Mắc đồng thời suy tim và suy thận: Dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng 

Theo các thống kê chuyên ngành, có đến 1,2% dân số Việt Nam mắc phải bệnh suy tim với hơn một nửa trong số đó bị suy thận đi kèm. Mối liên hệ hai chiều này - y học gọi là hội chứng tim - thận, gây nhiều khó khăn cho việc điều trị, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống bệnh nhân.

Các bác sĩ Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long vận hành hệ thống MSCT 256 lát cắt, tầm soát các bệnh mạch vành, nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy tim. Ảnh: BS cung cấp

Theo GS.TS.BS Hoàng Anh Tiến, Phó Chủ tịch Phân hội Suy tim Việt Nam, hiện nay, tỷ lệ mắc suy tim tại Việt Nam khá cao, chiếm khoảng 1,2% dân số. Điều đáng chú ý là có tới 50% bệnh nhân suy tim có kèm theo suy thận. Khi bệnh nhân mắc đồng thời cả hai bệnh lý này, tình trạng bệnh sẽ trở nên nặng nề hơn, gây nhiều khó khăn cho công tác điều trị cũng như theo dõi lâm sàng.

GS.TS.BS Hoàng Anh Tiến cho biết, hai bệnh lý suy tim và suy thận có chung nhiều yếu tố nguy cơ, như: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, xơ vữa mạch máu... Khi mắc phải một trong hai bệnh lý, hoặc mắc cả hai, sẽ gây ra tác động hai chiều đối với sức khỏe. Khi tim bị suy, lưu lượng máu tưới đến thận giảm khiến khả năng lọc của thận bị suy yếu. Lâu dần, chức năng thận sẽ suy giảm tiến triển. Ngược lại, khi chức năng thận suy giảm, khả năng đào thải muối và nước kém đi, gây ứ trệ tuần hoàn và tăng gánh nặng lên tim, khiến tình trạng suy tim ngày càng nặng hơn.

Dù vậy, suy thận không phải là rào cản tuyệt đối trong điều trị suy tim. Với sự tiến bộ của y khoa hiện đại, bệnh nhân suy tim kèm suy thận ở mức độ nhẹ đến trung bình hoàn toàn có thể sử dụng các nhóm thuốc điều trị suy tim cốt lõi. Việc duy trì nhóm thuốc thiết yếu này giúp kéo dài tuổi thọ, cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tuy nhiên, bác sĩ và người nhà cần theo dõi sát sao, làm các xét nghiệm định kỳ để tối ưu hóa liều lượng điều trị, bảo đảm an toàn nhất cho người bệnh.

Dấu hiệu quan trọng cảnh báo tình trạng suy tim đang tiến triển nặng, điển hình nhất là tăng cân nhanh. Nếu bệnh nhân tăng từ 1kg trong vòng 1-2 ngày thì đó là do tình trạng ứ nước, phù cơ thể chứ không phải do tăng khối lượng cơ, mỡ. Bệnh nhân nên có sẵn cân sức khỏe tại nhà để theo dõi hằng ngày. Dấu hiệu quan trọng khác là khó thở gia tăng. Trước đây, bệnh nhân đi bộ bình thường, nhưng gần đây chỉ đi khoảng 10-100m đã thấy khó thở thì cần đặc biệt lưu ý đến sức khỏe tim mạch.

Ngoài ra, một số triệu chứng cấp tính khác liên quan đến suy tim đang tiến triển, như: vã mồ hôi, tím tái, ho ra máu, nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm, tụt huyết áp, khó thở dữ dội. Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, người nhà cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế hoặc phòng cấp cứu gần nhất để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

GS.TS.BS Hoàng Anh Tiến khuyến cáo bệnh nhân suy tim kèm suy thận: Trước hết, không tự ý ngưng thuốc. Một số thuốc điều trị suy tim có thể làm giảm nhẹ mức lọc cầu thận, tăng creatinin máu hoặc gây giảm huyết áp nhẹ. Khi xuất hiện các chỉ số này, bệnh nhân cần báo cho bác sĩ điều trị để điều chỉnh liều lượng phù hợp, tuyệt đối không tự ý ngưng sử dụng. Chính các nhóm thuốc này đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ tim, cải thiện chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ.

Ngay cả khi cảm thấy sức khỏe đã ổn định hoặc khỏe hơn, bệnh nhân vẫn phải duy trì điều trị liên tục theo đúng đơn thuốc của bác sĩ. Bên cạnh đó, bệnh nhân và người nhà cần duy trì thói quen theo dõi cân nặng hằng ngày, quan sát các triệu chứng khó thở và thể trạng để kịp thời tái khám. Việc tuân thủ điều trị đúng - đủ, kết hợp với việc theo dõi sát sao từ gia đình và bác sĩ sẽ giúp bệnh nhân suy tim duy trì chất lượng cuộc sống tốt, kéo dài tuổi thọ và sinh hoạt hằng ngày ổn định.

THU SƯƠNG