Chim cánh cụt giúp theo dõi hóa chất vĩnh cửu PFAS
Các nhà khoa học Mỹ đã tìm thấy các chất hóa học độc hại được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” trên vùng bờ biển phía Nam xa xôi của Argentina, với sự trợ giúp của chim cánh cụt.
Lấy cảm hứng từ các thiết bị lấy mẫu đeo trên tay để đo mức độ tiếp xúc với chất gây ô nhiễm ở người, Ralph Vanstreels, bác sĩ thú y động vật hoang dã tại Đại học California-Davis, đã phối hợp với nhà hóa học phân tích Diana Aga tại Đại học Buffalo triển khai một “ý tưởng điên rồ”: gắn những chiếc vòng đeo lấy mẫu thụ động bằng silicon (SPS) cho chim cánh cụt Magellan. Thiết bị không xâm lấn này giúp hấp thụ các chất hóa học từ nước, không khí và bề mặt.
Đôi chim cánh cụt Magellan trong tổ của chúng vào mùa sinh sản.
Trong 3 mùa sinh sản, nhóm nghiên cứu đã thu thập mẫu từ 55 con chim cánh cụt. Các mẫu này sau đó được đưa đến phòng thí nghiệm của Đại học Buffalo phân tích bằng phương pháp đo phổ khối lượng.
Kết quả, nhóm nghiên cứu ghi nhận hơn 90% vòng đeo SPS được phát hiện chứa các chất polyfluoroalkyl (PFAS) và có hơn 7 triệu biến thể PFAS khác nhau. “Điều đó cho thấy ngay cả ở vùng hẻo lánh, ít dân cư này, các loài động vật vẫn thường xuyên tiếp xúc với chất này”, ông Vanstreels cho biết.
PFAS là một nhóm hóa chất tổng hợp được sử dụng trong rất nhiều sản phẩm, từ nồi chảo chống dính và áo mưa, đến bọt chữa cháy và dược phẩm, Nó có khả năng chống lại nước, dầu mỡ, hóa chất và nhiệt, nhưng đặc tính này cũng khiến chúng khó bị phân hủy.
PFAS tích tụ trong môi trường và cơ thể người, với rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh có liên quan đến các vấn đề về khả năng sinh sản, chậm phát triển, thậm chí ung thư.
Các nhà nghiên cứu gắn vòng theo dõi PFAS vào chân chim cánh cụt.
Theo ông Vanstreels, việc giám sát đại dương theo cách truyền thống “tốn kém và không hiệu quả”, đòi hỏi phải chuẩn bị thuyền, thủy thủ đoàn và một chuyến thám hiểm dài ngày. Nhưng chim cánh cụt kiếm ăn khắp đại dương, tạo ra cơ hội tự nhiên để thu thập dữ liệu một cách thụ động.
Các nhà khoa học hy vọng nghiên cứu nói trên là "bằng chứng về tính khả thi" cho các nghiên cứu khoa học tiếp theo, cũng như dự định thử nghiệm phương pháp này trên các loài động vật hoang dã khác, chẳng hạn như chim cốc - loài chim biển có thể lặn sâu hơn 45 mét dưới mặt nước.
LÊ THƯ (Theo CNN)
