Khánh thành phù điêu đồng chí Châu Văn Liêm và cuộc biểu tình ngày 04/6/1930

Đại biểu cắt băng khánh thành phù điêu Châu Văn Liêm. (Ảnh: Thanh Phong).

Ngày 23/12, tại Khu di tích Ngã tư Đức Hòa, huyện Đức Hòa, UBND tỉnh Long An tổ chức Lễ khánh thành phù điêu đồng chí Châu Văn Liêm và cuộc biểu tình ngày 04/6/1930.

Đến dự có nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang; nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình; Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Lê Tấn Dũng; Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Long An Nguyễn Thanh Hải; Chủ tịch UBND tỉnh Long An Nguyễn Văn Út; nguyên lãnh đạo tỉnh Long An qua các thời kỳ và đại diện lãnh đạo các Sở, ngành tỉnh Long An.

Công trình nghệ thuật-lịch sử này có ý nghĩa tôn vinh và thể hiện lòng tri ân đối với những cống hiến lớn lao và hy sinh xương máu của các thế hệ cách mạng tiền bối. Việc xây dựng, nâng cấp công trình là nghĩa cử hết sức cao đẹp, đầy tính nhân văn, nghĩa tình, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Dự án chỉnh trang khu vực phù điêu Châu Văn Liêm được UBND tỉnh phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 19,45 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn ngân sách tỉnh là 6,452 tỷ đồng đầu tư cho các hạng mục như: Quảng trường, hồ nước cảnh quan, cây xanh thảm cỏ, sân đường, hàng rào, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống điện chiếu sáng, chống sét; nguồn vốn xã hội hóa là 13 tỷ đồng đầu tư chính cho hạng mục phù điêu nghệ thuật và các hạng mục phụ khác như: bệ đỡ bê tông cốt thép, bục phù điêu, bảng nhận diện thương hiệu.

Phù điêu Châu Văn Liêm mới có kích thước trung bình cao 5,5 mét, tổng diện tích 90m2 được làm từ chất liệu bê tông cốt thép giả đồng, tái hiện lại cuộc biểu tình của 5.000 nông dân ở các làng quanh quận lỵ Đức Hòa, nổi bật với hình tượng đồng chí Châu Văn Liêm ở vị trí trung tâm, có kích thước cao, to nhất, với dáng đi hiên ngang tiến thẳng, mặt đối mặt với quân địch, tay trái cầm tờ yêu sách, tay phải chỉ thẳng để tố cáo tội ác của chế độ thực dân… đòi quyền lợi cho người dân lao động.

Tại buổi lễ, các đại biểu ôn lại cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Châu Văn Liêm. Theo đó, đồng chí Châu Văn Liêm có bí danh là Việt, sinh ngày 29/6/1902 tại ấp Rạch Tra, làng Thới Thạnh, quận Ô Môn, tỉnh Cần Thơ. Sau khi đỗ đầu kỳ thi lấy bằng thành chung (trung học), đồng chí được tuyển thẳng vào Trường Sư phạm Hậu bổ ở Sài Gòn. Sau đó, đồng chí về dạy học tại tỉnh Long Xuyên. Trong quá trình dạy học, đồng chí tham gia nhiều hoạt động yêu nước.

Tháng 8/1927, đồng chí Châu Văn Liêm được kết nạp vào Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội. Tháng 02/1928, đồng chí được cử làm Bí thư tỉnh bộ Hội Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí tỉnh Long Xuyên. Tháng 02/1929, đồng chí thôi dạy học, thoát ly gia đình lên Sài Gòn chuyên tâm hoạt động cách mạng.

Ngày 04/6/1930, thực hiện chủ trương của Liên Tỉnh ủy Chợ Lớn - Gia Định do đồng chí Châu Văn Liêm làm Bí thư, Quận ủy Đức Hòa huy động khoảng 5.000 nông dân trong quận tập trung tại Ngã tư Đức Hòa vào lúc 17 giờ, tiến vào quận lỵ biểu tình chống sưu cao, thuế nặng và chống đàn áp. Địch ra lệnh giải tán đoàn biểu tình, đe dọa quần chúng và truy xét để tìm người cầm đầu cuộc biểu tình.

Đồng chí Châu Văn Liêm - người lãnh đạo cao nhất của cuộc biểu tình - tiến lên phía trước gặp tên cò Dreuil để đưa bản yêu sách, trực tiếp tranh luận vạch trần tội ác của địch. Tên cò Dreuil rút súng lục bắn vào giữa ngực đồng chí Châu Văn Liêm và ra lệnh nã súng vào đoàn biểu tình. Cuộc biểu tình ngày 04/6/1930 và gương hy sinh oanh liệt của đồng chí Châu Văn Liêm đã để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử đấu tranh chống thực dân Pháp. Sự kiện này được xem là đỉnh cao của phong trào cách mạng tỉnh Tân An - Chợ Lớn năm 1930 dưới sự lãnh đạo của Đảng và là cuộc biểu dương lực lượng chưa từng có của Nhân dân Nam Bộ lúc bấy giờ.

Phát biểu tại lễ khánh thành, Chủ tịch UBND tỉnh Long An Nguyễn Văn Út đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND huyện Đức Hòa cùng các Sở, ngành có liên quan tăng cường công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy hơn nữa giá trị lịch sử của Di tích quốc gia Ngã tư Đức Hòa, để nơi đây trở thành địa chỉ đỏ quan trọng trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng bộ tỉnh Long An, phục vụ ngày càng tốt hơn công tác giáo dục lịch sử truyền thống cho Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ./.