong ngày, lượng đường đã vượt ngưỡng khuyến nghị.

Để sử dụng đường đúng cách, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên hạn chế nước giải khát có đường, trà sữa, bánh kẹo; ưu tiên uống nước lọc, sữa không đường hoặc ít đường; đọc kỹ nhãn dinh dưỡng để kiểm soát lượng đường trong thực phẩm chế biến sẵn; tăng cường ăn trái cây tươi; duy trì chế độ ăn cân đối kết hợp vận động thể lực thường xuyên.

Các chuyên gia dinh dưỡng cũng nhấn mạnh, thay vì kiêng hoàn toàn đường, điều quan trọng là xây dựng chế độ ăn cân đối, đa dạng, kết hợp vận động thể lực thường xuyên. Đây là giải pháp hiệu quả để phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bài, ảnh: H.HOA