Máy xạ trị siêu nhanh - kỳ vọng tạo đột phá trong điều trị ung thư 

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, tập đoàn công nghệ Thales của Pháp thông báo sẽ chế tạo một thiết bị xạ trị siêu nhanh hoàn toàn mới do Viện nghiên cứu Curie phát minh, với kỳ vọng tạo bước đột phá trong điều trị ung thư bằng cách rút ngắn đáng kể thời gian và tăng độ chính xác của liệu pháp xạ trị.

Máy xạ trị proton tiên tiến nhất hiện nay.

Dự án được triển khai trong khuôn khổ hợp tác giữa Viện nghiên cứu Curie và Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA), với việc ký kết quan hệ đối tác đổi mới cùng Thales. Theo đó, Thales sẽ thiết kế và lắp đặt một máy gia tốc điện tử năng lượng rất cao tại cơ sở Orsay của Viện nghiên cứu Curie.

Thiết bị này sử dụng công nghệ xạ trị “flash”, cho phép phát tia xạ với tốc độ nhanh gấp 1.000 lần so với phương pháp truyền thống, rút ngắn điều trị xuống còn dưới 5 buổi, thậm chí chỉ 2-3 buổi, với liều xạ mỗi lần cao hơn tới 10 lần. Mục tiêu là tiêu diệt khối u chính xác hơn, đồng thời hạn chế tối đa tổn thương đối với các mô lành xung quanh, đặc biệt trong các trường hợp ung thư khó tiếp cận hoặc nằm gần cơ quan quan trọng.

Dự án mang tên FRATHEA (Flash Radiation Therapy Electron Acceleration) dự kiến hoàn thiện thiết bị trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 12-2027, trước khi tiến hành thử nghiệm và bắt đầu điều trị thử nghiệm trên bệnh nhân từ năm 2029, tập trung trước mắt vào ung thư não và ung thư phổi.

Tổng kinh phí dự án khoảng 37 triệu euro (tương đương khoảng 40 triệu USD), trong đó hợp đồng dành cho Thales chiếm khoảng 1/2. Nguồn tài trợ đến từ chương trình đầu tư và đổi mới công nghiệp France 2030 của Chính phủ Pháp và vùng thủ đô Ile-de-France.

Dù là lần đầu tiên chế tạo máy xạ trị, Thales cho biết doanh nghiệp có hơn 50 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực máy gia tốc hạt, từng cung cấp thiết bị cho các dự án nghiên cứu lớn như Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN). Điểm đột phá của thiết bị mới là mức năng lượng có thể đạt tới 200 MeV, cao hơn nhiều so với mức 10 MeV của xạ trị truyền thống.

Theo các nhà nghiên cứu, ngoài ung thư não và ung thư phổi, công nghệ này còn có tiềm năng ứng dụng trong điều trị ung thư gan, tụy và ung thư ở trẻ em - những trường hợp đòi hỏi bảo vệ tối đa các mô lành để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển sau này. Tuy nhiên, việc mở rộng thử nghiệm sẽ cần thêm nguồn tài chính.

Viện nghiên cứu Curie kỳ vọng dự án sẽ đặt nền móng cho một ngành công nghiệp xạ trị siêu nhanh tại Pháp và châu Âu, với mục tiêu dài hạn là điều trị hiệu quả các loại ung thư hiện chưa thể chữa khỏi.

Trong khi đó, một dự án cạnh tranh khác mang tên FlashDeep do Trung tâm Đại học Y khoa Lausanne (Thụy Sĩ) phối hợp với công ty Theryq và Viện nghiên cứu Gustave-Roussy cũng đang được triển khai. Cả hai được xem là những dự án tiên tiến nhất thế giới trong lĩnh vực này, với kỳ vọng đạt được bước đột phá mang tính toàn cầu.

HỮU CHIẾN