Tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng 

Đó là khuyến nghị của bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, tại hội nghị toàn quốc về trẻ em, do Ủy ban Quốc gia về trẻ em tổ chức. Bà Silvia Danailov nhấn mạnh một hệ thống bảo vệ trẻ em hiệu quả cần được xây dựng trên nền tảng pháp luật đồng bộ, dịch vụ chuyên nghiệp, đội ngũ nhân lực đủ năng lực, dữ liệu đầy đủ và nguồn lực tài chính bền vững.

Trẻ em TP Cần Thơ tham gia ngày hội trải nghiệm STEM thông qua các thiết bị số, do Thành đoàn Cần Thơ phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ tổ chức.

Theo Cục Thống kê, đến năm 2025, toàn quốc có gần 25 triệu trẻ em, trong đó hơn 13 triệu trẻ em nam và hơn 11,8 triệu trẻ em nữ. Với sự quan tâm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, bảo đảm thực hiện ngày càng tốt hơn các quyền của trẻ em.

Hệ thống thể chế về trẻ em từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng để bảo đảm quyền trẻ em trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, an sinh xã hội và bảo vệ trẻ em khỏi các nguy cơ tổn hại. Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi được đăng ký khai sinh đạt 99,3%; tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ đạt khoảng 97% và 100% trẻ em 5 tuổi được học mẫu giáo. 

Theo Bộ Y tế, công tác truyền thông và tư vấn giáo dục cho cha mẹ được đẩy mạnh, với nội dung tập trung về kỹ năng làm cha mẹ, chăm sóc trẻ trong 1.000 ngày đầu đời và dinh dưỡng cho trẻ nhỏ. Đến hết năm 2025, 84,5% cha, mẹ và người chăm sóc được tiếp cận các hoạt động tư vấn, hướng dẫn. 

Các thiết chế văn hóa phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của trẻ em được quan tâm đầu tư xây dựng. Hiện nay, cả nước có trên 60 thiết chế văn hóa cấp tỉnh (trung tâm văn hóa, trung tâm văn hóa - nghệ thuật, trung tâm văn hóa - điện ảnh...); trên 77% các xã có trung tâm văn hóa - thể thao; 76,3% làng, thôn, bản, ấp có nhà văn hóa.

Dù vậy, công tác trẻ em vẫn còn gặp nhiều thách thức trước sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), các thuật toán thao túng hành vi tâm lý cùng hàng loạt ứng dụng mới đang vượt quá tầm kiểm soát, giám sát của gia đình và nhà trường. Các chế tài xử lý vi phạm trên không gian mạng xuyên biên giới còn gặp nhiều rào cản pháp lý. 

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế tại hội nghị, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về trẻ em, tăng cường phối hợp liên ngành; đầu tư phát triển đội ngũ cộng tác viên xã hội, nhất là ở cấp cơ sở; chuyển mạnh sang phòng ngừa với các chương trình hỗ trợ cha mẹ, thúc đẩy phương pháp nuôi dạy tích cực, không bạo lực. Đồng thời, tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, kết hợp với việc trang bị kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em và cha mẹ...

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chỉ ra nhiều vấn đề đáng lo ngại: tình trạng bạo lực, xâm hại trẻ em vẫn diễn biến phức tạp; việc lợi dụng môi trường mạng để dụ dỗ, thao túng trẻ em ngày càng tinh vi; tai nạn thương tích, đặc biệt là đuối nước, tiếp tục là vấn đề nhức nhối. Mạng lưới dịch vụ bảo vệ trẻ em tại một số địa phương còn hạn chế; đội ngũ làm công tác trẻ em, nhất là ở cơ sở, chưa đáp ứng yêu cầu; hỗ trợ tâm lý học đường còn thiếu; công tác truyền thông, giáo dục kỹ năng bảo vệ trẻ em cần được đổi mới mạnh mẽ hơn.

Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: Một đất nước phát triển bền vững phụ thuộc rất lớn vào việc chăm lo, giáo dục, bảo vệ thế hệ tương lai. Vì vậy, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm chính trị của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương trong công tác trẻ em. Các địa phương phải đưa mục tiêu, chỉ tiêu về trẻ em vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Một nhiệm vụ trọng tâm khác là chuyển mạnh từ xử lý bị động sang chủ động phòng ngừa; xây dựng “lá chắn” bảo vệ trẻ em từ gia đình, nhà trường, cộng đồng; giảm thiểu tối đa các nguy cơ xâm hại, tai nạn thương tích và những rủi ro đối với trẻ em.

Đối với môi trường mạng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ, hỗ trợ trẻ em; đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông, giáo dục kỹ năng làm cha mẹ trong thời đại mới, kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em trong mọi tình huống.

UBND TP Cần Thơ vừa ban hành Kế hoạch số 301/KH-UBND thực hiện Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030”. Theo đó, thành phố phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông được triển khai giải pháp an ninh mạng và 100% doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy cập Internet trên địa bàn thành phố tích hợp giải pháp ngăn chặn thông tin độc hại trên đường truyền mạng; 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ, can thiệp khi có yêu cầu từ bản thân trẻ em hoặc từ người thân, cộng đồng xã hội.

Bài, ảnh: QUỐC THÁI