EU “quay xe” với lệnh cấm xe xăng?
Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố kế hoạch bãi bỏ lệnh cấm bán xe sử dụng động cơ đốt trong từ năm 2035 sau áp lực từ ngành công nghiệp ô tô của khu vực.
Công nhân hãng Volkswagen lắp ráp xe hơi. Ảnh: AFP
Tháng 3-2023, Liên minh châu Âu (EU) thông qua quy định toàn bộ ô tô mới bán ra trong khu vực từ năm 2035 phải có mức phát thải CO2 bằng 0, tức giảm 100% so với năm 2021. Tuy nhiên, theo đề xuất của EC hôm 16-12, tỷ lệ này sẽ được điều chỉnh xuống còn 90%.
Để bù đắp lượng phát thải còn lại, các hãng xe sẽ phải áp dụng những biện pháp bổ sung như sử dụng thép sản xuất tại châu Âu với công nghệ phát thải thấp, điện được tạo ra từ năng lượng tái tạo và thu giữ CO2, cũng như nhiên liệu sinh học có nguồn gốc thực vật.
Các nhà sản xuất ô tô châu Âu cũng sẽ có giai đoạn 3 năm, từ 2030-2032, để đạt mục tiêu giảm 55% lượng khí thải xe hơi so với mức năm 2021. Trong khi đó, mục tiêu giảm 50% lượng khí thải đối với xe tải nhỏ vào năm 2030 được hạ xuống 40%.
Đề xuất nêu trên cần sự phê chuẩn từ các chính phủ thành viên và Nghị viện châu Âu, song nhiều khả năng sẽ được thông qua.
Hồi đầu tháng, 6 quốc gia thành viên EU đã yêu cầu EC nới lỏng lệnh cấm bán ô tô sử dụng động cơ đốt trong, trong đó có Đức và Ý, nơi đặt trụ sở của nhiều hãng xe lớn. Một số nhà sản xuất ô tô truyền thống như Volkswagen và Fiat ca ngợi đề xuất mới là “thực tế và hợp lý về mặt kinh tế”. Trong nỗ lực thúc đẩy việc nới lỏng các mục tiêu phát thải của EU, Volkswagen và Stellantis (công ty mẹ của Fiat) viện dẫn nhu cầu xe điện thấp hơn dự kiến do người tiêu dùng e ngại nó đắt tiền hơn và cơ sở hạ tầng sạc không đủ.
Ngược lại, các công ty vốn đã đầu tư hàng tỉ USD vào xe điện gọi kế hoạch mới là “chiến thắng bi thảm” của các hãng ô tô truyền thống. Ngành xe điện cảnh báo rằng nới lỏng các mục tiêu có thể làm suy yếu đầu tư, bao gồm cả cơ sở hạ tầng sạc quan trọng, và kéo châu Âu tụt hậu hơn so với Trung Quốc trong quá trình chuyển đổi sang xe điện.
Khi được thông qua vào năm 2023, lệnh cấm xe động cơ đốt trong vào năm 2035 từng được ca ngợi là thắng lợi lớn trong cuộc chiến vì khí hậu.
Tuy nhiên, đối mặt với hàng loạt thông báo cắt giảm việc làm và đóng cửa nhà máy, ngành công nghiệp ô tô châu Âu - nơi sử dụng gần 14 triệu lao động và chiếm khoảng 7% GDP của châu lục - khăng khăng giữ quan điểm rằng mục tiêu năm 2035 là không thực tế. Các nhà sản xuất cho biết chi phí ban đầu cao và sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng sạc đồng bộ tại một số khu vực trong liên minh 27 quốc gia này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng vẫn chưa mặn mà với xe điện. Theo số liệu thống kê, chỉ hơn 16% số xe mới bán ra trong 6 tháng đầu năm 2025 trong EU là xe chạy bằng pin.
HẠNH NGUYÊN
(Theo Reuters, autoevolution.com)
