Dẫu có những nỗi buồn, vẫn là thế giới Nguyễn Nhật Ánh đầy tình thương
Cứ mỗi mùa hè, độc giả lại đón chờ tác phẩm mới của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh và truyện dài “Chuyện tình thị trấn” (NXB Trẻ, quý III, 2026) một lần nữa cho thấy sự chờ đợi của người yêu văn chương là xứng đáng. Lần này, câu chuyện có những nỗi buồn không tránh khỏi do số phận, nhưng tình thương giữa người và người trong thế giới sách của nhà văn vẫn hiện hữu thân thuộc.
Chuyện được kể qua góc nhìn của nhân vật 12 tuổi tên Triều, một cậu bé rất điển hình trong văn chương Nguyễn Nhật Ánh: tò mò, giàu trí tưởng tượng, hơi nhát gan nhưng rất tốt bụng. Câu chuyện có bối cảnh chính tại thị trấn Hà Lam, cùng những bí ẩn xoay quan hai nhân vật Tiêu Biệt Ly và Tuyết Phường: một người có tuyệt kỹ nấu rượu mở quán nhưng không bán đồ nhắm và một người mở tiệm chỉ bán đồ ăn thích hợp đưa cay nhưng không bán rượu. Hai quán cách nhau chừng 50 mét, tồn tại trong sự cộng sinh nhưng hai người chủ quán chưa từng chạm mắt nhau.
Thị trấn Hà Lam trong truyện hiện lên vấn vương hoài niệm về nếp sống của những ngày mọi người chan hòa và biết về hoàn cảnh của nhau khá tường tận. Giống như ai cũng biết câu chuyện của chị em cô Có và cô Nhiều, con gái của bà Diễm Lệ chủ tiệm thuốc tây, vì chữ hiếu mà mãi chưa lập gia đình. Hay Tiêu Biệt Ly trước đây không hề đụng đến rượu, cho đến khi trở về sau mấy năm trong tù vì lái xe gây tai nạn, rồi đối diện với những mất mát không ngờ. Và cả câu chuyện thầy Chúc yêu đơn phương Tuyết Phường, ngày nào cũng tới quán cô ngâm nga mấy câu ca dao về tình yêu đôi lứa, nhưng mắt thì không dám nhìn cô…
Trong bối cảnh mọi người đều thân quen với nhau đến thế, thế giới của cậu bé Triều trong truyện lại hiện lên sống động với rất nhiều nhân vật cùng bí mật đối với cậu: bà chủ tiệm cho thuê truyện Lệ Giang vừa dọn đến thị trấn 2 năm trước thật ra là nhà văn Kim Thư nổi tiếng; bà Mến ở biệt lập trong ngôi nhà cách một cánh rừng cùng cháu ngoại là bé Hậu cũng có nỗi khổ vì con cái để chia sẻ với bà Diễm Lệ; hay cậu bé Quyết - bạn thân của Triều cũng có câu chuyện không kể với ai về việc không bao giờ ăn thịt heo…
Tác giả đưa người đọc cùng cậu bé Triều quan sát, cảm nhận từng người nhân vật, với cách kể pha chút trinh thám, súc tích, dí dỏm, thông minh rất “Nguyễn Nhật Ánh”. Để rồi cuối cùng, tất cả lại quy về câu chuyện của Tiêu Biệt Ly và Tuyết Phường, lý giải vì sao Tiêu Biệt Ly vì một vết thương lòng mà không thể một lần nữa đón nhận tình cảm của bất cứ ai. Còn Tuyết Phường thì dẫu lần theo dấu chân Tiêu Biệt Ly mà mở quán ngay bên cạnh, nhưng lại không mong một sự đoàn tụ, vì tự cô thấy mình không xứng đáng.
Một điểm hay của trong văn chương của Nguyễn Nhật Ánh là các nhân vật hiếm khi bị đặt trong hoàn cảnh “không gia đình”. Nhân vật nào cũng có những mối ràng buộc tình thân để tự cân nhắc, tự sửa mình. Và trên hết, là tình thương, lòng tốt giữa người và người xoa dịu những điều bất khả kháng của số phận. Giống như các nhân vật tại thị trấn Hà Lam sau khi biết câu chuyện của Tiêu Biệt Ly và Tuyết Phường, đều ra sức tác hợp cho họ. Thế nhưng, “Tiêu Biệt Ly biết anh không thể không ra đi. Anh ra đi, để nhấc bỏ gánh nặng cho cô. Anh không muốn cô mãi bị quá khứ cầm chân, mà quá khứ là thứ chỉ có thể buông bỏ chứ không thể cứu vãn hay sửa chữa được. Cô còn trẻ, còn nhiều cơ hội để bước tiếp cuộc đời mình” (trang 353).
Câu chuyện vì thế có nỗi buồn man mác nhưng không bi lụy, cùng với bất ngờ đến tận trang cuối cùng. Để rồi thấy cuộc đời này đôi khi có những ngã rẽ không ai lường được và lựa chọn sai lầm trong tích tắc để lại day dứt cả một đời…
Bài, ảnh: Xuân Viên
