Người Anh sống thọ nhưng cũng ốm đau hơn
Tuổi thọ trung bình ở Anh đã phục hồi trở lại mức cao trước đại dịch, nhưng sức khỏe sa sút, tình trạng bất bình đẳng và hệ thống y tế quá tải đang làm giảm số năm sống chất lượng.
Có một tin rất tốt với người dân Anh: Tuổi thọ trung bình đã phục hồi về mức trước đại dịch COVID-19, mức cao nhất từ trước đến nay: 81,6 tuổi (2024-2025). Nhưng nếu hỏi tình trạng sức khỏe của họ có tốt không? Câu trả lời là không hẳn.
Tuổi thọ khỏe mạnh của Anh - chỉ số cho biết một đứa trẻ sinh ra ngày nay có thể kỳ vọng có sức khỏe tốt trong bao lâu - đã giảm mạnh, hiện ở mức thấp nhất kể từ khi chính phủ bắt đầu đánh giá chỉ số này giai đoạn 2011-2013. Tuổi thọ khỏe mạnh hiện tại ở nước này là 60,9 năm đối với nữ và 60,7 năm đối với nam - theo báo cáo công bố bởi Văn phòng Thống kê Quốc gia. So với giai đoạn 2020-2022, con số này giảm lần lượt 2,5 năm và 1,8 năm.
Không giống như tuổi thọ trung bình, vốn tổng hợp dựa trên tỷ lệ tử vong, tuổi thọ khỏe mạnh là một thước đo tổng hợp bao gồm tỷ lệ tử vong và dữ liệu khảo sát 3 năm/lần, trong đó người dân được yêu cầu đánh giá sức khỏe tổng quát của họ trên thang điểm 5 bậc từ “rất tệ” đến “rất tốt”.
Nhìn chung, sức khỏe của người Anh đang giảm sút theo thời gian. Số người trong độ tuổi lao động không tham gia hoạt động kinh tế do bệnh tật kéo dài đang ở mức cao nhất từ trước đến nay. Theo nghiên cứu của Simplyhealth, tính đến giữa tháng 3, người lao động ở Anh đã nghỉ bệnh 5 triệu ngày trong năm 2026.
Điều gì khiến tuổi thọ khỏe mạnh giảm?
Một số nhà bình luận cho rằng nguyên nhân là do tác động tích lũy của chính sách thắt lưng buộc bụng, với nhiều dịch vụ công cộng bị hủy bỏ hoặc cắt giảm mạnh do ngân sách eo hẹp.
Việc cắt giảm phúc lợi và chi phí sinh hoạt tăng khiến người dân căng thẳng, dễ tổn thương trước những rủi ro như thiếu lương thực và chất lượng nhà ở kém. Hậu quả có thể rất nghiêm trọng: Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa chế độ thắt lưng buộc bụng với tỷ lệ tử vong gia tăng; căng thẳng có liên quan đến béo phì, nghiện ngập, các rối loạn sức khỏe tâm thần và nhiều bệnh khác.
Ngoài ra, hệ thống y tế quá tải sau đại dịch COVID-19 khiến thời gian chờ khám chữa bệnh kéo dài cũng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của nhiều người.
Cải thiện kết quả sức khỏe không dễ dàng, nhưng hoàn toàn có thể. Ví dụ, ở Thụy Điển, tuổi thọ khỏe mạnh đã tăng gần 2 năm kể từ năm 2000. Đây không phải là vấn đề nhỏ. Sức khỏe ảnh hưởng đến cách xã hội vận hành và tốc độ tăng trưởng kinh tế. Việc giúp mọi người cảm thấy khỏe mạnh và quay trở lại làm việc nên được ưu tiên hàng đầu, ngang hàng với việc chống biến đổi khí hậu, trong danh sách các ưu tiên của chính phủ.
Chính phủ Anh cam kết cải thiện sức khỏe của người dân, đưa ra loạt biện pháp mới bao gồm “lệnh cấm hút thuốc, siết lượng tiêu thụ đồ ăn vặt ở trẻ em và cấm đồ uống năng lượng đối với trẻ dưới 16 tuổi”. Các công ty thực phẩm lớn cũng sẽ bị buộc báo cáo mức độ lành mạnh của các sản phẩm họ bán. Những biện pháp này nhắm tới mục tiêu cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống đã được chứng thực: Chế độ ăn uống tốt hơn, tập thể dục nhiều hơn, tiếp cận không gian xanh và nâng cao kiến thức về sức khỏe.
Sức khỏe tâm thần kém gây thiệt hại hàng tỉ bảng Anh
Sau đại dịch COVID-19, người Anh có xu hướng nghỉ bệnh nhiều hơn hẳn. Nghiên cứu công bố năm 2025 cho thấy số ngày nghỉ bệnh của người lao động nước này đã tăng gần gấp đôi (từ 5,8 lên 9,4 ngày/người/năm), với nguyên nhân chính là từ bệnh nhẹ như ho và cảm lạnh, cho đến các vấn đề về sức khỏe tâm thần, như lo âu và căng thẳng.
Về thiệt hại kinh tế, các nhà tuyển dụng thiệt hại 51 tỉ bảng mỗi năm do nhân viên có sức khỏe tâm thần kém, trong khi hiện tượng “đi làm khi bệnh” gây thiệt hại thêm khoảng 24 tỉ bảng.
THANH TRÚC (Theo Japantimes, Bloomberg)
