Tiêm vắc-xin để phòng bệnh não mô cầu
Ảnh minh hoạ
- Phóng viên (PV): BS cho biết sự nguy hiểm của bệnh não mô cầu?
BS Huỳnh Hữu Dũng: Bệnh não mô cầu lưu hành ở mọi nơi trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển. Phương thức lây truyền của bệnh qua đường hô hấp do tiếp xúc trực tiếp với các hạt nước miếng bị nhiễm vi khuẩn não mô cầu từ người nhiễm khuẩn sang mũi họng của người cảm nhiễm.
Não mô cầu có thể gây thành dịch, thường lan rộng tại các tập thể đông đúc như nhà trẻ, trường học, ký túc xá, nhất là các tập thể mới được thành lập, chật chội. Bệnh thường gặp ở trẻ em 6 tháng đến 3 tuổi hoặc thanh thiếu niên từ 14-20 tuổi, đặc biệt ở những người suy giảm miễn dịch hoặc đồng nhiễm khuẩn đường hô hấp.
Bệnh có tỷ lệ tử vong cao nếu không được tiêm phòng, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Tỷ lệ tử vong và biến chứng nặng nề của bệnh do não mô cầu ngay cả điều trị kịp thời là 5-20%, có di chứng lâu dài về thể chất và tinh thần như cắt cụt chi, điếc, mù lòa, rối loạn tâm lý, thiểu năng trí tuệ,... Do vậy, biện pháp phòng bệnh chủ động bằng vắc-xin tại cộng đồng trên diện rộng là tối ưu nhất.
- PV: Các triệu chứng của bệnh là gì, thưa BS?
BS Huỳnh Hữu Dũng: Bệnh xuất hiện đột ngột với triệu chứng sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn, cứng gáy, mệt mỏi, có thể có đau họng, chấm hay mảng xuất huyết, ban xuất huyết hình sao hoặc có thể có mụn nước.
Đối với thể cấp, tối cấp, bệnh tiến triển nhanh có thể gây tử vong trong vòng 24-48 giờ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời với các triệu chứng sốt cao đột ngột, đau đầu, nôn, rối loạn ý thức. Khi ấy, bệnh nhân hôn mê nhanh, xuất hiện những ban xuất huyết hoại tử ngoài da trong bệnh cảnh hội chứng suy thượng thận cấp, sốc và tử vong nhanh chóng.
- PV: Việc tiêm vắc-xin phòng bệnh não mô cầu có hiệu quả như thế nào trong phòng ngừa bệnh này, thưa BS?
BS Huỳnh Hữu Dũng: Vắc-xin phòng ngừa bệnh não mô cầu có chứa các kháng nguyên, giúp kích thích cơ thể tạo kháng thể để chống lại các vi khuẩn gây bệnh viêm màng não mô cầu. Hiệu quả bảo vệ của vắc-xin phòng ngừa viêm não mô cầu lên tới 90%. Hiện tại, các báo cáo nghiên cứu dịch tễ học viêm não mô cầu tại Việt Nam chủ yếu lưu hành 2 tuýp huyết thanh nhóm B và C chiếm 92,3%. Tiêm vắc-xin là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn những đợt bùng phát dịch bệnh.
Vắc-xin phòng bệnh não mô cầu chưa có trong Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia. Vì thế, cha mẹ cần đưa bé đến các cơ sở tiêm chủng dịch vụ để tiêm mũi này. Hiện tại, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Long An có cung cấp dịch vụ tiêm vắc-xin ngừa bệnh mão mô cầu với 5 tuýp A, B, C, Y, W. Tùy theo loại vắc-xin của nhà sản xuất mà có chỉ định khác nhau về độ tuổi và số mũi tiêm. Tuy nhiên, trẻ từ 2 tháng trở lên có thể tiêm ngừa căn bệnh này. Người lớn thì tiêm đến độ tuổi 55.
- PV: BS cho biết ngoài tiêm ngừa thì mỗi người cần làm gì để phòng căn bệnh này ?
BS Huỳnh Hữu Dũng: Người dân, đặc biệt tại những vùng có dịch lưu hành thực hiện tốt vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường, đeo khẩu trang khi tiếp xúc hoặc chăm sóc người bệnh. Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, luyện tập, nâng cao thể trạng. Thực hiện tốt vệ sinh, thông khí nơi ở, nơi làm việc. Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đi khám hoặc thông báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất.
- PV: Xin cảm ơn BS!
Thanh Bình (thực hiện)
