Đổi mới công tác tuyên truyền cho đồng bào dân tộc thiểu số

Các ấn phẩm báo, tạp chí cấp cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là "kênh" truyền thông hữu hiệu về công tác dân tộc (Ảnh: TH)

“Kênh” truyền thông hữu hiệu về công tác dân tộc

Giai đoạn 2019 - 2021, chính sách này được thực hiện theo Quyết định số 45/QĐ-TTg ngày 9/01/2019 của Thủ tướng Chính phủ. Thống kê của Ủy ban Dân tộc - cơ quan chủ trì thực hiện chính sách, trong 3 năm qua, gần 33 triệu ấn phẩm của 19 báo, tạp chí được chuyển tới gần 425 nghìn đối tượng thụ hưởng.

Bà Hoàng Thị Lề - Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền, Ủy ban Dân tộc cho biết, các báo, tạp chí đã thực hiện hàng chục nghìn tin, bài tuyên truyền theo chuyên đề gắn với các sự kiện chính trị, nhiệm vụ trọng tâm công tác dân tộc, chính sách dân tộc như: Tuyên truyền về Đại hội Đảng các cấp, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi; tuyên truyền về Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II; tuyên truyền về phòng chống dịch bệnh COVID-19; gương người tốt - việc tốt; khởi nghiệp, làm giàu; tuyên truyền nâng cao ý thức cảnh giác cho đồng bào không nghe, không theo kẻ xấu xúi giục...

Đồng chí Lò Văn Thượng, Bí thư Chi bộ bản Cang Mường, xã Mường Cang, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu chia sẻ: Nhờ được tiếp cận với thông tin trên báo, tạp chí nên đồng bào các dân tộc đã nắm được và có quyết tâm đóng góp công sức thực hiện mục tiêu “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”, 12 nội dung định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021 - 2030, 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 khâu đột phá chiến lược thể hiện trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Đặc biệt, năm 2021, khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát mạnh mẽ, với trên 3.100 tin, bài thông tin về tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng chống dịch… các báo, tạp chí đã góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của đồng bào. Nhân dân vùng DTTS và miền núi đã chấp hành rất tốt các chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, các quy định về phòng chống dịch của cơ quan chuyên môn. Do vậy, đa số các tỉnh vùng DTTS và miền núi đã trở thành “vùng xanh” sớm hơn các vùng đô thị lớn.

Các báo, tạp chí cũng đã liên tục đăng các tin, bài tuyên truyền, vận động đồng bào tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng; không theo những giáo phái, tà đạo trái pháp luật, loại bỏ hủ tục lạc hậu; tích cực phản bác những luận điệu xuyên tạc, phản động của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Theo ông Đinh Trung Dũng - Trưởng ban Dân tộc tỉnh Sơn La, đồng bào rất phấn khởi đón nhận các ấn phẩm do phù hợp với thị hiếu của bà con như: chữ to, ít chữ, nhiều ảnh minh họa, màu sắc đẹp. 

Ông Lâm Sách - Trưởng ban Dân tộc tỉnh Sóc Trăng cho rằng các báo, tạp chí đã thực sự trở thành kênh thông tin tuyên truyền quan trọng, là cẩm nang về đường lối, chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước; là diễn đàn hay để nhân dân học hỏi nhau, đồng thời cũng là một “kênh” để cơ quan quản lý nhà nước tiếp thu, điều chỉnh chính sách dân tộc phù hợp với thực tiễn và nguyện vọng của bà con.

Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền

Chậm đến với cơ sở đồng nghĩa với tin, bài mất tính thời sự là một trong những nhược điểm của việc phát hành báo, tạp chí in qua hệ thống bưu điện như đã làm những năm vừa qua. Một đại diện của Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam cho biết, thời gian để báo, tạp chí chuyển đến huyện có thể trong ngày, nhưng từ huyện xuống xã, từ xã xuống thôn bản có khi phải mất vài ngày.

Mặc dù các báo, tạp chí đã áp dụng giải pháp là không xuất bản tin tức hàng ngày mà chuyển sang làm chuyên đề để giảm yếu tố thời sự nhưng nhìn chung, với sự bùng nổ của Internet, truyền hình, phát thanh, báo in nói chung, báo in cấp cho vùng DTTS, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn đang đứng trước thử thách rất lớn nếu vẫn duy trì phương thức phát hành kiểu cũ.

Giao Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam có giải pháp đẩy nhanh việc vận chuyển ấn phẩm tới xã, thôn bản, đồng thời ông Phạm Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cho rằng trong giai đoạn tới, cần khuyến khích, ưu tiên các báo, tạp chí chuyển sang hình thức điện tử và xem xét bổ sung các đài phát thanh, truyền hình tham gia thực hiện chính sách.

Báo Nhân Dân là một trong những đơn vị giàu kinh nghiệm tham gia thực hiện chính sách cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí cho vùng DTTS và miền núi. Bà Trần Thanh Bình - Vụ trưởng, Giám đốc Trung tâm Thông tin, Báo Nhân dân cho biết, quan điểm của lãnh đạo Báo là Nhân dân không chỉ là tờ báo của chi bộ, của đảng viên, mà nơi nào có nhân dân, nơi đó sẽ có Báo Nhân dân. Vì thế, tuyên truyền về công tác dân tộc, chính sách dân tộc, vùng DTTS và miền núi luôn là một đề tài trọng điểm trên báo Đảng.

Hiện, Báo Nhân Dân đang áp dụng nhiều giải pháp công nghệ như: Phát trên nền tảng Tictok, nghe podcast, longform - định dạng thể hiện kiểu tạp chí với đồ họa đẹp, hình ảnh chất lượng cao, E-magazine... nhằm đưa thông tin tới công chúng nhanh nhất, hấp dẫn nhất, hiệu quả nhất.

Đi liền với đổi mới về công nghệ, Báo Nhân Dân sẽ tiếp tục lắng nghe phản hồi từ cơ sở để điều chỉnh nội dung cho phù hợp. Với thế mạnh của Báo là có thông tin chuyên sâu, có đội ngũ phóng viên thường trú tại tất cả các tỉnh, thành phố, các chuyên đề cấp cho vùng DTTS và miền núi thời gian tới sẽ được tổ chức theo hướng đi sâu vào những khó khăn, bất cập trong thực hiện chính sách dân tộc, phân tích, giúp bà con nhận diện âm mưu của các thế lực thù địch hòng chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc - bà Bình nói.

Tổng Biên tập Báo Công thương Trương Thu Hiền cho biết, trong bối cảnh thông tin xấu, độc trên mạng Internet tràn lan thì với thế mạnh là có khả năng lưu trữ cao, thông tin chính xác, báo in sẽ vẫn có chỗ đứng và có vai trò định hướng dư luận hiệu quả. Thực hiện đúng tôn chỉ mục đích, Báo sẽ chú trọng cung cấp các thông tin phân tích, dự báo về thị trường, giá cả, những loại nông sản nào bán được, những loại nông sản đang bí “đầu ra” trên thị trường để giúp nông dân có chiến lược sản xuất, tiêu thụ nông sản phù hợp.

Việc các báo, tạp chí chủ động tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền cho đồng bào DTTS là rất cần thiết. Trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I từ 2021 - 2025 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt có Dự án 10: “Truyền thông, tuyên truyền, vận động trong vùng đồng bào DTTS và miền núi. Kiểm tra, giám sát đánh giá việc tổ chức thực hiện Chương trình”.

Trong Dự án này tiếp tục thực hiện việc cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí theo Quyết định số 45/QĐ-TTg ngày 09 tháng 01 năm 2019 của Thủ tướng Chính phủ nhằm tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền phục vụ nhiệm vụ chính trị tại vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh cho rằng, để nâng cao chất lượng nội dung, hình thức của các báo, tạp chí đặt hàng cấp cho vùng DTTS và miền núi, đòi hỏi phải có định hướng đặt hàng tốt trên cơ sở nhu cầu của Nhà nước, nguyện vọng của nhân dân, kết hợp hài hòa với tôn chỉ, mục đích của các báo, tạp chí.

Đồng tình với việc các báo, tạp chí cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức đưa thông tin tới đồng bào các DTTS, ông Phạm Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết, Bộ sẽ tập trung đánh giá chất lượng ấn phẩm theo các tiêu chí đặt ra để đặt hàng nhiều đối với các cơ quan làm tốt, được đồng bào đón nhận và tiến tới không đặt hàng đối với những cơ quan thực hiện chính sách không hiệu quả.

Ông Phạm Anh Tuấn cũng khuyến cáo các báo, tạp chí cần thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích gắn với cải tiến nội dung theo hướng sử dụng thông tin chuyên sâu, có giá trị dài lâu, tập trung vào tuyên truyền chính sách phát triển kinh tế - xã hội, những mô hình hiệu quả bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc... Đây cũng là cách để các báo, tạp chí hoạt động hiệu quả hơn từ kinh phí đặt hàng của Chính phủ khi triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia./.