Vụ kiện chất độc da cam/dioxin tại Pháp bước vào giai đoạn quyết định
Trong một thông cáo, tổ chức Collectif Vietnam-Dioxine cho biết phiên xét xử giám đốc thẩm trong vụ kiện của bà Trần Tố Nga chống lại các tập đoàn hóa chất Mỹ dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 16-6 tới tại Paris, đánh dấu giai đoạn mang tính quyết định của một trong những vụ kiện kéo dài nhiều năm qua liên quan đến hậu quả chiến tranh.
Bà Trần Tố Nga chụp ảnh cùng bia tưởng niệm nạn nhân chất độc da cam/dioxin tại Công viên Choisy, Quận 13, thủ đô Paris, Pháp
Vụ kiện trên được bà Trần Tố Nga khởi xướng từ năm 2014, nhằm yêu cầu các công ty như Monsanto và Dow Chemical chịu trách nhiệm về việc sản xuất và cung cấp chất độc da cam/dioxin trong chiến tranh Việt Nam. Tuy nhiên, Tòa án sơ thẩm Evry năm 2021 đã bác đơn kiện, và phán quyết này tiếp tục được Tòa phúc thẩm Paris giữ nguyên vào năm 2024.
Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, trong một thông cáo, Collectif Vietnam-Dioxine, lực lượng hỗ trợ và vận động xung quanh vụ kiện của bà Trần Tố Nga nhấn mạnh rằng việc kháng nghị lên Tòa phá án Pháp được xem là cơ hội cuối cùng để nguyên đơn theo đuổi công lý, không chỉ cho cá nhân bà mà còn cho khoảng 3 triệu nạn nhân tại Việt Nam, Campuchia và Lào bị ảnh hưởng vì chất độc da cam/dioxin.
Thông cáo cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế, các tổ chức xã hội và những người ủng hộ tiếp tục đồng hành, tăng cường các hoạt động vận động và nâng cao nhận thức trong thời gian trước phiên xét xử. Dự kiến, nhiều hoạt động tập hợp lực lượng và bày tỏ đoàn kết sẽ được tổ chức trong những tuần tới tại Pháp và một số quốc gia khác.
Trước đó ngày 25-4, phát biểu tại lễ khánh thành bia tưởng niệm nạn nhân chất độc da cam ở thủ đô Paris, Luật sư William Bourdon - người đã hỗ trợ miễn phí bà Trần Tố Nga từ những ngày chuẩn bị hồ sơ, hoàn thiện thủ tục pháp lý - coi vụ kiện này “là một trong những cuộc đấu tranh đặc biệt nhất, xúc động nhất và cao quý nhất” trong đời mình.
Ông Bourdon nhấn mạnh rằng đây không chỉ là cuộc đấu tranh của riêng bà Trần Tố Nga, mà còn là cuộc đấu tranh vì nhân loại và các thế hệ tương lai. Theo ông, chiến thắng vẫn luôn là điều mong muốn. Nhưng ngay cả khi chưa đạt được kết quả cuối cùng, cuộc đấu tranh này vẫn góp phần duy trì sự quan tâm của xã hội, giữ vấn đề trách nhiệm và quyền miễn trừ ở trung tâm các cuộc tranh luận tại Việt Nam, tại Pháp và trên bình diện quốc tế.
Luật sư Bourdon cho biết trở ngại lớn nhất tại phiên xét xử giám đốc thẩm sắp tới là vấn đề quyền miễn trừ của các công ty Mỹ - những doanh nghiệp đã sản xuất dioxin dù biết rõ mức độ độc hại của nó. Các phiên tòa trước đó cho rằng vì các công ty này hoạt động theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ nên họ được hưởng quyền miễn trừ theo luật pháp quốc tế. Theo ông, nếu thắng ở cấp này, vụ kiện sẽ được xét xử lại từ đầu, trong đó có việc tiến hành giám định để xác lập mối liên hệ giữa việc nhiễm dioxin và các bệnh lý mà bà Nga phải gánh chịu.
Về phần mình, bà Trần Tố Nga khẳng định, dù đã 85 tuổi, bà sẽ tiếp tục cuộc đấu tranh chừng nào còn sống và còn minh mẫn, bởi đó không còn là cuộc đấu tranh của riêng bà mà là của tất cả mọi người. Nhân dịp này, nữ cựu phóng viên chiến trường của TTXVN cũng kêu gọi mọi người cùng giữ vững phương châm: dũng cảm, kiên nhẫn, nuôi dưỡng hy vọng và trên hết là sự quyết tâm.
HỮU CHIẾN
