Ra mắt sách "Truyền kỳ mạn lục" và "Nam Hải dị nhân liệt truyện"

Nhân dịp Ngày Sách và Văn hóa Đọc Việt Nam lần thứ Nhất, kỉ niệm 65 năm ngày thành lập NXB Kim Đồng (17/6/1957-17/6/2022), ngày 23/4, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức chương trình “Vẻ đẹp của truyền tích”, gồm Triển lãm tranh minh họa và ra mắt hai tác phẩm "Truyền kỳ mạn lục" và "Nam Hải dị nhân liệt truyện".

“Truyền kỳ mạn lục” (tức Ghi chép tản mạn những truyện lạ) là tác phẩm duy nhất của danh sĩ Nguyễn Dữ. Sách gồm 20 truyện, được viết theo thể loại truyền kỳ; cốt truyện chủ yếu lấy từ những câu chuyện lưu truyền trong dân gian, sau đó biến tấu theo phong cách cá nhân của Nguyễn Dữ.

Được mệnh danh là “thiên cổ kỳ bút”, “Truyền kỳ mạn lục” phản ánh sâu sắc bức tranh hiện thực của một thời kì rối ren trong lịch sử Việt Nam. Thông qua các nhân vật kì ảo như thần tiên, ma quái, tinh loài vật, cây cỏ…, tác phẩm gửi gắm ý tưởng phê phán nền chính sự hỗn loạn, vua chúa hôn ám, bề tôi thoán đoạt; tệ nạn, cờ bạc, trộm cắp, tật dịch, ma quỷ hoành hành, khiến cuộc sống của người dân lương thiện phải chịu nhiều lầm than.

Họa sĩ Tạ Huy Long giới thiệu về một bức vẽ trong “Nam Hải dị nhân liệt truyện”. (Ảnh: HT).

Thế giới Nguyễn Dữ xây dựng trong “Truyền kỳ mạn lục” vừa có thần tiên, vừa có con người, vừa chân thực mà cũng vô cùng huyền ảo. Khi xuyên qua lớp sương mù đượm chất truyền kì, ta sẽ thấy một thế giới chân thực được thêu dệt nên từ những chất liệu tuyệt diệu nhất – nỗi trăn trở về thời cuộc, tấm lòng trân trọng và ngợi ca những nhân cách thanh cao, cứng cỏi, những anh hùng cứu nước, giúp dân, không kể họ ở địa vị cao hay thấp.

Nếu yếu tố “kì” của “Truyền kỳ mạn lục” mang đến một lối thoát không hiện diện trong thế giới “thực” bế tắc, tăm tối, thì trong "Nam Hải dị nhân liệt truyện", yếu tố này lại được sử dụng như một đòn bẩy để làm nổi bật tài năng của các nhân vật “thực”.

Ra đời sau “Truyền kỳ mạn lục” khoảng bốn thế kỉ, "Nam Hải dị nhân liệt truyện" cũng có sự kết hợp đầy ấn tượng giữa “kì” và “thực”. "Nam Hải dị nhân liệt truyện" tập hợp những câu chuyện kể về các “dị nhân” nước Nam, những người mà tên tuổi của họ gắn liền với điều khác thường (có hình dáng bất thường, có tài lạ, có sự tích huyền bí, kì quái...). Đây chính là yếu tố “kì” trong văn của Phan Kế Bính.

Yếu tố “thực” nằm ở các nhân vật trên từng trang sách. 55 câu chuyện là 55 nhân vật có thật trong lịch sử, chia thành tám nhóm: đại anh kiệt, danh thần, danh hiền, văn tài, mãnh tướng, vị thần linh ứng, vị tiên tích, người có danh tiếng. Đó là các bậc anh tài đất Việt như Bố Cái đại vương Phùng Hưng, Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn, danh nhân Nguyễn Trãi, văn tài Lê Quý Đôn,...

Độc giả xem triển lãm tranh minh họa "Vẻ đẹp của truyền tích". (Ảnh: HT).

Dưới ngòi bút của Phan Kế Bính, các câu chuyện về họ hoà quyện giữa những chi tiết chính sử lẫn những yếu tố dã sử, tạo cho cuốn sách một không khí vừa chân thực, vừa li kì, hấp dẫn nhưng cũng không thiếu chuyện hoang đường, mê tín, vốn là một trong những đặc thù của văn hoá dân gian.

 “Kì” và “thực” cũng là hai yếu tố nền tảng để khơi nguồn cảm hứng cho họa sĩ Nguyễn Công Hoan và họa sĩ Tạ Huy Long sáng tạo nên phiên bản minh họa mới của “Truyền kỳ mạn lục” và “Nam Hải dị nhân liệt truyện”, với gần 400 tranh minh họa kì công, tỉ mỉ và được vẽ tay hoàn toàn.

“Truyền kỳ mạn lục” của họa sĩ Nguyễn Công Hoan mang đến những bức tranh giàu sức gợi và đầy mĩ cảm, với những gam màu và hình khối ma mị. Còn trong “Nam Hải dị nhân liệt truyện”, họa sĩ Tạ Huy Long dẫn dắt người đọc đắm chìm trong dòng chảy mĩ thuật cổ Việt Nam – phong cách sở trường làm nên tên tuổi của anh, nhưng vẫn mang đậm hơi thở hiện đại. Sự kết hợp chặt chẽ giữa tranh minh họa và lời văn, bài thơ, ca, từ, biền văn, sẽ khơi mạch nguồn mới cho hồn sách cổ, giúp độc giả thưởng thức trọn vẹn giá trị nghệ thuật và tư tưởng của Nguyễn Dữ và Phan Kế Bính trong hai tác phẩm.

Ấn bản “Truyền kỳ mạn lục” và “Nam Hải dị nhân liệt truyện” của Nhà xuất bản Kim Đồng được in trên khổ lớn, in màu toàn bộ trên chất giấy đẹp, đóng bìa cứng trang trọng. Với sự chỉn chu sáng tạo về hình thức mĩ thuật, cẩn thận kĩ lưỡng về mặt nội dung, bộ sách hứa hẹn mang đến một trải nghiệm ấn tượng cho người đọc, thổi một làn gió mới cho những tác phẩm giá trị tưởng chừng đã bị tro bụi thời gian làm khuất lấp.

Chương trình ra mắt sách “Cơ Bản là Cơ Bản”. (Ảnh: HT).

Cùng ngày, Nhà xuất bản Kim Đồng cũng tổ chức chương trình ra mắt sách “Cơ Bản là Cơ Bản” và giao lưu, trò chuyện cùng tác giả Huy Thông.

“Cơ Bản là Cơ Bản” là câu chuyện kể về cậu bé Trần Cơ Bản 12 tuổi, một học sinh thành phố phải đối mặt với những điều chưa từng xảy ra khi đại dịch COVID-19 bùng phát. Thay vì đến trường, Cơ Bản học online tại nhà, thay vì giải trí, chơi đùa, cậu làm vè bán hàng giúp mẹ khi rảnh rỗi. Cơ Bản vốn học giỏi, khi học online cậu trở nên nổi tiếng như một thần đồng vì có năng khiếu đặt vè rất nhanh và hay. Cơ Bản vốn ít bạn, ở nhà học online khiến cậu bé gần như không có mối quan hệ bạn bè nào, dù là bạn ảo. Mọi việc tưởng êm xuôi bởi Cơ Bản vẫn đứng đầu lớp, việc Cơ Bản biết làm vè khiến công việc bán hàng online của mẹ phát đạt... nhưng bố cậu phát hiện ra những thiếu hụt của cậu về kiến thức xã hội, giao tiếp xã hội và kĩ năng mềm…

Kì nghỉ hè, Cơ Bản được về quê nội - một vùng Mường cổ Thanh Hóa. Tại đây, cậu được khám phá các nét văn hóa đặc sắc như trò rối Chuộc, đêm chèo ma của người Mường. Với sự dẫn dắt của Huyền - cô em họ mê hát rap, cậu được học bơi trên sông, được cưỡi trâu, thả diều, tắm suối….

Từ một cậu bé “thần đồng” có phần kiêu ngạo, Cơ Bản nhận ra cậu hóa ra “mít đặc” khi xa rời các bài học của sách giáo khoa. Việc được tiếp xúc trực tiếp và trải nghiệm thực tế giúp cậu đánh thức sự háo hức tìm hiểu cái mới, khám phá những điều chưa biết.

Câu chuyện chia thành 2 nửa: Chuyện của Cơ Bản ở thành phố và chuyện của Cơ Bản lúc ở quê. Những câu chuyện thể hiện gắn kết giữa các miền văn hóa - dân gian và hiện đại, miền ngược và miền xuôi. Qua những đứa trẻ làm cầu nối như: Cơ Bản, như Huyền, những giá trị văn hóa của hai vùng miền có cơ hội để chia sẻ, tiếp thu và hỗ trợ. Cơ Bản đã tìm thấy những gì mình còn thiếu nơi vùng núi, cũng như những cô bé cậu bé miền núi như Huyền có được sự giúp đỡ của các bạn thành phố để có nhiều cơ hội học tập và phát triển hơn.

Dưới lớp vỏ của một câu chuyện vui nhộn, hài hước về lứa tuổi học trò, tác giả Phạm Huy Thông nhắn gửi bạn đọc những bài học, những suy nghĩ lớn trước các vấn đề đang xảy ra với mỗi người khi chúng ta phải đối diện với một giai đoạn “kì lạ”, trong và sau đại dịch COVID-19.

Cuốn sách cũng thể hiện rõ nét những hiểu biết và tình yêu đối với văn hóa dân tộc Mường, những hi vọng và tin tưởng của Huy Thông về thế hệ trẻ./.