"Giữ lửa" văn hóa đọc
Hôm nay 21-4, là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam và cũng là ngày bế mạc Hội Sách TP Cần Thơ lần thứ V, năm 2026. Những ngày sôi nổi với sách khép lại, nhưng những kỳ vọng mới về giữ lửa văn hóa đọc trong nhịp sống số được mở ra.
Buổi giao lưu về văn hóa đọc trong khuôn khổ Hội Sách TP Cần Thơ.
Trong khuôn khổ Hội Sách TP Cần Thơ, Thư viện TP Cần Thơ tổ chức buổi giao lưu, chia sẻ về văn hóa đọc, thói quen đọc trong xã hội hiện đại. Câu chuyện văn hóa đọc đang đứng trước những cơ hội và thách thức, cần có những hành động cụ thể để thích ứng, được nhiều người bàn luận.
ThS Hồ Thị Cẩm Linh, Phó trưởng Khoa Văn hóa, Học viện Chính trị Khu vực IV, giới thiệu cuốn sách xuất bản năm 1973 - di sản mà cha cô để lại. Cuốn sách được cô đọc từ khi còn rất nhỏ và trở thành “hạt giống” nuôi dưỡng tình yêu đọc sách trong cô. Từ ký ức riêng, cô đưa ra một gợi ý đáng suy ngẫm, ưu tiên mua sách, đọc sách, không nhất thiết phải đọc nhiều, đọc ngay mà đọc khi có thể, để sách hiện diện trong không gian sống như một món ăn tinh thần. Cách tiếp cận này không chỉ phá vỡ áp lực “phải đọc hết”, mà gợi mở một thói quen sống cùng sách.
Là người có nhiều năm gắn bó với ngành Thư viện, ThS Phan Thị Thùy Giang, nguyên Giám đốc Thư viện TP Cần Thơ, cho rằng đọc sách không chỉ là hành vi, mà là kỹ năng. Không nên áp đặt một chuẩn mực đọc chung cho tất cả, mà mỗi người lựa chọn phương pháp phù hợp với khả năng và nhu cầu. Còn em Nguyễn Ngọc Ngân, học sinh đạt thành tích tại Vòng Chung kết Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc, thì quan niệm việc phát triển văn hóa đọc không thể là câu chuyện của riêng cá nhân hay một ngành nghề, mà cần “sự chung sức, chung lòng, chung tay của tất cả chúng ta”. Nếu gia đình không đọc, nhà trường không khuyến khích, xã hội không tạo môi trường, thì mọi nỗ lực đơn lẻ đều khó bền vững để xây dựng một xã hội học tập.
Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, Hội Sách TP Cần Thơ là minh chứng cho nỗ lực của thành phố trong việc duy trì và phát triển văn hóa đọc. Từ các gian hàng sách mới đến những quầy sách cũ, từ các hoạt động giao lưu đến những góc đọc yên tĩnh… tất cả tạo nên một không gian mà ở đó, sách vẫn có “đất sống”.
Hình ảnh những người bán sách cũ như “Thiện Sách cũ”, Quốc Gia, Văn Chuộn cẩn thận sắp xếp từng chồng sách, lau từng bìa sách cho thấy họ không chỉ bán sách, mà đang giữ lại một phần văn hóa đọc truyền thống - nơi sách không đơn thuần là hàng hóa, mà là giá trị. Và còn hình ảnh những đoàn học sinh, những cụ già, những người trẻ… tỉ mẩn lựa sách, lật từng trang, đọc từng dòng giữa không gian hội sách. Mới hay, sức hút của sách vẫn còn!
Vấn đề ở chỗ, cách thức để đưa sách đến gần hơn với người dân. Cần nhìn nhận, các hoạt động liên quan đến sách hiện nay vẫn chưa đủ sức tạo bứt phá. Nhiều hội sách vẫn mang tính lặp lại, thiếu yếu tố sáng tạo, chưa tận dụng hết tiềm năng của công nghệ và truyền thông. Trong khi, các nền tảng số, mạng xã hội đang chiếm ưu thế trong việc thu hút sự chú ý của công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Câu hỏi “làm sao để người ta đọc sách” cần được sửa lại là “làm sao để việc đọc sách trở nên hấp dẫn hơn trong thế giới số”.
Giữ lửa văn hóa đọc không thể chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu hay sự kiện. Đó phải là một chiến lược dài hơi, với sự tham gia của cả cộng đồng. Làm sao để đọc sách trở thành “niềm vui cuộc sống”, là nhu cầu tinh thần.
Hội Sách TP Cần Thơ khép lại, nhưng câu chuyện về văn hóa đọc vẫn còn mở ra…
Bài, ảnh: DUY KHÔI
