Họa sỹ Nguyễn Sỹ Ngọc – một tài năng của hội họa Việt Nam

Ngày 25/12, tại Hà Nội, Hội Mỹ thuật Việt Nam kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cây đại thụ - họa sỹ Nguyễn Sỹ Ngọc (25/12/1918 - 25/12/2018).

Tại lễ kỷ niệm, họa sỹ Trần Khánh Chương, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết: Xuất thân từ trường Mỹ thuật Đông Dương, Nguyễn Sỹ Ngọc là một trong những hoạ sỹ có đóng góp đáng kể cho nền hội hoạ nước nhà. Nguyễn Sỹ Ngọc quê ở Thanh Trì, Hà Nội. Từ năm 1939 đến năm 1944, ông theo học tại Trường Mỹ thuật Đông Dương Khóa XIII, cùng thời với các họa sỹ: Trần Đình Thọ, Phạm Văn Đôn, Huỳnh Văn Thuận, Nguyễn Trọng Hợp, Nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim... Sau khi tốt nghiệp, ông tham gia Hội Văn hóa Cứu quốc từ những ngày đầu của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945. Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Sỹ Ngọc tham gia Đoàn quân Nam tiến của Vệ quốc quân Việt Nam vào miền Nam Việt Nam để giúp quân dân miền Nam chống Pháp, ông phụ trách công việc ở Đoàn kịch Kháng chiến. Sau đó, ông công tác ở Xưởng họa Liên khu IV, và từ năm 1950 đến năm 1954, làm giảng viên ở Trường Mỹ thuật Việt Nam tại chiến khu Việt Bắc.

Sau ngày miền Bắc Việt Nam được giải phóng, Nguyễn Sỹ Ngọc làm giảng viên tại Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội từ năm 1955 đến năm 1965. Trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến năm 1973, ông làm việc với trò họa sỹ của tổ sáng tác tại Hội Mỹ thuật Việt Nam. Sau đó, ông chuyển sang làm họa sỹ cho báo Văn nghệ. Từ năm 1957, Nguyễn Sỹ Ngọc là hội viên ngành hội họa của Hội Mỹ thuật Việt Nam và là Ủy viên Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa I từ năm 1957 đến năm 1983. Ông đảm nhiệm chức vụ Phó Tổng thư ký Hội Mỹ thuật Việt Nam từ năm 1957 đến năm 1958.

Ông tham gia Hội Văn hoá Cứu quốc từ ngày đầu cách mạng năm 1945. Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia đoàn quân Nam tiến ở Đoàn kịch Kháng chiến; hoạt động tại xưởng hoạ Liên khu IV; giảng viên Trường Mỹ thuật Việt Nam tại Việt Bắc (1950- 1954); giảng viên Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội (1955- 1965); hoạ sĩ tổ sáng tác Hội Mỹ thuật Việt Nam (1965- 1973); hoạ sỹ báo Văn nghệ (1973- 1975); Ủy viên Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khoá I (1957- 1983); Phó tổng thư ký Hội Mỹ thuật Việt Nam (1957-1958). 

Nổi bật nhất trong các sáng tác của Nguyễn Sỹ Ngọc là các tác phẩm thể hiện hình tượng người lính quân đội nhân dân Việt Nam, tình quân dân cũng như cảnh lao động sản xuất của công nhân ở vùng than. Ngoài ra, ông còn làm công việc vẽ tranh minh họa cũng như tham gia viết bài về các đề tài mỹ thuật.

Trong quá trình công tác, ông đã được tặng Huân chương Độc lập hạng Ba; Huân chương Lao động hạng Ba; Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất; Huy chương Vì sự nghiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam; Huy chương Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam. Năm 2001, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã trao tặng họa sỹ Nguyễn Sỹ Ngọc giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật cho 4 tác phẩm: Tình quân dân (Bát nước) – Sơn mài (1949); Đổi ca – Sơn mài (1962); Chiến dịch Điện Biên Phủ - Sơn Mài (1980); Đèo nai – Sơn mài (1965)./.